Taliban'dan ABD’ye çatışmaları tırmandırma tehdidi

10 Eylül’de başkent Kabil’deki bir kontrol noktasında bulunan Afgan askerler (Reuters)
10 Eylül’de başkent Kabil’deki bir kontrol noktasında bulunan Afgan askerler (Reuters)
TT

Taliban'dan ABD’ye çatışmaları tırmandırma tehdidi

10 Eylül’de başkent Kabil’deki bir kontrol noktasında bulunan Afgan askerler (Reuters)
10 Eylül’de başkent Kabil’deki bir kontrol noktasında bulunan Afgan askerler (Reuters)

Afganistan’daki askeri operasyonlar ve çatışmalar yoğunlaşırken, halihazırda kötüleşen güvenlik durumuna yönelik yeni tehditler de ortaya çıkmaya başladı. Hem Taliban ve hem de ABD yönetimi, ABD Başkanı Donald Trump’ın Taliban ile yapılan müzakereleri ve sağlanan anlaşmayı askıya almasından sonra askeri çatışmaları artırma tehdidinde bulundu.
ABD Başkanı Trump, gazetecilere yaptığı açıklamada, Taliban ile müzakerelerin öldüğünü ve kendisi için sona erdiğini belirtti. ABD kuvvetlerinin, Taliban’a birkaç gün içerisinde son 10 yılda olduğundan daha fazla zarar verdiğini ifade eden Trump, Afganistan’dan geri çekilme hususunda ise “Çekilmek istiyoruz, ama bu zamanında olacak” dedi.
Aynı şekilde ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo ise bir televizyon kanalına yaptığı açıklamada, ABD kuvvetlerinin, bir haftada 1000 Taliban unsurunu öldürdüğünü açıklarken, Taliban ile çatışma yaşanılan yerleri belirtmedi. Pompeo ayrıca, kapıyı Taliban ile müzakerelere de açık bıraktı.
Taliban Hareketi ise ABD’ye “savaşmaya devam edecekleri, ABD ve yabancı kuvvetleri ya müzakere ederek ya da savaşarak Afganistan’dan çıkartacakları” yanıtını verdi.
Taliban sözcüsü Zebihullah Mucahid, Twitter üzerinden yaptığı açıklamada, “Afganistan işgaline son vermek için iki yolumuz vardı; ilk olarak cihat ve savaş. İkinci olarak ise görüşmeler ve müzakereler. Trump, müzakereleri durdurmak istiyorsa biz de ilk yolu takip edeceğiz. Yakında pişman olacaksınız” ifadelerini kullandı.
Öte yandan Taliban tarafından yapılan açıklamada, 4 gündür devam eden geniş çaplı operasyonlarda 23 güvenlik merkezinin, askeri üssün, istihbarat ve polis merkezlerinin kontrolünün ele geçirilmesi sonrasında ülkenin kuzeyindeki Kunduz vilayetinde bulunan Deşt-i Arçi kasabasını ele geçirdiklerini duyurdu. Kunduz vilayetinde 75 hükümet askerinin öldürüldüğü ve 32 askerin de yaralandığı ifade edildi. Açıklamada ayrıca Taliban kuvvetlerinin, Afgan ordusuna ait 4 zırhlı aracı ve bir askeri aracı imha ettiği, çok sayıda silah ve mühimmatı ele geçirdiği ifade edilirken, 2 Taliban unsurunun öldüğü ve 3 unsurun da yaralandığı belirtildi.
Kunduz yakınlarındaki Cüzcan vilayetinde ise 4 hükümet yanlısının öldürüldüğü, Akşa bölgesindeki milis kuvvetleri arasına sızan bir Taliban unsurunun da öldüğü belirtildi.
Komşu Belh vilayetinin Şolgara kasabasındaki Taliban kuvvetleriyle çatışmalar sırasında Afgan hükümetine bağlı 6 askerin ve Çar Bulak bölgesinde de bir istihbarat subayının öldüğü aktarıldı.
Taliban kuvvetleri, 10’dan fazla askerin öldüğü Şolgara kasabasında 100’den fazla askeri içeren bir askeri üssün kontrolünü sağladı. Taliban kuvvetlerinin, büyük miktarda silah ve mühimmatı da ele geçirdiği vurgulandı.
Taliban, düzenlediği gece operasyonu sonrasında da Kunduz vilayeti sınırındaki Tahar vilayetinde Havara Gar kasabasını ele geçirdi. Sabaha kadar devam eden çatışmalarda çok sayıda askerin öldüğünü ve yaralandığını açıkladı.
Taliban ve hükümet güçleri arasında günlük çatışmalara tanık olan Gazne vilayetinde de çatışmalar yeniden patlak verdi. Taliban kuvvetleri tarafından yapılan açıklamada, Havaca Omri bölgesinde yaşanan çatışmalarda hükümete mensup 6 askerin öldüğü ve 1 kişinin de yaralandığı belirtildi. Başkent Kabil’in güneyindeki Logar vilayetinde de 3 askerin öldüğü ve 2 askerin de yaralandığı ifade edildi. Taliban kuvvetleri ayrıca, hükümet güçlerini de Kabil’in batısındaki Vardak vilayetinde 5 sivili öldürmekle suçladı.
Öte yandan Afganistan hükümeti, ülkenin kuzeyindeki Mezar-ı Şerif vilayetinde meydana gelen bir patlamada 2 kişinin yaralandığını açıkladı. Afganistan’da yayın yapan Bakhtar haber ajansının aktardığına göre Mezar-ı Şerif sözcüsü Adil Şah Adil, Temyiz Mahkemesi yakınlarından yaşanan bir patlamanın 2 kişinin yaralanmasına neden olduğunu duyurdu. Ancak görgü tanıkları, patlama sırasında 2 kişinin öldüğünü vurguladı.
Aynı şekilde Kabil’den yayın yapan bir televizyon kanalı da Afganistan’ın kuzeyindeki Tahar vilayetinde bulunan Dargad kasabasının Taliban kuvvetlerinin eline geçtiğini açıkladı. Tahar vilayeti sözcüsü Cevad Hicri, Taliban’ın Yangi Kale kasabasına yönelik saldırısı sonrasında, Dargad kasabasının da Taliban kuvvetlerinin eline geçtiğini belirtti.
Diğer taraftan Ariana Haber Ajansı, Afganistan’ın doğusundaki Paktika’da NATO kuvvetleri tarafından düzenlenen bir hava saldırısında yerel bir Taliban komutanının öldürüldüğünü aktardı.
Ajansın haberine göre vilayet sözcüsü Serdar Veli Tebsem, saldırı sırasında 3 Taliban unsurunun daha öldüğünü belirtti. Afganistan’ın güneydoğusundaki Gazne vilayetinde Afgan ordusu tarafından yapılan bir hava saldırısında da 16 Taliban unsuru öldürüldü. Afgan ordusuna bağlı Feylek-ul Raad yetkilisi Eymen Mohmand, “Mokor bölgesinde Taliban hedef alındı ve 16 Taliban unsuru öldürüldü” ifadelerini kullandı.   



İran'ın Asaluyeh kentindeki bir petrokimya tesisine saldırı

İranlı yetkililerin bugün ABD-İsrail hava saldırısıyla vurulduğunu söylediği Tahran'daki Şerif Teknoloji Üniversitesi kompleksinde işçiler enkazı kaldırıyor (AP)
İranlı yetkililerin bugün ABD-İsrail hava saldırısıyla vurulduğunu söylediği Tahran'daki Şerif Teknoloji Üniversitesi kompleksinde işçiler enkazı kaldırıyor (AP)
TT

İran'ın Asaluyeh kentindeki bir petrokimya tesisine saldırı

İranlı yetkililerin bugün ABD-İsrail hava saldırısıyla vurulduğunu söylediği Tahran'daki Şerif Teknoloji Üniversitesi kompleksinde işçiler enkazı kaldırıyor (AP)
İranlı yetkililerin bugün ABD-İsrail hava saldırısıyla vurulduğunu söylediği Tahran'daki Şerif Teknoloji Üniversitesi kompleksinde işçiler enkazı kaldırıyor (AP)

Reuters'ın aktardığına göre, İran'ın Fars Haber Ajansı bugün Asaluyeh'deki Güney Pars Petrokimya Kompleksi'nde birkaç patlama sesi duyulduğunu bildirdi.

Bugün, İran'ın Kum kentindeki bir yerleşim bölgesine düzenlenen hava saldırısında, devlet kontrolündeki İran Daily gazetesinin internet sitesine göre en az 5 kişi öldü. İran, son günlerde savaşla ilgili genel kayıp rakamlarını açıklamadı, ekipman kayıplarından ise bahsetmedi.

Bu sabah erken saatlerde, İran'ın başkenti Tahran'a bir dizi hava saldırısı düzenlendi ve patlamalar gece boyunca yankılandı; ancak hedeflerin ne olduğu anlaşılamadı. Alçak uçuş yapan savaş uçaklarının uğultusu birkaç saat boyunca aralıklarla duyuldu.


Dünya, Trump’ın İran’a verdiği sürenin dolmasına az kala nefesini tutuyor... Seçenekleri neler?

ABD Başkanı Donald Trump, 1 Nisan’da Beyaz Saray’ın ana salonunda İran savaşı hakkında konuşurken (EPA)
ABD Başkanı Donald Trump, 1 Nisan’da Beyaz Saray’ın ana salonunda İran savaşı hakkında konuşurken (EPA)
TT

Dünya, Trump’ın İran’a verdiği sürenin dolmasına az kala nefesini tutuyor... Seçenekleri neler?

ABD Başkanı Donald Trump, 1 Nisan’da Beyaz Saray’ın ana salonunda İran savaşı hakkında konuşurken (EPA)
ABD Başkanı Donald Trump, 1 Nisan’da Beyaz Saray’ın ana salonunda İran savaşı hakkında konuşurken (EPA)

Dünya, ABD-İsrail ile İran arasında devam eden savaşın seyrini durdurabilecek her gelişmeyi endişeyle takip ediyor. Bu gerilim, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a verdiği sürenin dolmasına az kala daha da artıyor. Trump, Tahran’dan Hürmüz Boğazı’nı açmasını talep etmiş, aksi takdirde bir misilleme ile karşı karşıya kalacaklarını belirtmişti.

Trump, İran’a Hürmüz Boğazı’nı yeniden açacak bir anlaşmaya varmaları için önümüzdeki çarşamba gününü son tarih olarak verdi. Bu, ABD’nin doğu kıyısı saatiyle salı akşamı 20:00’ye denk geliyor. Taraflar, savaşın kırkıncı gününe yaklaşırken ya bir uzlaşmaya varacak ya da yıkıcı bir saldırıyla yüzleşecek.

Olası ateşkes

ABD ve İsrail kaynaklarına göre, ABD ve bölgesel arabulucular, savaşın kalıcı olarak sona ermesine yol açabilecek 45 günlük olası bir ateşkes üzerine görüşmeler yürütüyor.

Şarku’l Avsat’ın Axios’tan aktardığına göre uzmanlar, sürenin son saatlerinde kısmi bir anlaşma sağlanma olasılığı azalmasına rağmen, bu girişimi savaşın dramatik bir şekilde tırmanmasını önlemek için ‘son şans’ olarak değerlendiriyor.

Savaşı durdurmaya yönelik çabalar

Diplomatik çabalara yakın kaynaklar, görüşmelerin Pakistan, Mısır ve Türkiye aracılığıyla yürütüldüğünü ve ABD’nin Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi arasında doğrudan mesajlaşmaların gerçekleştiğini açıkladı. Axios’a göre müzakereler şu anda iki aşamalı bir anlaşma üzerinde yoğunlaşıyor: İlk aşama, savaşın kalıcı olarak sona erdirilmesi amacıyla yürütülecek görüşmelerin süreceği yaklaşık bir buçuk aylık olası bir ateşkesi kapsıyor. Gerekirse ateşkes süresi uzatılabilecek.

Arabulucular, ikinci aşamaya geçiş ve savaşın tamamen sona erdirilmesinin, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ve yüksek zenginleştirilmiş uranyum meselesinin çözümüyle mümkün olacağını, bunun ya uranyumun yurtdışına taşınması ya da yoğunluğunun azaltılması yoluyla olabileceğini belirtiyor. Bu adımların yalnızca kapsamlı bir nihai anlaşma çerçevesinde gerçekleştirilebileceği vurgulanıyor.

Şu anda arabulucular, İran’ın Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ve yüksek zenginleştirilmiş uranyum stokuyla ilgili güven artırıcı önlemler almasını sağlayacak taslaklar üzerinde çalışıyor. Kaynaklardan ikisi, bu iki konunun Tahran için temel pazarlık maddeleri olduğunu ve İran’ın yalnızca 45 günlük geçici bir ateşkes karşılığında bunlardan tamamen vazgeçmeyeceğini söylüyor. Arabulucular ise ilk aşamada her iki konuda kısmi adımlar atılması ve ABD’nin de savaşın yeniden başlamayacağına dair garantiler sunması olasılığını değerlendiriyor.

ABD birliklerinin hareketlerini takip etmek

Başarının büyük ölçüde İran’ın vereceği yanıta bağlı olabileceği belirtiliyor. Zira Tahran son günlerde çeşitli teklifleri reddetmişti.

Londra Free Press gazetesinde yayımlanan bir makaleye göre, ABD güçlerinin bölgedeki mevcut hareketliliği biraz daha sürebilir ve bölgeye takviye birlikler gönderilebilir. Makale, mevcut durumun bu ayın sonuna kadar devam edebileceğine işaret ediyor.

Makalede, İran’daki yeni liderlerin Amerikalıların hamlelerini önemsemediği, çünkü Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolün ABD’nin sahip olduğu tüm kozlardan üstün olduğunu düşündükleri ifade ediliyor. Bu nedenle ay sonuna gelindiğinde, Trump’ın önünde büyük olasılıkla yalnızca üç seçenek kalacağı ve bunların hepsinin onun açısından korkutucu olduğu vurgulanıyor.

Trump için olası seçenekler şunlar olabilir:

1- İran rejimi ile anlaşma

İlk seçenek, Tahran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü içeren ve ABD ile İsrail’in İran’a yeniden saldırmayacağına dair uluslararası bir garanti öngören bir anlaşma yapmak. Gazeteye göre bu durum Trump için ‘son derece küçük düşürücü’ olacak. Zira kötü tabloyu hiçbir şekilde düzeltemeyecek.

2- Zafer ilanı ve asker çekme

İkinci seçenek, zafer ilan ederek birlikleri geri çekmek, ancak bu durum Hürmüz Boğazı’nın açılmasını sağlamayacak.

3- Hark Adası’nın ele geçirilmesi

Üçüncü seçenek, kara kuvvetlerini göndererek Hürmüz çevresindeki Hark Adası veya kıyı bölgelerinin ele geçirilmesiyle İran’ı müzakere masasına oturtma umudu. Gözlemciler, Amerikan askerlerinin düşürülen uçağının pilotlarını başarıyla kurtarmasının ardından Trump’ın benzer operasyonları genişletme isteğinin doğabileceğinden endişe ediyor.

2 Nisan’da gerçekleştirilen bu operasyon, pilotların güvenli şekilde kurtarılmasını sağlamıştı. The Hill gazetesine göre Trump, anlaşma sağlanamazsa İran’a kara birlikleri göndermeyi de değerlendiriyor.

Trump, sürenin dolmasına kadar bir anlaşma umudunu korurken, son saatlerdeki açıklamalarında İran’a boyun eğmezse ülkeyi tamamen yok edeceği tehdidinde bulunarak kararlılığını gösterdi. Enerji tesisleri ve başlıca köprüler, saldırı hedefleri arasında öncelikli olarak gösterildi.


Katz: İran Devrim Muhafızları istihbarat şefini öldürdük

Devrim Muhafızları istihbarat servisinin Başkanı Tuğgeneral Mecid Hademi (Arşiv- ISNA)
Devrim Muhafızları istihbarat servisinin Başkanı Tuğgeneral Mecid Hademi (Arşiv- ISNA)
TT

Katz: İran Devrim Muhafızları istihbarat şefini öldürdük

Devrim Muhafızları istihbarat servisinin Başkanı Tuğgeneral Mecid Hademi (Arşiv- ISNA)
Devrim Muhafızları istihbarat servisinin Başkanı Tuğgeneral Mecid Hademi (Arşiv- ISNA)

İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, bugün İran İslam Devrim Muhafızları Ordusu istihbarat şefinin öldürüldüğünü duyurarak, İranlı liderleri "tek tek" takip edeceklerini belirtti.

Şarku'l Avsat'ın AP'den aktardığına göre Katz, "Devrim Muhafızları sivillere ateş açıyor, biz ise terörist liderleri ortadan kaldırıyoruz" dedi.

Katz, "İran liderleri sürekli olarak hedef alındıklarını hissediyorlar ve biz de onları tek tek takip etmeye devam edeceğiz" ifadesini kullandı.

İsrail'in İran'ın çelik ve petrokimya endüstrilerine "önemli ölçüde zarar verdiğini" iddia etti.

Şöyle devam etti: "İran'ın ulusal altyapısını yok etmeye devam edeceğiz ve terörist rejimi çöküş noktasına kadar zayıflatmak, terörizmi yayma ve İsrail Devleti'ne ateş açma kabiliyetini baltalamak için çalışacağız."