ABD, Kabil’deki büyükelçilik personelini yarıya indiriyor

Pompeo’nun Afganistan Devlet Başkanı Gani ile bir araya geldiği geçen yılki görüşmeden bir kare. (AP)

ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, Taliban ile müzakerelerde yavaş da olsa sağlanan gelişme doğrultusunda önümüzdeki yıl Afganistan’daki Amerikan güçlerini çekme planını öne aldı. Söz konusu kararın gerçekleşmesi halinde bu, ABD’nin ülke dışında başlattığı en uzun savaşın bitmesi anlamına geliyor. ABD Kongre üyelerine göre Pompeo, Kabil’deki Washington Büyükelçiliği’nin, Afganistan'daki kırılgan barış sürecinin sekteye uğramasına yönelik endişelerin artmasına rağmen önümüzdeki ayın yarısına kadar kuvvetlerin azaltılması planının uygulanmasını hızlandıracağını söyledi. Ancak Trump’la birçok konuda anlaşmazlığa düşen NATO ülkelerinin endişeleri sürüyor. Kongre’den bir yetkilinin konuyla ilgili yaptığı değerlendirmeye göre Pompeo’nun iki hafta önce verdiği emrin şok etkisi yarattığını belirterek “Bazı göstergelere sahip olmalısınız. Ancak bu göstergelerden hiç biri yok” dedi.
ABD Dışişleri Bakanlığı’ndan bir Sözcü, Twitter hesabından yaptığı açıklamada “Değişen şartlar ve politikanın hedeflerini yansıtmak için yabancı misyonlarımızdaki varlıkları periyodik olarak geri çekiyoruz” ifadesini kullandı. Ancak Pompeo’nun planın uygulanmasını neden öne aldığı konusunda herhangi bir açıklamada bulunmadı.
ABD, 11 Eylül saldırılarının ardından, 2001 yılında başlayan savaştan bu yana Afganistan’da bulunuyor. Sıkı güvenlikle korunan ABD Büyükelçiliği’nde 1500 görevli var. Dört yıl önce genişletilmesi 800 milyon dolar harcanan kompleks 700 yatak kapasitesine sahip.
Bir ABD yetkilisinin Reuters’e yaptığı açıklamada bu adımın, Başkan Trump’ın ulusal güvenlik stratejisi gereği önceliği terörle mücadeleden Rusya ve Çin gibi süper güçlere yöneltmesi çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini aktardı. Dışişleri Bakanlığı yetkilileri, resmi bildiri gelmeden önce, geçen hafta, güçlerini azaltma planını Kongre komisyonlarına ulaştırdı. Ancak yapılan değerlendirmeler, ABD Büyükelçiliği’ndeki güçlerin sayısındaki keskin düşüşün Afganistan sahasında ciddi yankılar uyandıracağı yönünde. Afganistan hükümetinin müzakerelerden uzaklaşmasıyla iki ülke arasındaki gerilimin daha da artabileceği ifade ediliyor.
Kongre danışmanlarından biri, 31 Mayıs’ta başlayacak kuvvetlerin azaltılmasının eylül ayına kadar bitirilmesinin planladığını söyledi. Dört ayrı kaynak da Amerikan güçlerinin yarıya indirileceği bilgisini doğruladı.
Afganistan Devlet Başkanı Eşref Gani, tartışmalı seçimlerden sonra yapılan ilk meclis oturumunda milletvekillerini Taliban ile gerçekleşecek barış sürecini destekleme çağrısında bulundu. Gani, önümüzdeki hafta düzenlenecek Kabileler Yüksek Konseyi toplantısına katılmak üzere birçok din adamı, insan hakları aktivisti ve siyasetçiyi davet etti.
Muhalefet liderlerinden bazıları, 4 gün sürecek toplantılara, istişareler yapılmadan gerçekleştirildiği ve eylül ayında yapılacak seçimlerde ikinci kez kazanma şansını artırmak için kullanılacağı gerekçesiyle katılmama kararı aldı.
Gani seçimlerden sonra yapılan ilk oturumda, teknik sorunlar üzerinde durduğu konuşmasında şunları söyledi:
“Defalarca barış planı sunduk. Bunu uygulamamız gerekir. Bu plana dayanarak, parlamentodan yeşil ışık almadan barış anlaşması veya müzakere yapmayacağız.”
Afganistan siyaset arenasındaki tartışmalarla eş zamanlı olarak operasyonlar da sürüyor. Afgan Emniyet Güçleri düzenlediği iki ayrı operasyonla ülkenin doğusundaki Logar vilayetinde Taliban’ın iki önde gelen liderini tutukladığını duyurdu.