Lübnan Başbakanı Saad Hariri, gelecek Cuma günü, yani Anayasa Konseyi’nde boşalan bir koltuğu doldurmak üzere 14 Nisan Pazar günü olarak belirlenen seçim gününden 2 gün önce “kuzeyin başkentindeki” müttefikleriyle görüşmek üzere Trablusşam’a gidecek.
Hariri’nin Trablusşam ziyareti, hafta sonunda seçim sürecini bölgede geçirmek üzere gelişirken, Dima Cemali’yi destekleyen Müstakbel Hareketi de seferberlik halinin yalnızca Lübnan’ın kuzeyiyle sınırlı olmayacağını ifade etti. Ancak eski Başbakan Fuad Sinyora’nın gelecek Perşembe günü yapacağına benzer bir ziyaretle Çarşamba günü (10 Nisan) Trablusşam’ı ziyaret edecek olan Eğitim Komitesi Başkanı Milletvekili Bahia Hariri de Cemali’ye destek verecek.
Şarku’l Avsat’ın Müstakbel Hareketi’ne yakın kaynaklardan edindiği bilgilere göre, son olarak parlamento seçimlerinde aday olan Yahya Mevlud ve İran hapishanelerinde tutuklu olan Nizar Zakka İbn el-Kakamun’un lehine çekilmeye hazır olduğunu belirten eski Milletvekili Misbah el-Ahdab başta olmak üzere rakipleri karşısında Cemali’nin söz konusu koltuğu kazanma şansı bulunmuyor.
Kaynaklar, Hariri’nin Trablusşam ziyaretinin Cemali’yi desteklemek için seferber edilmesine ayak uydurmak amacıyla geliştiğini belirtti.
Trablusşam kaynakları, seçimler için hazırlıkların sürdüğünü, Trablusşam’da öne çıkan bir isim olarak görülen eski Milletvekili Mustafa Alluş’un adaylığı dolayısıyla Müstakbel Hareketi’nin kendi adayına destek kazanmak için olağanüstü çaba sarf ettiğini açıkladı.
Kaynaklar, popüler ve seçkin siyasi varlığı nedeniyle Hariri’nin Trablusşam’daki nüfuzunu ciddi olarak nitelendirirken, Hariri’nin henüz rapor edilmemiş oy düzeyini yükseltme konusunda zor bir görev üstlendiğini belirtti.
Hariri’nin Trablusşam ziyaretine hazırlandığı yönünde haberler yayılırken, söz konusu haberler, Müstakbel Hareketi’nin seçim makinesinin de faaliyete geçmesine neden oldu. Bu durum ise geçen Pazar günü düzenlenen toplantının gündemine de yansıdı. Bu çerçevede 600’den fazla temsilcinin, sandık merkezlerine dağıtılması bekleniyor. Kaynaklar da son seçimlerde seçmen sayısının yüzde 32 ile sınırlı kalmasına rağmen Müstakbel müttefiklerinin, oy düzeyini yükseltmeye katkı sağlamak için seçim mekanizmalarını çalıştırma kararı aldığını duyurdu. Öte yandan Saad Hariri, 8 Nisan’da Hariri’ye yönelik iyi niyet göstergesinde bulunarak seçim savaşından geri çekilen eski Bakan Eşref Rifi ile bir araya geldi.
Kaynaklar, görüşmede son seçimlerde rekor bir oya ulaşan eski Lübnan Başbakanı Necib Mikati’nin oynayabileceği rol ele alındı.
Bu çerçevede Mikati’nin Dima Cemali lehine seçim sürecine katılma olasılığına dair sorular gündeme gelirken, kaynaklar da durumun, eski bakanlar Eşref Rifi, Muhammed el-Safadi ve İslami Grup’un yanı sıra henüz seçim mekanizmalarını hareket ettirmemiş olan Milletvekili Muhammed Kabara başta olmak üzere Müstakbel müttefikleri için de geçerli olduğunu ifade etti.
Öte yandan Anayasa Konseyi’nin Taha Naci’nin zaferini ilan etmemesini protesto etmek için seçimleri boykot ettiklerini açıklayan Milletvekili Faysal Kerami, İslami Hayırsever Projeler Cemiyeti ve Aleviler ile çoğunluk adaylar olmaları dolayısıyla iletişimini kesmeyen aday Mevlud’a odaklanmak gerekiyor.
Bu durumda söz konusu isimler, eski bakan Süleyman Franjiye liderliğindeki Marada Hareketi, İslami Tevhit Hareketi, İslami Grup, ‘Suriye ve İran’da rejim müttefiki olmak için Lübnan’da muhalefet ekseni yörüngesindeki partilerin’ katıldığı seçimleri boykot ediyor mu, yoksa boykot çağrıları yapanlar, seçmenlerine geri çekilmemeleri adına mesaj mı veriyor?
Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgilere göre, seçmenlerin çoğunu Sünnilerin oluşturması nedeniyle Hristiyanların oyu seçimlerde bir karar unsuru olmayacak. Bu durum, Marada Hareketi’ni, Suriye’deki rejime dair anlaşmaz tavrıyla yakın ilişkisi nedeniyle Başbakan Hariri’ye riayet etmeye itebilir. Aynı şekilde Müstakbel Hareketi, şu an itibariyle seçimleri boykot edecek tarafların girişimlerini hesap etmeye başlarken, özellikle de Mevlud başta olmak üzere adaylarla toplantıları takip etmeye yöneldi.
Nizar Zakka hususunda ise Trablusşam’a “medyada etkileşime geçmek üzere İran’a mesaj iletmek için Zakka ile dayanışmaya girip girilmeyeceği ve Zakka’yı serbest bırakmak için Tahran’daki resmi arabuluculuğun başarısızlığı sonrasında serbest bırakılma çağrılarını yeniden aktifleştirecek bir baskı oluşturup oluşturulmayacağı” atmosferi hakim. Bu nedenle Müstakbel Hareketi, konsey koltuğunu Cemali’ye ulaştıracak olan seçim sürecinin yürütülmesinden memnun görünüyor.
Koalisyon Husilere ait füze ve İHA’ları imha etti... Riyad Havalimanı operasyonlarına yeniden başladıhttps://turkish.aawsat.com/k%C3%B6rfez/suudi-arabistan/5333585-koalisyon-husilere-ait-f%C3%BCze-ve-i%CC%87ha%E2%80%99lar%C4%B1-imha-etti-riyad-havaliman%C4%B1
Suudi Arabistan Sivil Savunma ekipleri, Husilerin fırlattığı iki balistik füzenin önlenmesi sonucu füze parçalarının düşmesi üzerine pazar günü olay yerine müdahale etti (SPA)
Koalisyon Husilere ait füze ve İHA’ları imha etti... Riyad Havalimanı operasyonlarına yeniden başladı
Suudi Arabistan Sivil Savunma ekipleri, Husilerin fırlattığı iki balistik füzenin önlenmesi sonucu füze parçalarının düşmesi üzerine pazar günü olay yerine müdahale etti (SPA)
Yemen’de Meşru Yönetimi Destekleme Koalisyonu güçleri, 12 saatten kısa bir süre içinde Suudi Arabistan’ın güney bölgesi ile Hamis Muşayt yönüne fırlatılan çok sayıda balistik füze ve iki insansız hava aracını (İHA) önleyerek imha etti. Riyad bölgesinde de bir balistik füze ve iki İHA’nın etkisiz hale getirildiği bildirildi.
Koalisyon Güçleri Sözcüsü Tümgeneral Türki el-Maliki, pazar günü yaptığı açıklamada, hava savunma sistemlerinin terör örgütü Husiler tarafından Suudi Arabistan’ın güney bölgesine fırlatılan 10 balistik füze ile Hamis Muşayt yönüne gönderilen bir seyir füzesini önleyerek imha ettiğini belirtti. El-Maliki, Riyad bölgesinde de bir balistik füze ve iki İHA’nın etkisiz hale getirildiğini kaydetti.
Önlenen füzelerin parçalarının düşmesi sonucu Asya uyruklu bir kişi ile bir Suudi vatandaşının yaralandığını, Hamis Muşayt ve Ahad Rufeyde vilayetlerinde konutlarda ve araçlarda maddi hasar meydana geldiğini bildiren el-Maliki, koalisyonun kesin ve sıkı operasyonel tedbirler uyguladığını vurguladı. El-Maliki, Husilerin saldırı kapasitesinin etkisiz hale getirileceğini ve imha edileceğini belirterek sivillerin korunacağını ifade etti.
Füze parçalarının düşmesi sonucu bir Suudi vatandaşı ile Asya uyruklu bir kişi yaralandı; 3 konut binası ve 7 araçta maddi hasar meydana geldi (SPA)
Suudi Arabistan Sivil Savunma Müdürlüğü, Husilerin fırlattığı iki balistik füzenin önlenerek imha edilmesinin ardından Hamis Muşayt ve Ahad Rufeyde vilayetlerinde füze parçalarının düşmesiyle meydana gelen olaylara müdahale etti. Müdürlük, olaylarda bir Suudi vatandaşı ile Asya uyruklu bir kişinin yaralandığını, üç konut binası ve yedi araçta maddi hasar oluştuğunu açıkladı. Ayrıca bu tür olaylarda uygulanan prosedürlerin tamamlandığını bildirdi.
Riyad’da ise Sivil Savunma Müdürlüğü, acil durumlar için erken uyarı alarmının verilmesinden kısa süre sonra şehirdeki tehlikenin ortadan kalktığını duyurdu. Açıklamada, söz konusu uyarının halkı olası tehlikelere karşı bilgilendirmek amacıyla uygulanan tedbirler kapsamında verildiği belirtildi.
Öte yandan Kral Halid Uluslararası Havalimanı, dün (pazar) itibarıyla operasyonlarını kısmen yeniden başlattığını açıkladı. Bu kapsamda, birinci yolcu terminali iç hat uçuşlarına, ikinci terminal ise Suudi Arabistan merkezli hava yolu şirketlerinin uluslararası uçuşlarına tahsis edildi.
Husilerin hedef aldığı havalimanına yönelik saldırıda 13 kişinin hayatını kaybettiği, 400’den fazla kişinin yaralandığı belirtildi.
Suudi Arabistan Sivil Savunma ekipleri, Husilerin fırlattığı iki balistik füzenin önlenmesi sonucu füze parçalarının düşmesi üzerine pazar günü meydana gelen olaya müdahale etti (SPA)
Şarku’l Avsat gazetesinin pazar sabahı Kral Halid Uluslararası Havalimanı’nda gerçekleştirdiği saha incelemesi, havalimanındaki hareketliliğin kademeli olarak normale dönmeye başladığını ortaya koydu. Cidde ve Abha’ya yapılacak uçuşlara hazırlanan çok sayıda yolcu, kalkış kapılarında toplandı. Havalimanının olağan operasyonel kapasitesine tamamen dönmesi için çalışmaların yoğun şekilde sürdürüldüğü gözlendi.
Koalisyon Husilere ait füze ve İHA’ları imha etti... Mescid-i Haram ve Mescid-i Nebevî’nin hedef alınmasına geniş çaplı tepkihttps://turkish.aawsat.com/k%C3%B6rfez/suudi-arabistan/5333576-koalisyon-husilere-ait-f%C3%BCze-ve-i%CC%87ha%E2%80%99lar%C4%B1-imha-etti-mescid-i-haram-ve
Koalisyon Husilere ait füze ve İHA’ları imha etti... Mescid-i Haram ve Mescid-i Nebevî’nin hedef alınmasına geniş çaplı tepki
Yemen’de Meşru Yönetimi Destekleme Koalisyonu, pazar günü yaptığı açıklamada, terör örgütü Husilerin Suudi Arabistan’ın güney bölgesine fırlattığı 10 balistik füzenin önlenerek imha edildiğini bildirdi. Açıklamada, Hamis Muşayt yönüne fırlatılan bir seyir füzesinin yanı sıra Riyad bölgesinde bir balistik füze ve iki insansız hava aracının (İHA) da önlenerek imha edildiği belirtildi.
Husilerin Mekke ve Medine’yi hedef almasına yönelik Körfez ülkeleri ve İslam dünyasından kınama mesajları art arda geldi. Açıklamalarda, İslam’ın kutsal mekânlarına yönelik saldırıların bu mekânların dokunulmazlığını ihlal ettiği ve sivillerin güvenliğini tehdit ettiği vurgulandı. Söz konusu saldırıların durdurulması için uluslararası toplumun kararlı bir tutum sergilemesi çağrısında bulunuldu.
Cumartesi günü iki balistik füzenin önlenmesi sırasında füze parçalarının Mekke bölgesindeki Vadi el-Mağmes’e düştüğü bildirilmişti. Önleme operasyonları sırasında ortaya çıkan şarapnel parçalarının ise Cidde, Taif ve Rabığ vilayetlerindeki bazı noktalara düştüğü kaydedilmişti.
Öte yandan, Riyad’daki Kral Halid Uluslararası Havalimanı, cumartesi günü yaptığı açıklamada, pazar gününden itibaren operasyonlarını kısmen yeniden başlatacağını duyurdu. Bu kapsamda, 1 numaralı terminalin iç hat uçuşlarına, 2 numaralı terminalin ise Suudi Arabistan merkezli hava yolu şirketlerinin uluslararası uçuşlarına tahsis edildiği belirtildi.
Riyad Havalimanı’ndaki uçuşlar, son dönemde çevresini hedef alan Husilere ait terör saldırılarının ardından tesislerin güvenliğinin doğrulanması ve gerekli kontrollerin tamamlanması amacıyla askıya alınmıştı.
Bingazi-Ankara Anlaşması: Kahire bunu nasıl görüyor ve Doğu Akdeniz'e yönelik hesapları neler?https://turkish.aawsat.com/arap-d%C3%BCnyasi/5333572-bingazi-ankara-anla%C5%9Fmas%C4%B1-kahire-bunu-nas%C4%B1l-g%C3%B6r%C3%BCyor-ve-do%C4%9Fu-akdenize-y%C3%B6nelik
Bingazi-Ankara Anlaşması: Kahire bunu nasıl görüyor ve Doğu Akdeniz'e yönelik hesapları neler?
Türk araştırma gemisi “Fatih”, Akdeniz kıyısındaki Antalya şehrinden görünüyor (Reuters)
Amr İmam
Atina kendisini ihanete uğramış hissedebilirken, Tel Aviv Ankara ile Doğu Libya'daki Bingazi arasındaki son gelişmeleri kendi çıkarlarına bir tehdit olarak görüyor. Ancak kesin olan şu ki, Ankara Doğu Akdeniz'de nüfuzunu genişletmesinin önünü açan bir zaferi kutluyor.
Gelgelelim, Doğu Libya Temsilciler Meclisi'nin, Batı Libya'daki uluslararası alanda tanınan hükümet ile Türkiye arasında 2019 yılında imzalanan deniz yetki anlaşmasını onaylaması, bir dizi eş zamanlı değişimi ortaya koyuyor. 20 Ekim'de alınan karar, Libya'nın doğusunda yükselen ve bölgeyi kontrol eden Libya Ulusal Ordusu'nun komutan yardımcısı ve doğunun güçlü adamı Halife Hafter'in oğlu Saddam Hafter başta olmak üzere etkili isimlerden oluşan bir çevrenin siyasi emellerine ışık tutuyor.
Son aylarda oğul Hafter, Yunanistan, Türkiye, İsrail, Amerika Birleşik Devletleri ve Mısır da dahil olmak üzere birçok tarafla ilişkiler kurdu. Atina ile düzenli temas halinde olan Hafter, Kahire ve Mısır hükümetinin yazlık ikametgahı haline gelen Yeni Alameyn'i birkaç kez ziyaret ederek Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi ile görüştü. Ayrıca, geçen ay Abu Dabi'ye yaptığı açıklanmayan ziyaret sırasında İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile de görüştüğü bildirildi.
Basında çıkan haberlere göre oğul Hafter, Atina'ya, Doğu Libya'nın Trablus hükümeti ile Türkiye arasında 2019 yılında imzalanan mutabakat zaptını tanımayacağına dair güvence verdi. Ancak karar verme zamanı geldiğinde Türkiye'yi seçti ve Ankara'ya uzun zamandır aradığı jeopolitik zaferi kazandırarak dış politika hedeflerini takip etme kararlılığını yeniden teyit etmesini sağladı.
Mutabakat zaptı, özellikle Mısır, İsrail ve Kıbrıs adası kıyıları açıklarında büyük doğalgaz yataklarının keşfedilmesinden sonra, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki petrol ve doğalgaz zenginliğinden pay alma konusundaki amansız çabaları bağlamında imzalandı
Bu kararlılık, mutabakat zaptının imzalandığı sırada Doğu Libya'nın Türkiye'yi rakip olarak gören pozisyonu göz önünde bulundurulduğunda daha da büyük önem kazanıyor. Ancak bugün, ittifaklar hızla değişiyor ve bu durum Doğu Akdeniz'deki bölgesel sahneyi yeniden şekillendirme, güç dengesini değiştirme ve uzun zamandır bu denklemde kilit oyuncu olarak kabul edilen Mısır için yeni meydan okumalar dayatma tehdidi oluşturuyor.
Kesin bir ret
Kahire'nin Doğu Libya Temsilciler Meclisi'nin anlaşmayı oylamasına verdiği yanıt hızlı ve kesin oldu; anlaşmayı tamamen reddettiğini açıkladı. Mısır Dışişleri Bakanlığı, mutabakat zaptının herhangi bir hukuki etkisinin olmadığını ve Mısır için hukuki bir sonuç doğurmadığını vurguladı. Bakanlık, 21 Ekim'de yayınladığı açıklamada, mutabakat zaptının Mısır'ın münhasır ekonomik bölgesini (MEB) ihlal ettiğini ve uluslararası deniz hukukunu ve 1982 Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi'ni, özellikle de hakkaniyet ve adalet ilkelerine uygun olarak MEB ve kıta sahanlığının sınırlandırılmasıyla ilgili hükümlerini ihlal ettiğini açıkladı. Mısır Dışişleri Bakanlığı açıklamasında şunu da belirtti: “Mısır, uluslararası hukuk kapsamındaki haklarını koruma ve bunlara yönelik her türlü ihlal girişimine karşı koyma hakkını saklı tutmaktadır.”
Mısırlı uzmanlar, Kahire'nin hem şimdi hem de 2019'da imzalandığında mutabakat zaptını reddetmesinin kısmen Mısır ve Türkiye arasındaki siyasi rekabetten kaynaklandığına inanıyor. Ancak, bu meselenin pratik boyutları da var; zira mutabakat zaptı ile tanımlanan münhasır ekonomik bölge, Mısır'ın münhasır ekonomik bölgesiyle kesişiyor ve bu da Kahire'nin Doğu Akdeniz'deki enerji planlarına zarar verebilir. Mısırlı enerji uzmanı Ramazan Ebu el-Ala, mutabakat zaptının, önceki deniz sınır anlaşmalarıyla tanımlanan münhasır ekonomik bölgeyle kesiştiği için Mısır'ın bölgesel çıkarlarına zarar verdiğini belirtti ve ekledi: “Bu anlaşma, Mısır'ın deniz sınırlarına yönelik bir ihlal teşkil ediyor ve Mısır'ın bunları tüm yasal yollarla savunmasını gerektiriyor.”
27 Kasım 2019'da Türkiye Cumhurbaşkanlığı basın ofisi tarafından servis edilen bu fotoğrafta, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan (sağda), Trablus merkezli Ulusal Mutabakat Hükümeti Başkanı Fayez el-Sarrac (solda) ile İstanbul'daki görüşmeleri sırasında tokalaşıyor (AFP)
Şarku’l Avsat’ın Al Majalla’dan aktardığı habere göre Ebu el-Ala, mutabakat zaptı adımının Türkiye'nin özellikle Mısır, İsrail ve Kıbrıs kıyıları açıklarında büyük doğalgaz yataklarının keşfedilmesinden sonra Doğu Akdeniz'de pay sahibi olma çabaları bağlamında geldiğini açıkladı. Bu çabaların bölgedeki diğer ülkelerin çıkarları ve yasal haklarıyla çeliştiği endişesini dile getiren Ebu el-Ala sözlerini şöyle sürdürdü: “Bu nedenle, Doğu Libya'daki Temsilciler Meclisi tarafından mutabakat zaptının onaylanmasının ona yasal meşruiyet kazandırmadığına ve diğer ülkeler için bağlayıcı hale getirmediğine inanıyorum.” Anlaşmanın ayrıca Türkiye'nin taraf olmadığı Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi'ni de ihlal ettiğine dikkat çekti.
Son yıllarda Mısır, görünüşe göre bu sınırlarla ilgili olası anlaşmazlıkları önceden tahmin ettiğinden, Akdeniz'deki komşu ülkelerle deniz sınırlarını belirlemek için adeta zamana karşı yarıştı. 2003 yılında GKRY ile, 2020 yılında da Yunanistan ile deniz sınır anlaşması imzaladı. Aralık 2022'de ise bir cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle Libya ile batı deniz sınırını tek taraflı olarak belirledi.
Öte yandan, Türkiye, Mısır'ı GKRY ve Yunanistan ile yaptığı deniz sınırlarını belirleme anlaşmalarından vazgeçmeye ikna etmeye çalışıyor ve Ankara ile bir anlaşma yapması halinde ona daha geniş bir kıta sahanlığı alanı teklif ediyor. Bu teklifte Ankara, Mısır'ın Doğu Akdeniz enerji sektöründeki hedeflerini, özellikle de bölgedeki ülkelerden gelen doğal gazın toplanıp işlenerek küresel pazarlara, özellikle de Avrupa pazarlarına yeniden ihraç edildiği bölgesel bir merkez olma hedefini dikkate alıyor.
Farklı yollar
Yakın zamanda onaylanan anlaşma, Ankara'ya Doğu Akdeniz'de geniş bir deniz alanı tanıyor; bu da Mısır ile Avrupa pazarları arasında gelecekteki denizaltı boru hatları döşeme veya elektrik şebekeleri kurma projeleriyle çelişebilir.
Mısır Cumhurbaşkanlığı tarafından 18 Ocak 2025'te servis edilen bu fotoğrafta, Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi (sağda), Doğu Libya kampının güçlü ismi Halife Hafter'i Kahire'de kabul ederken görülüyor (AFP)
Mısır'ın 2019 anlaşmasına karşı çıkan pozisyonu büyük ölçüde, Bingazi'nin anlaşmayı tanımayı reddetmesinden güç alıyordu. Doğu Libya'daki Temsilciler Meclisi'nin anlaşmayı onaylaması bu pozisyonu zayıflatacaktır. Aynı zamanda 2011'de Muammer Kaddafi rejiminin devrilmesinin ardından Doğu Libya’da güvenlik meselelerinde kilit bir oyuncu olarak öne çıkan ve Kahire ile yakın ilişkisini sürdüren Halife Hafter'in konumu hakkındaki soruları da gündeme getirebilir.
Halife Hafter, Doğu Libya'daki güçlerini oluşturmak için büyük ölçüde Mısır'a güvendiği için Kahire'yi sık sık ziyaret ederdi. Mısır ile yakın ittifakı ve Türkiye ile anlaşmazlığı, Kahire'nin 2020 yılında Libya'nın doğusunun büyük bir bölümünün etrafına “kırmızı çizgi” çekmesi ve ülkenin batısında konuşlanmış Türk destekli güçlerin bu çizgiyi geçmesi durumunda doğrudan askeri müdahale tehdidinde bulunmasıyla doruk noktasına ulaşmıştı.
Ancak Libyalı siyasi analist Muhammed Mteirid, Libya'nın doğusundaki Temsilciler Meclisi'nin son hamlesinin Mısır'ın izlediği yoldan bir sapma anlamına gelmediğine inanıyor. “Bu, Libya'ya ait egemen bir karardır. Mısır'ın muhalefetine rağmen, anlaşma Mısır'ın egemenliğini ihlal etmiyor” dedi. Doğu Libya ile Türkiye arasındaki yakınlaşmanın yeni olmadığını ve Kahire'nin bu temaslardan haberdar olduğunu belirtti. Ülkenin doğusundaki Libya kurumlarının, Trablus hükümeti ile Türkiye arasında 2019'da imzalanan mutabakat zaptını imzalandığından bu yana kapsamlı bir şekilde incelediğini açıkladı. Mteirid, anlaşmanın Mısır'ın kıta sahanlığını binlerce kilometrekare genişlettiği için Mısır'a fayda sağlayacağını da düşünüyor.
Kahire'deki genel değerlendirmeler, bölgenin zaten tehlikeli bir çıkmaza girdiğini ve eski stratejilere güvenmeye devam etmenin ciddi bir çatışmayı tetikleme riskini taşıdığını gösteriyor
Mteirid, Mısır'ın bu tutumunu, Kahire'nin İsrail ve Kıbrıs ile daha önce imzaladığı, bu ülkelerden çıkarılan doğalgazın Mısır'ın devasa sıvılaştırma tesislerinde işlenmesi ve ardından uluslararası pazarlara ihraç edilmesiyle ilgili anlaşmalara bağladı. Mteirid, Majalla’ya verdiği demeçte, “Sonuçta Mısır ekonomik çıkarlarını savunuyor ve kimse onu bu konuda suçlayamaz” dedi.
Bununla birlikte, Kahire ve Bingazi arasındaki ilişkilerdeki değişim son birkaç yıldır belirginleşti ve bu da özellikle Saddam Hafter'in öncülüğünde yeni nesil karar vericilerin de dahil olduğu Doğu Libya'daki liderliğin yönelimlerinde bir değişikliğe işaret ediyor. Kahire, son yıllarda Libya'nın doğusundan Sudan'a giren ve çoğu Mısır tarafından desteklenen Sudan ordusuna karşı savaşan Hızlı Destek Kuvvetleri'nin (HDK) eline geçen silah sevkiyatlarını defalarca protesto etti.
Hassas dengeler
Mısır Dışişleri Bakanlığı, 21 Ekim'de yayınladığı açıklamada, Türkiye ile Trablus hükümeti arasında yedi yıl önce imzalanan mutabakat zaptının Kahire tarafından reddedildiğini yineledi.
O dönemde Kahire ve Ankara arasındaki ilişkilere, iki ülke arasındaki geniş siyasi ve ekonomik anlaşmazlıkları yansıtan derin bir ideolojik ayrılık damga vurmuştu. Günümüzde durum önemli ölçüde değişti; her iki başkent de Körfez, Sudan ve Afrika Boynuzu da dahil olmak üzere bir dizi bölgesel konuda çıkarlarının yakınlaşması sonucunda anlaşmazlıklarının üstesinden gelmek için ciddi adımlar atıyor.
Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi, Mısır Petrol Bakanı Tarık el-Molla (aşağıda sağdan ikinci), İsrail Enerji Bakanı Yuval Steinitz (aşağıda sağdan birinci) ve ABD Enerji Bakanı Rick Perry, 2019'da Kahire'de düzenlenen Doğu Akdeniz Gaz Forumu'nda (AFP)
Mısır ve Türkiye, yatırım, ticaret ve savunma ekipmanları üretimi de dahil olmak üzere ikili iş birliği için iddialı bir çerçeve oluşturdu. Bu gelişmeler göz önüne alındığında, Kahire yeni anlaşmayla ilgili hassas bir denge kurma çabasıyla karşı karşıya. Mısırlı karar vericiler iki yönlü bir ikilemle karşı karşıya bulunuyorlar: Mısır, Ankara ile yakın zamanda yeniden kurduğu ilişkilerini tehlikeye atmadan veya Atina ve Lefkoşa'daki stratejik müttefiklerini öfkelendirmeden deniz haklarını nasıl koruyabilir?
Atina ve Lefkoşa'nın Tel Aviv ile yakın bağları, en azından kısmen, Kahire'nin gelecekteki bu ilişkilere olan ilgisini azaltabilir. Ancak Kahire'deki genel değerlendirmeler, bölgenin zaten tehlikeli bir çıkmaza girdiğini ve eski stratejilere güvenmeye devam etmenin ciddi bir çatışmayı tetikleme riskini taşıdığını gösteriyor.
Bu nedenle, Mısır başkentindeki analistler diplomatik yolun önceliklendirilmesi çağrısında bulunuyor. 2019'da Kahire'de doğalgaz üreticisi ve tüketicisi ülkelerden oluşan Doğu Akdeniz Doğalgaz Forumu’nun kuruluşu duyurulduğunda, Mısır, Türkiye'ye dolaylı bir davet gibi görünen bir hamleyle, üye olmayan ülkeleri de katılmaya davet etmişti.
Ankara henüz foruma katılmamış olsa da, analistler mevcut çıkmazın bölgesel rakipleri forumun çatısı altında bir araya getirme fırsatı sunabileceğine inanıyor. Mısır'ın çoğu tarafla iyi diplomatik ilişkileri göz önüne alındığında, Kahire arabuluculuk rolü oynayarak potansiyel bir çatışmayı önlemeye ve tüm taraflar için önemli ekonomik kazanımlara kapı açmaya yardımcı olabilir.
لم تشترك بعد
انشئ حساباً خاصاً بك لتحصل على أخبار مخصصة لك ولتتمتع بخاصية حفظ المقالات وتتلقى نشراتنا البريدية المتنوعة
