Sudan'da hammadde ihracatı 3 aylık süreyle durduruldu

Sudan'ın büyük bir maden zenginliği var. Ancak bunları hammadde olarak ihraç etmesi kaynaklarının tükenmesine yol açıyor. (Reuters)

Sudan Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, ham madde üreticilerine şartlarını iyileştirmeleri için üç ay süre verdi. Bu süre zarfında başbakanlığın “hammadde” olarak ürün ihracatı yapılmaması yönündeki direktifleri uygulanacak. Ancak uzmanlar üretim koşulları iyileştirilmediği sürece bu adımın tehlikeli olacağı görüşünde.
Başbakan Abdullah Hamduk anayasaya bağlılık yemini ettikten sonra yaptığı ilk açıklamada Sudan ürünlerinin hammadde olarak ihraç edilmesini "kaynak kaybı" olarak gördüğünü söyledi. Hamduk açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Hammadde üretilir ve katma değer verir. Bundan önce ihraç edilmemesi gerekir. Ham madde üretimi, üretim çarkının dönmesini, istihdamın artmasını ve yoksulluk oranının azalmasını sağlar.”
Bakan Abbas Madani, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’nda göreve gelmesinin ardından yaptığı açıklamalarda “Bakanlık önümüzdeki süreçte Sudan ürünlerinin ihracat ve ithalatında katma değerini artırmaya odaklanacak” dedi. Sudan Standartlar ve Metroloji Organizasyonu (SSMO) tarafından yayımlanan raporda Sudan’ın  Çin ve Mısır'ın başını çektiği çeşitli ülkelerden 4 binden fazla ürün ithal ettiği belirtildi.
Sanayi ve Ticaret Bakanlığı yeni döneminde küçük ve orta ölçekli sanayiler için projeler başlattı. Çünkü sanayi sektörü ülkenin kalkınması için büyük öneme sahip. Madani, "Bu sektör sayesinde kalkınan birçok dost ve kardeş ülke var" dedi.
Önümüzdeki süreçte, sanayi sektörünün yerli ürüne katkı sağlamadaki lider pozisyonunu geri kazanması için birtakım yasalar yapılacak ve bu doğrultuda politikalar izlenecek. Bu süreçte piyasalar kontrol altına alınacak, üretim ve kalite maliyeti düşürülecek ve kaçakçılıkla mücadele edilecek.
Bakan Madani açıklamasında ayrıca ülkedeki sanayi ve ticaret sektörünün karşılaştığı sorunları azaltmayı ve engelleri aşmayı da taahhüt etti. Sanayi sektörü birçok sorun ile karşı karşıya. Bunar arasında finansman krizi, işsizlik, enerji ve su sorunları, yasa ve prosedürlerden kaynaklanan sorunlar, yapısal ve idari sorunlar, vergiler, harçlar ve ayrıca bu sektörde toplanan vergiler var.
Sudan Merkez Bankası tarafından yayınlanan raporda bu yılın ikinci çeyreğindeki ihracat 2,043 milyon doları buldu. İlk çeyrekte ise ihracat 1,076 milyon dolar seviyelerindeydi. Raporda bu yılın ikinci çeyreğindeki toplam ithalatın 3,414 milyon dolara ulaştığı belirtiliyor.
Sudan ürünlerinin imalatı konusunda uzmanlar farklı görüşlere sahip. Uzmanlar, özellikle altyapıda radikal bir değişime gidilmesi çağrısı yapıyor. Bir diğer talepleri de Sudan ürünlerinde katma değerin artması için sanayi sektörünün rekabet ortamına çekilmesi ve bu yönde teşvik edilmesi.
Ekonomist Fatih Osman, bakanlığın ham madde ihracatını durdurması hedefiyle başlattığı projeye övgüde bulundu. Osman yaptığı değerlendirmede şunları söyledi:
“Mallara yönelik iyi bir talep olursa ihracat gelirleri de artacaktır. Ancak Arap zamkı, kuzu, keçi, pamuk, susam, balık ve deri gibi birinci sınıf ürünlerin ihracatının engellenmesi gerekiyor. Birinci sınıf ürünlerin ihraç edilmesi, Sudan ekonomisinde gerçek bir felakete yol açar ve Sudan pazarında fiyatların düşmesine neden olur. Bunun dışında üreticilerin iflas etmesine ve birinci sınıf malların bulunamamasına da yol açar. Üretilen malların çoğu kaçakçılık yoluyla ve ucuz fiyata satılmak üzere ülke dışına çıkarılır. Birinci sınıf ürünlerin ihracatı durdurulmalı. dedi ve ekledi “İşlenmiş ürünleri ihraç etmeye devam etmeliyiz.”
Fatih Osman, ihracat hacmini artırmanın yollarının öğrenilmesi için küresel piyasayı inceleyen esnek ve makul politikalar takip edilmeli dedi. Aynı şekilde ihracatın toplam değerini maksimuma çıkarmak, yarardan çok zarar getiren kararlardan uzak durmak için esnek ve makul politikalar izlenmeli.
Ümmü Derman İslam Üniversitesi Dekanı Muhammed Hayr Hasan, da konuya dair şunları söyledi:
“Hammadde ihracatı, eski Sudan hükümetlerinin ve sanayi sektörünün karşılaştığı zorluklardan biri olarak kabul edilir. Aslında ham maddeyi ihraç ediyoruz ve daha sonra işlenmiş ürün olarak ithal ediyoruz. Çağa ayak uydurmak için modern teknoloji takip edilmeli, sanayi sektöründeki vergiler azaltılmalı, ihracatı teşvik eden politikalar benimsenmeli ve Sudan'da üretilebilecek bir malın ithal edilmesi zorlaştırılmalı.”