Haşdi Şabi yöneticileri, saldırılar konusunda ikiye bölündü

Haşdi Şabi unsurları (AFP)

İran etki dairesi içinde hareket eden Iraklı yetkililerin açıklamaları birbiriyle açık bir şekilde çelişiyor.
Haşdi Şabi Heyeti Başkanı Falih el-Feyyad, dünkü açıklamasında, yardımcısı ve İran Devrim Muhafızları’nın Irak’taki bir numaralı adamı olarak bilinen Ebu Mehdi el-Muhendis’in ABD ile gerginliği tırmandıran ifadelerinin hükümeti temsil etmediğini söyledi.
Muhendis’in açıklamaları
Haşdi Şabi’nin Selahaddin, Bağdat ve Diyala şehirlerindeki askeri kampların ve cephaneliklerin son iki ayda dört kez hedef alınması üzerine Haşdi Şabi Heyeti Başkan Yardımcısı Ebu Mehdi el-Muhendis, saldırılardan ABD’nin sorumlu olduğunu ifade etmişti.
Mühendis, konuya ilişkin yaptığı yazılı açıklamada, Haşdi Şabi'nin askeri üslerine yönelik 19 Temmuz'dan bu yana gerçekleştirilen saldırıların ilk ve tek sorumlusunun ABD güçleri olduğunu söyledi. Mühendis, bugünden itibaren yaşanacaklardan da yine ABD'nin sorumlu tutulacağını ifade etti.
İsrail'e ait 4 insansız hava aracının (İHA) Azerbaycan üzerinden ABD'nin Irak'taki filosuna bu yıl dahil edildiğini söyleyen Muhendis, İHA'ların Irak'ın askeri karargahları üzerinde uçtuğunu söyledi.
Muhendis ayrıca, ABD’ye ait tüm uçak çeşitlerinin kayıtlarının, ne zaman kalktığını ve indiğini, hangi saat aralığında uçuş yaptığını, Haşdi Şabi karargâhları üzerinde yaptığı keşif uçuşları, tugay ve cephanelikler hakkında topladıkları bilgilerin ellerinde olduğunu ve bu bilgileri Ortak Operasyonlar Komutanlığı ve Hava Savunma’daki yetkililerle paylaştığını ifade etti.
ABD’nin Irak hava sahasına hâkim olması nedeniyle Haşdi Şabi’ye ait cephanelik ve karargâhlara yönelik havadan yapılan saldırıların failinin ABD olduğunun açık bir durum olduğunu belirten Muhendis, Amerikan güçlerinin Irak semalarında keşif uçuşları yapma iznini istismar ettiğini belirtti.
Haşdi Şabi’ye ait askeri üslere yönelik şimdiye kadar gerçekleşen ve bundan sonra gerçekleşebilecek saldırılardan ABD’yi sorumlu tutacaklarını ifade eden Muhendis, “Karargâhlarımızı mevcut ve en gelişmiş silahlarla savunmaktan başka seçeneğimiz yok. Tüm bu süreç içerisinde incelemelerimizin tamamlanmasını bekledik. Ortak Operasyonlar Komutanlığı’na, karargâhlarımızın üzerinde hükümetin bilgisi olmadan uçacak herhangi bir yabancı uçağı düşman uçak olarak göreceğimizi ilettik. Bu uçağa karşı böyle bir mantıkla hareket edeceğiz. Karargâhlarımıza yönelik saldırıları önlemek için tüm caydırıcı yöntemleri kullanacağız” diye konuştu.
Devlet içinde devlet
Şarku’l Avsat’ın Independent Arabia kaynaklı haberine göre, Iraklı siyasi çevreler, Muhendis’in açıklamalarını, Haşdi Şabi’nin Irak devletinden bağımsızlığını ilan etmesi ve ABD ile İran arasında yaşanan gerilime Tahran’ın destekçisi olarak dâhil olması şeklinde yorumladı. Gözlemciler ise Muhendis’in pozisyonunu, Irak devleti içinde bir Haşdi Şabi devletinin varlığının hakikatini yansıttığını belirttiler. Diğer birtakım çevreler ise Haşdi Şabi’nin yöneticisi konumundaki birinden gelen bu açıklamaların, Haşdi Şabi’yi tamamen kontrol altına altığını dile getiren Irak hükümetini güç duruma düşürebileceğine işaret ediyor.
Haşdi Şabi çatısı altındaki gruplardan Asaib Ehli Hak örgütünün lideri ve İran yanlısı çizgiyi benimseyen Kays el-Hazeli’ye yakın isimler, Muhendis’in açıklamaları sebebiyle ‘Irak Başbakanı Adil Abdulmehdi ve Haşdi Şabi Heyeti’nin Başkanı Falih el-Feyyad’ın, karşı pozisyon almak isteyen ABD tarafından yoğun bir şekilde baskı altına alındıklarını’ belirtiyorlar.
Feyyad cevap verdi
Muhendis’in açıklamalarından sadece saatler sonra Haşdi Şabi Heyeti Başkanı Falih el-Feyyad imzalı bir açıklama yayınlandı.
Açıklamada, Haşdi Şabi’nin tamamen Irak Silahlı Kuvvetler Başkomutanı sıfatıyla Adil Abdulmehdi’nin emirleri altına girdiği vurgulanırken, Muhendis’ten yapılan açıklamanın Haşdi Şabi’yi temsil etmediği belirtildi.
Bu gelişme, İran ve ABD arasındaki gerilimde hangi pozisyonun takip edileceği hususunda Haşdi Şabi yönetimi içerisinde yaşanan bölünmeyi gün yüzüne çıkardı. Muhendis, iki ülke arasındaki gerilimde İran’ın yanında yer almayı savunurken, Feyyad ve Abdulmehdi kanadı ise Irak’ın bu krizden en az zararla çıkabilmesi için denge politikasının korunmasının gerekliliğini dile getiriyorlar.
Gözlemciler ortaya çıkan bu çelişkinin Haşdi Şabi içerisinde gruplaşmanın fitilini ateşleyebileceğini değerlendiriyorlar. Buna göre, birinci grubun Feyyad üzerinden Irak hükümeti tarafında, ikinci grubun ise Muhendis üzerinden İran safında yer alması bekleniyor.
Temelde böyle bir değerlendirme esas alınırsa, Irak'taki Şii dini merci Ayetullah Ali es-Sistani taraftarlarının hükümet ve Feyyad’ın tarafında; bizzat Muhendisin başkanlığını yaptığı Irak Hizbullahı ile Ekrem el-Kabi liderliğindeki Nuceba Hareketi ve Seyyid eş-Şuheda gibi aşırıcı ve İran yanlısı Şii grupların ise Muhendis’in safında yer alması öngörülüyor. Ekrem el-Kabi son olarak ABD tarafından yaptırım listesine alınmıştı.
Hükümetin denge politikası
Bağdat’taki siyasi kaynaklar, Irak hükümetinin İran ve ABD arasındaki gerilimde izlediği denge politikasını korumaya çalıştığına dikkati çekiyorlar. Zira böyle bir durumda iki taraftan herhangi birinin lehine olabilecek tasarruflarda bulunmanın içerdeki dinamiklerin tahribatına yol açabileceği uyarısı yapılıyor. Ancak bu seçeneğin, Irak’a yeterince yatırım yaptığını düşünen İran’ın hoşuna gitmeyeceği değerlendiriliyor.
Tartışmalara muhalefet de dâhil oldu
İsrail’e nispet edilen cephanelik saldırıları, hükümetin sessizliği karşısında şaşkınlığını dile getiren muhalefet kanadının eleştirilerine kapı araladı.
Muhalefetteki Hikmet Hareketi’nin lideri Ammar el-Hakim, “Askeri üslerimizin maruz kaldığı şey egemenliğimizin ciddi bir ihlalidir. Hükümet bu ihlallere ilişkin sorumluluğunu üstlenmeli ve ülkenin korunaklarını savunmalıdır” dedi.
Hakim, resmi mercilerin Haşdi Şabi cephaneliklerine yönelik saldırılar karşısında sessiz kalmalarını ve sorumlularının tespiti noktasındaki yetersizliği karşısında şaşırdığını belirtti.
Iraklı Milletvekili ve Haşdi Şabi'nin önde gelen yöneticilerinden Ahmed el-Esedi, “İsrail’in ulusal alanımıza girmesi Irak’a, halkına, egemenliğine ve gücüne karşı savaş ilanıdır. Düşmana karşı sessizlik rasyonel bir tavır değildir. Bilakis rasyonellik ve siyasi gerçeklik, Irak’ın, ordusunun ve halkının düşmana ve dronlarına karşı askeri caydırma seçenekleri hususunda bir çözüm olması için BM Güvenlik Konseyi ile birlikte ulusal diplomatik yolların tüketilmesini gerektirir” ifadelerini kullandı.
Esedi ayrıca İsrail ve ABD’nin açık savaş istediklerini ve karşılık verme haklarının saklı olduğunu vurgulayarak, “Meşru ve ulusal görev, bu savaşı açık karşılık verme ruhu içerisinde durdurmayı gerektirir” dedi.