Gazze’de Hac bedeli, 3 bin 720 dolar

Filistinli hacılar, Mekke-i Mükerreme’de (Sosyal Paylaşım Siteleri)

Evlenmek isteyen 3 oğlum var. Onları mutlu etmek istiyorum.” Bu ifadeler, Filistinli Rami’ye ait. Filistin Vakıflar ve Dini İşler Bakanlığı’nın Gazze Şeridi sakinleri için bu yıl hac bedelini 3 bin 720 dolar olarak belirlediğini öğrendikten sonra Rami, hacca dair umutlarını yitirdi. Bu bedel, Filistin’de 10 yıldır en yüksek fiyat ve bir gelinin mehri ise yaklaşık 4 bin dolar. Rami’nin haberi duyduktan sonraki tepkisi ise ismini hacılar listesinden çıkararak, parasını evlenmesi için 29 yaşındaki en büyük oğluna vermesi oldu. Oğlu, 150 bin üniversite mezunu gibi işsiz ve hala bekâr.
Rami, 2013 yılında eşi ve kendisini hacca kayıt ettirdi. O zamanlarda Gazze Şeridi’nden yaklaşık 15 bin kişi ismini listeye kaydettirmişti. Vakıflar ve Dini İşler Bakanlığı’nın herkese açık bir çekiliş yapmasını, 2013 yılından başlayarak 2019 yılına kadar kayıtlı isimlerin seyahat tarihlerini belirlemesini bekliyordu. Hac şirketleri, bakanlığın talimatlarına göre yeni kayıt almamıştı ve böylece, kayıtlı tüm başvuru sahipleri, sayılarına ve yaşlarına göre seyahat ediyordu.
Hacıların geri çekilmesi
Şarku’l Avsat’ın Independent Arabia kaynaklı haberinde, yaklaşık 6 yıldır bu günün gelmesini bekleyen Rami, “Her yıl hac görevimi gerçekleştirmeden ölmekten korkuyordum. Her dönem bu görev için biriktirdiklerimi harcamaktan da korkuyordum. Gazze’nin tanık olduğu zor koşullar dolayısıyla hac parası dışında kendime bir şey ayırmadım. Tüm diğer birikimlerimi, geçmiş kuşatma yıllarında harcadım” ifadelerini kullandı.
Hacca gitme vakti geldiğinde ise Rami, geri çekilmeye karar verdi. Gazze’den Rami gibi yaklaşık 20 vatandaş daha Independent Arabia’dan İzzeddin Ebu Ayşe’ye, “Bu yıl hacca gitmek istemiyorum. Fiyatları çok yüksek” açıklamasında bulundu.
Hacdan vazgeçenlerin sayısına ilişkin bakanlık ile iletişime geçmeye çalıştık, ancak net bir cevap alamadık. Hac ve Umre Şirketleri Sahipleri Derneği Başkanı Avad Ebu Mezkur ise, “Sayılar oldukça az. Hac sırasının gelmesi için 5 yıl sabreden vatandaşlar, bu görev için herhangi bir meblağa ödemeyecek” dedi.
Filistin’de hac için ayrılan pay yaklaşık 6 bin 200 kişilik. Bu oranın yüzde 38’i, yani 2 bin 508 kişi ise Gazze Şeridi’nden olacak.
Her yıl 500’ü Gazze ve Batı Şeria’dan olmak üzere yaklaşık bin şehit ailesinin masrafları Suudi Arabistan tarafından karşılanıyor.
Müzakereler nedeniyle gecikme
Filistin Vakıflar ve Dini İşler Bakanlığı, Hac bedelini açıklamayı yaklaşık 1,5 ay geciktirdi, ardından ise 3 bin 720 dolar olarak açıkladı. Ebu Mezkur, “Gecikme; Bakanlık, Suudi Arabistan ve Mısır arasındaki müzakereler nedeniyle yaşandı. Vakıf, Filistin’deki zor şartlarla orantılı olarak hac bedelini azaltmaya çalışıyor. Suudi Arabistan’da hizmetler iyileştikçe buna paralel olarak maliyet artıyor. Mısır’da ise her şey artık eskisinden daha pahalı” dedi.
Avad Ebu Mezkur, “Vakıflar Bakanlığı, hazinesine herhangi bir fon sağlayamadı. Tüm paralar, hac aşamalarında ödeniyor. Bu miktarı, mümkün olduğunca azaltmaya çalıştık. Müzakereler ve indirimlerden sonra en düşük miktar bu. Aslında miktar çok daha yüksekti” ifadelerini kullandı.
Ebu Mezkur, Suudi Arabistan’daki petrol fiyatlarının, Hac bedelini geçen yıla oranla daha pahalı bir hale getirdiğini, Gazze Şeridi’nin güneyindeki Refah’tan Kahire Havalimanı’na kadar ulaşım ücretlerinde artış yaşandığını ve uçak biletlerinin geçen yıla göre yaklaşık yüzde 5 arttığını vurguladı.
Farklar
2018 yılındaki hac maliyeti, 3 bin 200 dolarken 2019 yılında bu rakam 3 bin 720 dolara ulaştı. Arada ise 520 dolarlık bir fark var. Refah’tan Kahire’ye ulaşım maliyeti 600 dolara ulaştı ve bu miktar geçen yıla göre 80 dolar daha yüksek.
Aynı şekilde hava ulaşımı ise bin 50 dolara ulaştı. Uzmanlara göre ise bu miktarın 400 doları aşmaması gerekiyor. İki yıl aradan sonra konut kiralarında da belirgin bir artış yaşanırken, miktar 200 dolara kadar yükseldi.
Ayrıntılara girildiğinde ise Mescid-i Haram’dan otele ulaşım 60 dolar civarında, Mina ve Arafat’taki 200 dolarlık ek hizmetlerin yanı sıra gıda bedeli ve acil hizmetlerin de yaklaşık 50 dolar olduğu tahmin ediliyor.
Bu rakamlar, fiyat artışının neden yaşandığını sorgulayan vatandaşların da korkularının artmasına yol açtı. Ancak Ebu Mezkur, sadece Gazze’de değil, tüm dünyada fiyatların yükseldiğini belirterek, herkesin ‘doların, hizmetlerin iyileştirilmesinin ve yaşam maliyetinin’ bu artışta rol oynadığını anlaması gerektiğini vurguladı.
Batı Şeria ve Gazze arasındaki fiyatlar
Gazze Şeridi ve Batı Şeria arasında fiyat karşılaştırması yapıldığında, kurban bedeli ve yemekler de dâhil olmak üzere yolculuk ücreti 3 bin 100 dolar. Bu ücretler, Batı Şeria’da geçen yıla oranla daha düşük.
Vakıflar Bakanlığı’na bağlı Hac İşleri Müsteşar Yardımcısı Selim el-Aşkar, fiyat indirimi sürecinin kolay olmadığını belirtti. Örneğin Hac sırasında Mekke’de bir yatağın ücretinin yaklaşık 2 bin dolar olarak tahmin edildiğini söyleyen Aşkar, Filistin’deki ücretin diğer bölgelerden daha uygun olduğunu ifade etti. Yetkili, fiyatların ise bakanlığın değil Hac şirketleri tarafından belirlendiğine dikkati çekti.
Batı Şeria’daki Filistinli hacıların yolculuğunun 27 Temmuz’da, Gazze’deki hacıların ise 25 Temmuz’da başlaması bekleniyor.