Washington’dan Ankara’nın S-400 ısrarına sert uyarı

ABD Savunma Bakan Vekili Patrick Shanahan

ABD, Türkiye’nin Rusya’dan S-400 füze savunma sistemlerini almasına yönelik sert tutumunu yineledi. ABD Savunma Bakan Vekili Patrick Shanahan, Türkiye’nin S-400 füze savunma sistemleri konusunda kararlı olması halinde ülkesinin Ankara’yı F-35 savaş uçakları projesinden çıkarmak zorunda kalacağını söyledi.
ABD merkezli hava-uzay devi Lockheed Martin ve United Technologies yöneticileriyle bir araya gelen Shanahan, Türkiye'nin söz konusu projeye katılımıyla ilgili durumun tartışıldığını söyledi. Görüşmenin ardından da bu konudaki tutumlarının değişmediğini belirten Shanahan, Washington’ın Ankara’ya taviz vermeyeceğini ve F-35 projesi planlarını aynen uygulamaya devam edeceğini kaydetti. ABD’li yetkili, karar almak için bir tarih belirlenmediğine dikkat çekerek Ankara’nın F-35 savaş uçağı ve S-400 füze savunma sistemleri arasında seçim yapması gerektiğini sözlerine ekledi. Türkiye'nin ABD için stratejik bir ortak olmaya devam ettiğini vurgulayan Shanahan, Rus ve ABD silahlarıyla ilgili durumun, ABD’nin askeri üssü İncirlik’in durumunu etkilemeyeceğini ifade etti.
Öte yandan konuya ilişkin açıklamalarda bulunan Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Türkiye’nin ABD ile ilişkilerinin, S-400 füze savunma sistemi ve F-35 savaş uçağına bağlı olmadığını söyledi. Çavuşoğlu dün yaptığı açıklamada, Türkiye'yi çevreleyen ülkelerde çok ciddi tehditler olduğuna dikkati çekerek, “Savunma sistemine acil bir şekilde ihtiyacımız var. Biz 10 yıldır, müttefiklerimize, başta ABD olmak üzere, NATO üyelerinden bu sistemi almak istedik ama maalesef bize satamadılar” ifadelerini kullandı.
Çavuşoğlu: Bu bitmiş bir anlaşmadır
Türkiye'nin diğer ülkelerle savunma sistemi alma konusunu görüştüğünü ve Rusya'nın bu konuda en uygun teklifi sunduğunu belirten Çavuşoğlu, Türkiye’nin S-400’ün NATO sistemleri ve F-35 savaş uçakları için tehdit oluşturabileceği şeklindeki iddiaları doğru bulmadığını belirterek “Biz S-400 ile ilgili anlaşma sürecini tamamladık. Bu bitmiş bir anlaşmadır” dedi.
ABD askerlerinin Suriye’den çekilmesi de dâhil olmak üzere Türkiye ile ABD arasında çok sayıda bölgesel ve ikili konular olduğunun altını çizen Çavuşoğlu, “Bir konuda anlaşamadık diye bir ülkeyle diğer konularda bağlantılarımızı kesmek zorunda değiliz” şeklinde konuştu.
ABD, Türkiye'nin Rusya ile 2017 sonunda imzalanan ve NATO’yu da endişelendiren S-400 füze savunma sistemi satış anlaşmasını tamamlamasına karşı çıkıyor. Rusya, NATO üyesi değil. NATO üyesi olan Türkiye topraklarına S-400 füze savunma sistemleri kurulması halinde NATO askeri sistemleri ve F-35 savaş uçaklarının teknik sırları ortaya çıkarabileceği düşünülüyor. Bununla birlikte Ankara’nın Washington’ın kendisini uluslararası F-35 projesinin dışında bırakmasının zor olduğu görüşünde. Ancak ABD’li yetkililer bunun zor olmadığını ve uçağın Türkiye tarafından üretilen parçalarının üretimi için alternatif yerler bulunabileceğini vurguladılar.
Buna karşılık Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye’nin Rusya’dan füze savunma sistemi satın almasına karşı çıkan ABD’nin tutumuna verdiği sert yanıtta, “Ülkemizin savunma ihtiyaçlarına saygı duymayıp, yaptırım tehditleriyle bizi köşeye sıkıştıracaklarını sananlara diyoruz ki; Türkiye ne Ortadoğu'dur ne Balkanlar'dır ne Güney Amerika'dır” ifadelerini kullandı.
Erdoğan: Daha çok yanacaksınız
Washington, Ankara’yı Rusya’dan S-400 füze savunma sistemi alımına ilişkin anlaşmayı tamamlaması halinde yaptırım uygulamanın yanı sıra F-35 savaş uçaklarının ve Patriot füzeleri almasını önlemekle tehdit etti. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Cuma gecesi İstanbul’da yapılan Türkiye İnovasyon Haftası programındaki konuşmasında, “Hala kafalarında bir Türk baharı özlemi var, halbuki onların baharlarının girdiği her yer kara kışa dönmüştür” ifadelerini kullandı. Erdoğan ayrıca, “Türkiye binlerce yıllık devlet tecrübesi, muhteşem medeniyet geçmişi ve coğrafyasındaki bin yıllık hâkimiyetiyle birikimiyle kimsenin yutamayacağı kadar büyük bir lokmadır” diye konuştu.
Bugün Avrupa ülkelerinin hala huzur içinde yaşıyor olmalarını, Türkiye'nin 4 milyon sığınmacıyı kendi topraklarında misafir etmesine borçlu olduğunu belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Türkiye'deki sosyal fay hatlarını kaşımak isteyenler önce kendi oturdukları zeminin çürüklüğüne bir baksınlar. Daha çok yanacaksınız” dedi. Türkiye’nin bağımsızlığına karşı yapılacak “her türlü ekonomik ve siyasi hamlenin” başarısızlığa mahkum olduğunu belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, “İstedikleri kadar birliğimize, beraberliğimize, ekonomimize, sınırlarımıza saldırsınlar. İstedikleri kadar tuzaklar kursunlar, bu tür operasyonlar sadece bizim hedeflerimize ulaşma azmimizi daha da perçinler, bizi mücadelemizde daha da güçlü kılar” dedi.
Öte yandan Türkiye’nin Washington Büyükelçiliği’nden, “Ankara’nın Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi (GTS) programından çıkarılması kararının uygulamaya konulmaması yönündeki beklentisi sürüyor” açıklaması yapıldı.
Büyükelçilik, iki ay önce yayınlanan ve Pazartesi günü yürürlüğe giren ABD kararına ilişkin açıklamasında, “Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump’ın ortaya koydukları 75 milyar dolarlık ticaret hacmi hedefine ulaşılması bakımından, iki ülke arasındaki ticareti engelleyebilecek uygulamalardan vazgeçilmesi yönündeki beklentilerimizi ABD tarafına her vesileyle iletmiştik. Bu bağlamda, ülkemizin GTS Programı'ndan çıkarılması yönündeki kararın uygulamaya konulmaması yönündeki beklentimiz sürüyor” ifadeleri kullanıldı.
ABD Başkanı Donald Trump, Türkiye ve Hindistan’ı ABD ile ticarette vergi avantajı sağlayan GTS programı kapsamındaki “gelişmekte olan ülkeler” statüsünden çıkarma kararı almıştı. ABD Ticaret Temsilciliği Ofisi’nden o dönem yapılan açıklamada, Türkiye'nin GTS programından çıkarılmasının, ekonomisinin yeterince gelişmiş olmasından kaynaklandığı belirtilmişti.
NATO’ya Güney Kıbrıs Rum Yönetimi tepkisi
Diğer bir gelişmede ise Türkiye Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, NATO ile herhangi bir ortaklığı bulunmayan Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'nin (GKRY) NATO'nun Avrupa Müttefik Kuvvetleri Yüksek Karargahı’nda (SHAPE) düzenlenen devir teslim törenine davet edilmesi kınandı. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Hami Aksoy tarafından yapılan açıklamada, “NATO nezdinde statüsü bulunmayan GKRY’nin davet edilmesi büyük bir gaflettir, kınıyoruz” ifadeleri yer aldı. Aksoy, Türkiye’nin bu gelişmeden haberdar olması üzerine Türk heyetinin söz konusu devir teslim törenine katılmadığını ve Avrupa Müttefik Kuvvetler Yüksek Komutanlığı’nın (SACEUR) bu “affedilmez” hatayı nasıl yaptığına ilişkin açıklama yapmaları için girişimlerde bulunduklarını belirtti.
Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu, Türkiye’nin Kıbrıs Türk halkını, siyasi eşitliği ve Kıbrıs Türk halkının iradesini yok sayan bir çözümü kabul etmesinin mümkün olmadığını söyledi.
Çavuşoğlu, KKTC'de katıldığı “Küresel Gazeteciler Konseyi Medya Buluşması” etkinliğinde yaptığı açıklamada, “Türkiye, KKTC ve Kıbrıs Türk halkı, her zaman çözümden yana olmuştur. Ama bugün bir çözüm olmayışının nedeni son 5 yılda dışişleri bakanı olarak yakından gözlemlediğim kadarıyla Rum tarafının hiçbir şeyi Kıbrıs Türk halkıyla paylaşmak istememesinden kaynaklanıyor” diye konuştu.
GKRY’nin Doğu Akdeniz'de petrol ve doğal gaz aramaları için attığı tek taraflı adımları bir kez daha kınayan Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu, Kıbrıs Türk halkının Doğu Akdeniz’deki petrol ve doğalgazda hakkının olduğunu vurguladı.