Irak’ta silahların teslim edilmesi krizi büyüyor

Irak hükümeti bugüne kadar ülkedeki silahların devlet elinde toplanması amacıyla birçok kez kanun çıkardı, kararname yayınladı ve bu yolda bir dizi kararlı adımlar attı. Ancak tüm bu önlemlere rağmen bugün Irak’ta silah pazarı hala devletin istediği düzeyde değil.
Irak’ta silah pazarı korkunç boyutlara ulaşmış durumda. Ülkede silah ticareti internet ve sosyal medya siteleri üzerinden rahatlıkla yapılabiliyor. Bütün illerde ruhsatsız silah satışı yapan pazarların varlığı sır değil.
Irak Başbakanı Adil Abdulmehdi’nin son olarak yayınladığı kararname ile Şii milis gücü Haşdi Şabi’ye bağlı ‘tüm ekonomik büro ve askeri kontrol noktalarının’ kapatılması talimatını verdi.
Kararnamede talimatlar dışında gizli ya da açık şekilde silahlı olarak faaliyet gösteren grupların "yasa dışı" kabul edileceği belirtilirken, söz konusu emirlerin yerine getirilmesi için en geç 31 Temmuz'a kadar süre veriliyor.
Kararnamede belirtilen süre için geri sayım başlarken, şimdiye kadar silah taşıyan hiçbir örgüt veya aşiret başta olmak üzere ruhsatsız silah bulunduran hiçbir çevre talimatları uygulama yönünde bir irade beyanında bulunmuş değil.
Kararnamenin yürürlüğe girdiği ilk günlerde silahların ülke genelinde yayılmasının oluşturduğu tehlikeyi gözler önüne seren iki olay yaşandı. Birincisi, Bağdat’tan birkaç kilometre uzaklıkta aşiretler arasında yaşanan silahlı çatışmaydı. İki aşiret arasında çıkan bu çatışma birkaç gün boyunca sürdü. Çatışmalarda hafif ve orta sınıf her çeşit silahın kullanıldığı belirtiliyor. Edinilen bilgilere göre çatışmalarda bir sivil savunma kuruluşunun müdürünün oğlunun öldüğü aktarıldı. Müdürün ayrıca Irak Silahlı Kuvvetleri’nde üst düzey rütbeye sahip olduğu kaydedildi. İkinci olay ise bir silahlı gücün Irak’ta Şii Divanı Vakfı Başkanı Ala el-Musevi’ye ait bir mekâna düzenlenen silahlı saldırıydı. Irak Başbakanı Adil Abdulmehdi’nin olay sonrası Musevi ile yaptığı telefon görüşmesinde olayı kınayarak, soruşturma başlattığını söylediği aktarıldı.
Benzer bir olay, aşiretler arası silahlı çatışmaların sık meydana geldiği Fudeyliye’de de yaşanmıştı. Fudeyliye’deki çatışma hakkında soruşturma devam ediyor.
Irak’ta silahların devlet elinde toplanmasını hedefleyen kararların ilki eski Irak Başbakanı Haydar el-İbadi tarafından Kasım 2017’de alındı. Mevcut Başbakan Abdulmehdi’nin Temmuz başında yayınladığı kararname de bu amaçla alınan karar ikinci karar olarak gösteriliyor. Ancak iki karar arasında geçen zaman diliminde bu yönde atılmış adımlar sadece küçük silah tüccarlarıyla sınırlı kaldı, bu kararlar fabrikaları olan söz sahibi kişileri etkilemedi.
Ruhsatsız silahlara yönelik düzenlenen son operasyon geçtiğimiz günlerde Irak İçişleri Bakanlığı eliyle düzenlendi. Yapılan baskında bir silah tüccarına ait depoda ruhsatsız silahların yanı sıra insansız hava araçları (İHA) ve gizli kameralı şapkalar ele geçirildi.
Bakanlık açıklamasında zanlı A.Ş.A’nın deposunda 4K çekim yapabilen ve bin metrenin üzerine çıkan İHA’ların ve 4 gizli kameralı şapkanın ele geçirildiği belirtildi. Açıklamada depo sahibinin tutuklandığı ifade edildi.