Cezayir’de ‘temiz eller hakimi’ Belkasım Zağmati

Yargıç Belkasım Zağmati

Cezayir kamuoyu, ordunun, 90’lı yıllarda terörle mücadele hususunda tanınmış bir hakimi, Abdulaziz Buteflika dönemi (1999-2019) boyunca etkili çok sayıda bürokrat ve iş insanını kapsayan onlarca yolsuzluk davasına atmasını konuşuyor.
6 yıl sonra makamına geri dönen ve ihtiyati hapis cezasına çarptırılmış eski Başbakanlar Ahmed Uyahya, Abdulmelik Sellal, eski Bakanlar Said Berekat, Cemal Velid Abbas, Amara bin Yunus’u ön soruşturmaya alan Hakim Belkasım Zağmati ülke gündeminde.
Söz konusu isimlerin, Zağmati ile Sidi M’Hamed ve başkent Cezayir’deki Bir Mourad Rais kasabalarındaki mahkemelere bağlı Cumhuriyet Savcıları tarafından ifadelerinin alınması bekleniyor.
Hakim Belkasım Zağmati, “Ordunun birkaç defa çeteyi kovuşturdukları sırada hakimleri koruma sözü verdiğini” söyleyen Genelkurmay Başkanı Kayid Salih’ten bu görev için yeşil ışık aldı.
Orduya göre “çete”, Buteflika’ya yakın isimler olan ve şu anda cezaevinde bulunan, başta erkek kardeşi ve eski baş danışmanı Said Buteflika, eski askeri istihbarat şefleri General Muhammed Medin ve Osman Tartag’ı içeriyor. Zağmati, bu dosyaları Yüksek Mahkeme’deki mevkidaşlarına sundu.
Zağmati’nin görevi, siyasetçilerin oluşturduğu “çete” başlarını takip etmekle sınırlı değil. Önemli iş insanlarının soruşturulmalarını da denetlerken, savcılıktaki asistanlarına da geçici gözaltına alma emri veriyor. Milyarder iş insanlarının başında ise İssad Rebrab, Kuninav kardeşler ve Ali Haddad bulunuyor. Söz konusu isimler, Buteflika’nın 2013 yılında hastalanması sonrasında fiili Cumhurbaşkanlığı görevini yürüten Said Buteflika’ya yakın isimler.
25 Mayıs’ta Zağmati, kovuşturulan eski yetkililerin bir listesini yayınladı. Liste içerisinde Sellal ve Uyahya’nın yanı sıra eski Bayındırlık Bakanı Abdul Gani Zalan, eski Ulaştırma Bakanı Ammar Tu, eski Ulaştırma Bakanı Boujmaa Talai, eski Maliye Bakanı Kerim Cudi, eski Ticaret Bakanı Amara bin Yunus, eski Tarım Bakanı Abdulkadir Bouzeki, eski Turizm Bakanı Ammar Gül, eski Sanayi Bakanı Abdusselam Buşovarib, eski başkent valisi Abdulkadir Zoh ve eski el-Beyaz valisi Muhammed Hanfar da yer alıyor. Yöneltilen suçlamalar arasında ise “yasalara aykırı anlaşmalar yapma”, “borsa yasasının ihlali”, “kişilere çıkarları doğrultusunda imtiyaz sağlama”, “kişisel hedeflere ulaşmak için nüfuzunu kullanma” suçlamaları bulunuyor.
Bu çerçevede bu üst düzey isimlerin eskiden bulundukları görevler nedeniyle ilk derece mahkemeleri yerine Yüksek Mahkeme’de yargılanacakları biliniyor. Ancak söz konusu Uyahya ve Sellal olduğunda anayasa, başbakan ve cumhurbaşkanının, özel yargı çatısı olan Devlet Yüksek Mahkemesi’nde yargılanmasını şart koşuyor. Ancak 1996 yılında anayasanın incelemesinden bu mahkeme toplanmadı. Ülkedeki siyasi makamlar, konuya dair içtihat ederek, söz konusu isimleri yargılamak için en uygun organın Yüksek Mahkeme olduğu sonucuna vardı.
Bu bağlamda Zağmati, Uyahya ve Sellal’ın Yüksek Mahkeme’de yargılanmasının “yasadışı” olduğuna dair sorulan bir soruya, “Hesapsız bırakılamazlar. Yargılayacak yasal bir yapı yok” şeklinde yanıt verdi. Hakim Zağmati, bu tutumu dolayısıyla avukatların eleştirisine maruz kaldı.
Belkasım Zağmati ayrıca, eski Enerji Bakanı Şekib Halil hakkında 2013 yılında yayınladığı tutuklama kararının arkasında olduğunu belirtti. O dönemde yaptığı bir basın toplantısında, Halil’in petrol ve gaz anlaşmalarında 190 milyon dolarlık rüşvet ve komisyon almakla suçlandığını belirtmişti. Halil’in Filistin asıllı ABD’li eşi ve eski Dışişleri Bakanı olan yeğeni Muhammed Becavi de aynı suçlamadan yargılanmıştı. Fakat aynı yıl Zağmati, görevden alındı. Onu görevinden alanın Buteflika olduğu söyleniyor. Hakim Zağmati görevine geri döndüğünde de Şekib Halil’i yeniden yolsuzlukla suçladı.