Afganistan'daki çatışmalarda onlarca kişi öldühttps://turkish.aawsat.com/home/article/1681751/afganistandaki-%C3%A7at%C4%B1%C5%9Fmalarda-onlarca-ki%C5%9Fi-%C3%B6ld%C3%BC
Bir Afgan asker, geçen pazar günü Kandehar dışındaki bir kontrol noktasında arama yaparken (EPA)
Kabil/ Cemal İsmail
TT
TT
Afganistan'daki çatışmalarda onlarca kişi öldü
Bir Afgan asker, geçen pazar günü Kandehar dışındaki bir kontrol noktasında arama yaparken (EPA)
Taliban’ın “Fetih Operasyonu” isimli yeni saldırısının başladığını duyurmasının ardından hükümet güçleri ve Taliban hareketi arasındaki çatışmalar, Afganistan’ın birçok vilayetinde tırmanış gösterdi.
Afganistan hükümeti, Kunduz Vilayeti’nde güvenlik güçleri ile yaşanan çatışmalarda Taliban’a mensup 40 unsurun öldüğünü ve 12 unsurun da yaralandığını açıkladı.
Afganistan’da yayın yapan Hama Press Haber Ajansı’nın ülkenin kuzeyindeki orduya bağlı 217. Bamer Tugayı’ndan aktardığına göre son 24 saat içerisinde Kunduz’da meydana gelen çatışmalar sırasında liderler de dahil en az 40 Taliban militanı öldü ve 12 militan da yaralandı.
Tuğgeneral Nebiullah Mirzai yaptığı açıklamada Kunduz’daki Taliban saldırısının, ek kuvvetlerin konuşlanması ve hava desteği ile geri püskürtüldüğünü söyledi.
Hama Press’in, Afganistan’ın kuzey doğusundaki Bedehşan Vilayeti yetkililerinden aktardığına göre, aralarında 4 yabancının da bulunduğu Taliban’a mensup 25 militan, geçen pazar günü yaşanan çatışmalar sırasında öldürüldü.
209. Şahin Kolordusu, yayınladığı bir bildiride geçen pazar gecesi Gorm bölgesi yakınlarında çatışmaların yaşandığını, aralarında 4 yabancı da olmak üzere 25 militanın öldüğünü ve 11 militanın yaralandığını açıkladı. Bedehşan Vilayeti, Afganistan’ın kuzey doğusundaki nispeten sıkıntılı bölgeler arasında yer alıyor. Taliban’a ve diğer gruplara mensup militanlar, bu bölgede hükümet güçlerine ve güvenlik kuruluşlarına sık sık saldırılar düzenliyor.
Hükümet kaynaklarının aktardığına göre Afganistan’ın doğusundaki Lagman Vilayeti’nde geçen pazar günü havan topu ile yapılan bir saldırıda da 7 çocuk yaşamını yitirdi ve 8 kişi de yaralandı. Lagman vilayet sözcüsü Esedullah Devletzay, yaptığı basın açıklamasında vilayetin yönetim merkezi Mihterlam kasabasına yönelik bir havan topu saldırısında 7 çocuğun öldüğünü, 8 kişinin de yaralandığı ve yaralıların tedavi amacıyla hastaneye kaldırıldığını belirtti.
Devletzay, yaralıların sağlık durumunun iyi olduğunu ifade etti. Sar-i Pol Vilayeti’ndeki kaynaklar da iki köyün Taliban’ın kontrolüne geçtiğini duyurdu. Sar-i Pol’daki Sing Çark kasabası valisi Necibullah Dakkak ise Taliban unsurlarının, hükümet güçlerinin kasaba merkezine geri çekilmesinin ardından Arçto ve Bazar Başi köylerinin kontrolünü tam olarak sağladığını ifade etti. Taliban da söz konusu köyleri ele geçirdiğini açıkladı.
Aynı şekilde Taliban, Afganistan’ın kuzeyindeki Sar-i Pol Vilayeti’nde yer alan Sogbel bölgesinde birçok güvenlik merkezinin kontrolünü ele geçirmeyi başardı.
Aryana haber ajansının güvenlik kaynaklarından aktardığına göre, Taliban’ın güvenlik merkezlerine düzenlenen saldırılarının ardından en az 1 asker öldü, 12 asker de yaralandı. Ajans, Taliban’ın 2 güvenlik merkezini yaktığını ve saldırılar sırasında en az 2 Taliban unsurunun öldüğünü, 3 unsurun da yaralandığını duyurdu. Taliban ise güvenlik merkezlerine düzenlediği saldırılarda 4 Afgan askerin öldüğünü söyledi.
Afganistan’ın güneyinde de Helmand Vilayeti’nde yer alan Mayvand Kolordusu, Taliban unsurları tarafından kurulan bir pusuda 3 tugayın öldüğünü açıkladı. Aktarılana göre saldırıda, Mareşal Muhammed ve bir asker daha öldürülürken, 2 asker de yaralandı.
Güvenlik kaynaklarının belirttiğine göre, Afganistan’ın 15 vilayetinde hükümete ait güvenlik merkezleri ve kamplar, Taliban’ın Fetih ismiyle başlattığı yeni operasyonlar sonrasında saldırılara maruz kaldı. Aynı şekilde Taliban’a mensup silahlı unsurlar, Kabil’de bir polis karakoluna saldırırken, askeri araçlara bomba fırlattı. Saldırıda en az 1 asker öldü, 6 asker de yaralandı. Kunduz Vilayeti dışındaki bir saldırıda da 8 kişi öldü, 62 kişi de yaralandı.
Ülkenin batısındaki Gor Vilayeti’nde Taliban tarafından kurulan bir pusuda da 7 Afgan askerin öldüğü belirtildi.
Güvenlik yetkilileri, Afganistan’ın doğusundaki Nangarhar Vilayeti’nin Şirzad kasabasına yönelik bir saldırıda, bir kamyonun bombalandığını, Afganistan hükümetine ve Taliban’a mensup toplam 200 kişinin öldüğünü veya yaralandığını duyurdu.
ABD Savunma Bakanlığı tarafından finanse edilen ABD Savunma ve Demokrasi Sitesi editörü, Taliban’ın Afganistan’da zafer kazanmaya ve ülkenin tamamı üzerinde kontrolünü genişletmeye başladığını açıkladı. Site yöneticisi Bell Rogue, Taliban’ın ABD Afganistan Özel Temsilcisi Zalmay Halilzad ile gerçekleştirdiği görüşmelerin, Taliban’ı ABD’nin Afganistan işgalinden 18 yıl sonra çatışma bölgelerinde zafere inanmaya teşvik ettiğini belirtti.
Rogue, “Taliban, Afganistan’daki hükümette siyasi herhangi bir gücü paylaşma niyetine sahip değil” dedi.
Öte yandan Zalmay Halilzad, Taliban’a yeni kayıplar vermeyi önlemek için ateşkes ilan etme çağrısı yaptı.
Halilzad ayrıca, Taliban liderliğinin, temsilcilerine ateşkes görüşmeleri için müzakere masasına gelmelerine izin vermesi gerektiğini söyledi.
İranlı bir kadın, pazar günü Tahran'ın merkezindeki Baharistan Meydanı'nda Zülfikar füzeleri ve İran Dini Lideri Mücteba Hamaney'in fotoğrafının yer aldığı bir panonun önünden bisikletiyle geçiyor (EPA)
Tahran’dan Washington’a ateşkes mesajı: Önerimiz oldukça makul
İranlı bir kadın, pazar günü Tahran'ın merkezindeki Baharistan Meydanı'nda Zülfikar füzeleri ve İran Dini Lideri Mücteba Hamaney'in fotoğrafının yer aldığı bir panonun önünden bisikletiyle geçiyor (EPA)
Arabulucular, ABD ile İran arasındaki çatışmaları sona erdirecek ve Hürmüz Boğazı'nı yeniden açacak bir anlaşma için revize edilmiş bir plan üzerinde çalışıyor. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise New York'tan ayrılmadan önce Katarlı arabulucuyla görüşerek Washington ile arabulucular üzerinden karşılıklı iletilen mesajları ele alacak. Washington ise Tahran'dan nükleer program konusunda taviz vermesini istiyor.
İran televizyonu, Arakçi'nin pazartesi günü yerel saatle öğle saatlerinden önce New York'ta Katarlı arabulucuyla görüşeceğini duyurdu. Bu açıklama, arabulucuların taraflarla ayrı ayrı temaslar yürüttüğüne ilişkin haberlerin ardından geldi.
Televizyon, görüşmede arabulucular üzerinden Washington'a iletilen mesajlarla ilgili son gelişmelerin, özellikle de İran'ın Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmak için öne sürdüğü yedi şartın ele alınmasının beklendiğini bildirdi. Söz konusu şartlar, geçen salı Katarlı arabulucu aracılığıyla ABD tarafına iletilmişti.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Arakçi'nin New York'taki programının görüşmeler nedeniyle uzatılmadığını ve daha önce belirlenen takvim doğrultusunda Tahran'a döneceğini söyledi. Resmi IRNA ajansı da heyete yakın bir kaynağın Arakçi'nin dönüşünün salı günü planlandığını aktarmıştı.
Reuters, konu hakkında bilgi sahibi bir yetkilinin, Katarlı arabulucuların pazartesi veya salı günü Arakçi ve ABD tarafıyla ayrı ayrı görüşmeler yapmasının beklendiğini söylediğini bildirdi. Görüşmelerin, İran'ın Birleşmiş Milletler Genel Kurulu toplantıları sırasında sunduğu yedi günlük teklifin revize edilmiş bir versiyonu üzerinde yoğunlaşacağı belirtildi.
Associated Press'e konuşan yetkililerde de pazartesi günü Katarlı arabulucuların çatışmaları sona erdirecek ve boğazı yeniden açacak bir anlaşma üzerinde taraflarla çalışmayı sürdürdüğünü ve dolaylı görüşmelerin pazartesi yeniden başlamasının beklendiğini söyledi.
Yetkililerden biri her iki taraftan da olumlu sinyaller geldiğini belirtirken ikinci yetkili hafta sonu boyunca “küçük ilerleme” kaydedildiğini söyledi. Üçüncü yetkili ise arabulucuların tarafların tutumlarını “yumuşatmaya” çalıştığını ifade etti.
Yetkililer, üzerinde çalışılan teklifin Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını, ardından ABD ablukasının kaldırılmasını ve daha sonra yaptırımların kaldırılmasını içerdiğini doğruladı.
Yetkililer ayrıca Trump'ın kamuoyuna yaptığı açıklamalara rağmen ABD'nin mevcut teklifi resmen reddetmediğini ve açıklamalarının bir müzakere taktiği olabileceğini belirtti.
Görüşülen taslağa göre boğaz, İran ile Umman arasında deniz trafiğinin geçici olarak düzenlenmesi amacıyla müzakere edilen ayrı bir anlaşma doğrultusunda yeniden açılacak. Anlaşmada Tahran'ın talep ettiği geçiş ücreti uygulamasına yer verilmeyecek.
Üçüncü yetkili, Washington'ın İran'ın nükleer programı konusunda, müfettişlerin ülkeye girişine izin verilmesi de dahil olmak üzere tavizler istediğini söyledi.
Haziran ayında Pakistan'ın arabuluculuğunda iki taraf arasında imzalanan ve birkaç gün içinde çöken mutabakat zaptı uyarınca İran'ın nükleer programının 60 gün boyunca müzakere edilmesi planlanmıştı.
Taraflarla ayrı ayrı temaslar
Reuters'ın konu hakkında bilgi sahibi bir yetkiliye dayandırdığı haberine göre Katarlı arabulucuların pazartesi veya salı günü New York'ta İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ve ABD tarafıyla ayrı ayrı görüşmeler yapması bekleniyor.
Adının açıklanmasını istemeyen yetkili, görüşmelerin İran'ın Birleşmiş Milletler Genel Kurulu toplantıları sırasında sunduğu yedi günlük teklifin revize edilmiş versiyonu üzerinde yoğunlaşmasının beklendiğini söyledi.
İran Dışişleri Bakanlığı tarafından yayımlanan, Arakçi’nin “NBC News” kanalına verdiği röportajdan bir görüntü.
Genel Kurul çalışmalarına katılmasının ardından hâlâ New York'ta bulunan Arakçi'nin, arabulucularla görüşmelerde ABD tarafını kimin temsil edeceği ise netlik kazanmadı.
Şarku’l Avsat’ın Reuters'tan aktardığı habere göre İran'ın planı, İran, Lübnan ve diğer bölgelerdeki tüm çatışmaların sona erdirilmesini, milyarlarca dolarlık dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılmasını, İran petrolüne yönelik yaptırımların kaldırılmasını ve ABD'nin İran limanları üzerindeki ablukasının sona erdirilmesini öngörüyor. Tahran bunun ardından Hürmüz Boğazı'nı yeniden açacak ve iki taraf İran'ın nükleer programına ilişkin görüşmelere yeniden başlayacak.
Trump cumartesi günü İran'ın teklifini reddettiğini söylemiş ve Tahran'ın maruz kaldığı ağır ekonomik baskı nedeniyle hızlı bir anlaşmaya varmak istediğini belirtmişti. Ancak Trump pazar günü Axios'a yaptığı açıklamada, ABD'li müzakerecilerin bu hafta daha fazla görüşme yapmasını beklediğini söyledi.
Arakçi ise arabulucuların ABD'nin teklifi reddettiğini Tahran'a resmen iletmediğini belirterek İran'ın Washington'ın nihai tutumunu beklediğini ve ardından atacağı adımlara karar vereceğini söyledi.
Arakçi, “Şartlarımız açık. Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına yönelik herhangi bir adım bu şartların yerine getirilmesine bağlıdır” dedi. İranlı bakan, müzakere yoluyla çözümün bu çıkmazdan kurtulmanın tek yolu olduğunu ifade etti.
İran'ın son teklifi, uygulamaya geçiş hızı bakımından haziran ayındaki mutabakattan farklılık gösteriyor.
Arakçi, geçen hafta Genel Kurul toplantıları kapsamında siyasi aktivistlerle gerçekleştirdiği kapalı toplantıda Tahran'ın anlaşmayı Trump'ın ara seçimlerde işine yarayacağı düşüncesiyle sunduğunu söyledi. Arakçi daha sonra gazetecilere yaptığı açıklamada, “Yedi günlük süre ABD bu planı kabul ettiği anda başlayacak” dedi.
Tahran yeni turu yalanlıyor
Tahran, Arakçi'nin Katarlı arabulucuyla görüşeceğini duyururken resmi IRNA ajansı İran heyetine yakın bir kaynağın, “İran heyetinin gündeminde ABD tarafıyla yeni bir müzakere turu bulunmuyor” dediğini aktardı.
Kaynak, Tahran'ın tutumlarının geçen salı Katarlı arabulucu aracılığıyla ABD tarafına “açık ve net biçimde” iletildiğini ve İran'ın ABD'nin yanıtını beklediğini söyledi.
Devrim Muhafızları'na bağlı Fars Haber Ajansı da İran müzakere ekibine yakın bir kaynağın, Tahran ile Washington arasında yeni bir dolaylı müzakere turunun başladığı yönündeki haberleri yalanladığını bildirdi.
Fars, kimliklerini açıklamadığı ve “medya ve iletişim uzmanları” olarak nitelendirdiği kişilere dayandırdığı haberinde, müzakerelere ilişkin doğrulanmamış haberlerin yayımlanmasının Trump'ın ABD seçimleri öncesinde petrol fiyatlarının yükselmesini engellemeyi amaçladığını öne sürdü.
Kargo gemileri, bugün (Pazartesi) Bender Abbas açıklarındaki Hürmüz Boğazı'na yanaştı (AP)
Wall Street Journal ise görüşmelere katılan arabuluculara dayandırdığı haberinde, ateşkes görüşmelerinin yeniden canlandırılması amacıyla İran'ı nükleer programı konusunda taviz vermeye ikna etmeye yönelik çabalar yürütüldüğünü bildirdi.
Arabulucular girişimi “başarı ihtimali düşük” bir çaba olarak nitelendirirken İran'ın nükleer programını görüşmeye hazır olduğuna ilişkin çok az işaret verdiğini söyledi.
Gazeteye konuşan arabulucular, Trump'ın planı reddettiğini açıklamasından bu yana Tahran'ın herhangi bir taviz vermediğini belirtirken bölgesel yetkililer, İran'ın müzakerelerde ilerleme sağlanabilmesi için öncelikle Washington'ın taviz vermesini istediğini söyledi.
ABD'li yetkililer gazeteye, Tahran'ın haziran ayındaki mutabakata geri dönmek istediğini söyledi. Söz konusu mutabakat Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını ve ardından nükleer müzakerelerin başlatılmasını, bunun karşılığında bazı yaptırımların kaldırılmasını, milyarlarca dolarlık dondurulmuş İran varlığının serbest bırakılmasını ve ABD ablukasının sona erdirilmesini öngörüyordu. Yetkililer, Trump'ın artık bu mutabakata dönmek istemediğini belirtti.
Ancak barış görüşmelerine katılan bir Orta Doğu ülkesinin üst düzey hükümet yetkilisi gazeteye, İran'ın nükleer programı konusunda taviz vermeye hazır olduğunu ve yılın başlarında ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ile yürütülen görüşmelerde bu noktaya oldukça yaklaşıldığını söyledi.
Yetkili, Tahran'ın Washington ile anlaşmaya varılmasının ardından İsrail'in yeni bir saldırı düzenlemeyeceğine ilişkin açık güvencelere ihtiyaç duyacağını belirtti.
Tahran'da ise 30'dan fazla eski İranlı yetkili, İran'ın Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması'ndan (NPT) çekilmesini talep etti. Yetkililer, antlaşmaya üyeliğin sürdürülmesinin “ülkenin çıkarına olmadığını” savundu.
İmzacılar açık mektuplarında İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi, hükümet ve parlamentoya, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) ile iş birliğinin durdurulması için gerekli koşulların oluşturulması ve antlaşmadan çekilmek üzere “en kısa sürede” hukuki sürecin başlatılması çağrısında bulundu.
İmzacılar arasında eski İstihbarat Bakanı Haydar Muslihi'nin yanı sıra Mahmud Ahmedinejad ve İbrahim Reisi dönemlerinde görev yapmış eski cumhurbaşkanı yardımcıları ve eski milletvekilleri de bulunuyor.
Deniz ablukası
Wall Street Journal, Tahran'la düzenli temas halinde olan Orta Doğu hükümetlerindeki yetkililere dayandırdığı haberinde, İran yönetiminin uzun süreli bir ABD ablukasına veya yenilenen bir ABD bombardımanına dayanabileceğine inandığını bildirdi. Gazeteye göre İran'da yönetim giderek Devrim Muhafızları'nın kontrolünde yoğunlaşıyor. Devrim Muhafızları ise uzun süredir Batı'ya taviz verilmesine karşı sert bir tutum sergiliyor.
ABD'li ve Körfez ülkelerinden yetkililer gazeteye, milyonlarca varil petrolün bu su yolundan geçmesi nedeniyle İran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü kaybettiğini söyledi. Gazeteye göre Washington, deniz ablukasının İran ekonomisine ağır zarar verdiğine giderek daha fazla inanıyor.
İran'ın boğazdaki gemilere yönelik saldırıları petrol fiyatlarının yükselmesine neden olurken ABD ekonomisi de bundan zarar gördü. Tahran ise deniz ablukası ve petrol satışlarını kısıtlayan artan ABD yaptırımlarından etkileniyor. Brent petrolünün varil fiyatı 108 doların üzerinde seyrediyor.
Taraflar aylardır birbirinden daha uzun süre dayanabilmeye çalışırken bölge ülkeleri de füze ve İHA saldırılarına maruz kaldı. Tahran ise saldırılarında bölgedeki ABD askeri unsurlarını hedef aldığını söylüyor.
Bu gelişmelere paralel olarak Devrim Muhafızları Sözcüsü Tuğgeneral Hüseyin Muhibbi, Hürmüz Boğazı'nın “sadece kapalı olmadığını”, aynı zamanda “ABD denizaltılarının avlandığı bir yer” olduğunu söyledi.
IRNA'nın Muhibbi'den aktardığına göre pazartesi sabaha karşı yaptığı açıklamada, Devrim Muhafızları'na bağlı deniz birliklerinin ABD'ye ait bir insansız denizaltıyı ele geçirdiğini söyledi. Mohabbi, bunun ele geçirilen ikinci araç olduğunu ve söz konusu aracın “MK18 Mod 2 Kingfish” tipi bir denizaltı olduğunu belirtti.
Muhibbi, aracı gelişmiş, otonom bir denizaltı olarak tanımlarken aracın sonar cihazları ve hassas navigasyon sistemiyle donatıldığını ve değerinin milyonlarca dolar olduğunu söyledi.
İran Dini Lideri Mücteba Hamaney de pazartesi günü kendisine atfedilen ve yayımlanan mesajında, “düşman” güçlerinin Hürmüz Boğazı yakınlarında “acı verici darbeler” aldığını söyledi. Hamaney, “Yakında Umman Denizi de onlardan temizlenecek” ifadelerini kullandı.
Hamaney: Bizi dünyanın dördüncü büyük gücü sayanlar varhttps://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/5323596-hamaney-bizi-d%C3%BCnyan%C4%B1n-d%C3%B6rd%C3%BCnc%C3%BC-b%C3%BCy%C3%BCk-g%C3%BCc%C3%BC-sayanlar-var
Hamaney: Bizi dünyanın dördüncü büyük gücü sayanlar var
İranlılar, pazartesi günü Tahran'daki Baharistan Meydanı'nda sergilenen askeri İHA'ların önünden motosikletleriyle geçiyor (AFP)
İran Dini Lideri Mücteba Hamaney, bugün ülkesini “dünyanın dördüncü büyük gücü” olarak görenlerin bulunduğunu söyledi. Hamaney, İran'ın düzenlediği saldırıların “düşman” güçlerinin Umman Denizi’ni aşmasını engellediğini belirterek “Yakında Umman Denizi de onlardan temizlenecek” tehdidinde bulundu.
Hamaney'in İran-Irak Savaşı'nın başlamasının yıl dönümü dolayısıyla yayımlanan açıklamasında, İran'ın güneyindeki suların geçmişte ülkesinin rakip güçlerinin hareket alanı olduğunu belirtti. Hamaney, ancak bu güçlerin İranlı savaşçılar ve “Hürmüz Boğazı'nın savunucuları” tarafından düzenlenen “acı verici saldırılar” karşısında geri çekilmek zorunda kaldığını ifade etti.
Bu güçlerin ilerlemeye her cesaret ettiğinde zarar gördüğünü belirten Hamaney, “Yakında Umman Denizi de onlardan temizlenecek” dedi.
Hamaney, İran'ın rakiplerinin artık kendileri, yani onların takipçileri değil, İran saldırıları karşısında korunma arayan ve “savaşın durdurulması için yalvaran” taraf haline geldiğini söyledi.
“Bugün bizi dünyanın dördüncü büyük gücü sayanlar var” diyen Hamaney, ancak “ilahi hesaplara” göre İran'ın “dünyanın birinci gücü” olduğunu savundu.
Tahran'da pazar günü döviz kurlarını gösteren ekran (Reuters)
Hamaney, İran'ın geçmişteki konumuyla bugün geldiği nokta arasındaki değişime de değindi. Rakiplerinin İran'ı yeniden döndürmek istediği dönemin “geri kalmışlık, zillet, bağımlılık ve kötü şöhret” ile karakterize edildiğini söyleyen Hamaney, mevcut dönemin ise “ilerleme, onur ve bağımsızlık” dönemi olduğunu belirtti. Hamaney, “Düşmanımızın geri dönmesini istediği o eski günler geride kaldı ve bir daha asla geri dönmeyecek” ifadelerini kullandı.
30 milyondan fazla İranlıdan “fedakârlık” sözü
Hamaney, devletin Tahran ve İran'ın diğer kentlerindeki başlıca meydanlarda destekçilerini toplamak amacıyla düzenlediği gece toplantılarına da değindi.
İranlıların yedi aydır ülke genelindeki meydan ve caddelerde toplanmayı sürdürdüğünü söyleyen Hamaney, 30 milyondan fazla İranlının “kendilerini feda etmeye” hazır olduklarını ilan ettiğini belirtti.
Hamaney, katılımcıların organize edilmesi amacıyla kendilerinden yeniden hazır olduklarını ilan etmelerinin istendiğini ve gerekli sayının, 500 binden fazla kişinin, ilk 100 dakika içinde tamamlandığını söyledi.
İranlılar, pazartesi günü Tahran'daki Baharistan Meydanı'nda sergilenen askeri İHA'ların önünden motosikletleriyle geçiyor (AFP)
İran'ın farklı bölgelerinde “hazırlığın” çeşitli biçimlerde sürdüğünü belirten Hamaney, özellikle “silahlı hazırlıklara” dikkat çekti. Toplumun farklı kesimlerinin “Hürmüz Boğazı'nı korumak” da dahil olmak üzere çeşitli tutumları benimsediğini ifade etti.
“İran savaşlardan daha güçlü çıktı”
Hamaney, İran yönetiminin İran-Irak Savaşı'ndan savaş öncesine kıyasla daha güçlü çıktığını ve sonraki çatışmalarda da aynı durumun tekrarlandığını savundu.
Özellikle “son iki dayatılmış savaşın” İran yönetimini daha güçlü hale getirdiğini belirten Hamaney, “Önümüzdeki günlerin bu günlerden çok daha görkemli olacağını” öngördü.
Hamaney'in mesajı, İran Merkez Bankası'nın yıllık enflasyonun eylülde yüzde 68,4'e ulaştığını, geçen yılın aynı ayına kıyasla enflasyonun ise yüzde 83,8 olduğunu gösteren verileri yayımlamasıyla aynı döneme denk geldi.
İran para birimi de pazartesi günü yeniden baskı altında kaldı. Doların serbest piyasadaki kuru günün erken saatlerinde yaklaşık 236 bin tümen seviyesindeyken 243 bin tümeni aştı.
ABD'nin deniz ablukası İran'ın petrol ihracatını kısıtlarken Washington, petrol satışlarına yönelik yaptırımları da sıkılaştırdı. ABD'li yetkililer, Tahran'ın dolara erişim kapasitesinin giderek azaldığını belirtiyor.
Hamaney marttan bu yana kamuoyu önüne çıkmadı
Mücteba Hamaney, babası Ali Hamaney'in 28 Şubat'ta başlayan ABD-İsrail saldırılarında öldürülmesinin ardından 8 Mart'ta dini lider seçilmesinden bu yana kamuoyu önüne çıkmadı. Bu tarihten beri kendisine ait doğrulanmış bir ses veya görüntü kaydı da yayımlanmadı.
İranlı yetkililer ve konu hakkında bilgi sahibi kaynaklar, dini liderin önemli kararlara katılmayı sürdürdüğünü ancak günlük yönetimle ilgili geniş yetkileri üst düzey yetkililere devrettiğini belirtiyor.
Geçen ay Reuters'a konuşan kaynaklara göre Hamaney, savaşın ilk saldırılarında aldığı ağır yaralardan dolayı iyileşme sürecinde. İran makamları ise kamuoyu önünde sınırlı şekilde görünmesini güvenlik gerekçeleri ve hedef alınma endişeleriyle açıklıyor. Hamaney'in sağlık durumunun veya ülke yönetimine günlük katılım düzeyinin bağımsız şekilde doğrulanması mümkün olmadı.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, 10 Ağustos'ta Hamaney ile yedi saat süren bir toplantı yaptığını söyledi. Dini Lider'in ofisi de aynı gün yayımladığı açıklamada görüşmede savaşın, ekonomik durumun ve ülkenin geleceğinin ele alındığını bildirdi ancak toplantıya ilişkin fotoğraf veya görüntü yayımlanmadı.
Daha sonra resmi İran haber ajansı IRNA, toplantıya ilişkin daha fazla ayrıntı yayımladı. Buna göre görüşmelerde halkın yaşam koşulları, savaş, askeri gelişmeler, kaynak ve enerji yönetimi, dış dünyayla ekonomik ilişkiler, konut ve istihdam konuları ele alındı.
Pezeşkiyan daha önce, Hamaney ile iletişim kurmanın “şu anda çok zor” olduğunu söylemişti. Yetkililer ise yalnızca sınırlı sayıdaki üst düzey yetkilinin Hamaney ile doğrudan görüştüğünü belirtiyordu.
ABD Başkanı Donald Trump ise çarşamba günü yaptığı açıklamada Mücteba Hamaney'in öldüğüne inanmadığını söyledi ancak onun “çok ağır yaralar” aldığını belirtti.
Washington ile Tahran arasında yeni diplomatik hareketlilik... İran'ın revize edilmiş önerisi masadahttps://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/5323590-washington-ile-tahran-aras%C4%B1nda-yeni-diplomatik-hareketlilik-i%CC%87ran%C4%B1n-revize-edilmi%C5%9F
Washington ile Tahran arasında yeni diplomatik hareketlilik... İran'ın revize edilmiş önerisi masada
ABD ile İran arasındaki diplomatik çabalar yeni bir tura hazırlanıyor. Savaşın sona erdirilmesi yönünde ilerleme sağlanması amacıyla arabulucuların bugün (pazartesi) veya yarın (salı) taraflarla ayrı ayrı görüşmeler gerçekleştirmesi bekleniyor.
Reuters'ın konuya yakın bir yetkiliye dayandırdığı haberine göre görüşmeler, Tahran'ın New York'taki Birleşmiş Milletler Genel Kurulu çalışmaları sırasında sunduğu "yedi gün" önerisinin revize edilmiş bir versiyonu üzerinde yoğunlaşacak. Bu sırada İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ve Katarlı arabulucular ABD'de bulunmaya devam ediyor.
Diplomatik girişimler, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'la görüşmelerin bu hafta yeniden başlamasını beklediğini açıklamasının ardından geldi. Taraflar arasında çatışmaların durdurulması ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması konularındaki şartlara ilişkin görüş ayrılıkları ise sürüyor.
لم تشترك بعد
انشئ حساباً خاصاً بك لتحصل على أخبار مخصصة لك ولتتمتع بخاصية حفظ المقالات وتتلقى نشراتنا البريدية المتنوعة