Yemen hükümeti İran'ın Husi kararını kınadı

Yemen Başbakanı Muin Abdulmelik, geçen pazartesi günü gazetecilere açıklama yaparken (AFP)
Yemen Başbakanı Muin Abdulmelik, geçen pazartesi günü gazetecilere açıklama yaparken (AFP)
TT

Yemen hükümeti İran'ın Husi kararını kınadı

Yemen Başbakanı Muin Abdulmelik, geçen pazartesi günü gazetecilere açıklama yaparken (AFP)
Yemen Başbakanı Muin Abdulmelik, geçen pazartesi günü gazetecilere açıklama yaparken (AFP)

Yemen Dışişleri Bakanlığı, İran’ın Husi darbe yönetimini resmi olarak tanıma kararını ve Yemen’in İran’daki diplomatik temsilciliğinin Husilere verilmesini kınadı.
Söz konusu açıklamanın yanı sıra Yemen Enformasyon Bakanı Muammer el-İryani, İran rejimini Husilerin arkasında olmakla ve Yemen karasularındaki Güney Kore bandıralı bir geminin kaçırılması talimatı vermekle suçladı.
Yemen Dışişleri Bakanlığı da yaptığı yazılı açıklamada, Yemen’in İran’daki diplomatik temsilciliğinin boşaltılması ve Husilere verilmesini kınadı.
Açıklamada, İran rejiminin söz konusu adımının, diplomatik ilişkiler hakkındaki Viyana Sözleşmesini ve başta 2216 sayılı karar olmak üzere Yemen’le ilgili Güvenlik Konseyi (BMGK) kararlarını açık şekilde ihlal ettiği belirtildi.
Bakanlık, İran’ın bu ihlallerin sonuçlarının sorumlusu olduğunu söylerken, “Bu adım, İran’ın darbeci Husi milisleri desteklediğini ve tanıdığını doğruladı. Aynı şekilde taşınır ya da taşınmaz diplomatik mülklerin korunması ilkesini ihlal etme sorumluluğunu üstlendi” dedi.
Yemen Dışişleri Bakanlığı, “utanç verici” olarak nitelediği İran’ın bu davranışıyla mücadele etmek için tüm uygun yasal önlemlerin alınacağına da dikkati çekerek, BMGK’yı da bu sorumsuz davranışı kınamaya çağırdı.
Sana’da Husi milislere bağlı medya organları ise, grubun liderlerinden İbrahim Muhammed ed-Deylemi’nin Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani’ye kendisini Yemen Büyükelçisi sıfatıyla tanıttığını açıkladı. Medya organları, Deylemi’nin ilk olarak Ruhani’ye Husilerin Yüksek Siyasi Konsey Başkanı Mehdi el-Meşat’ın selamlarını ilettiğini belirtti. Aktarılana göre Ruhani de İran rejiminin Husileri ve Yemen’de siyasi çözümü destekleme tutumunu yineledi.
Husiler, İbrahim Muhammed ed-Deylemi’yi birkaç hafta önce, “Husi sözcü Muhammed Abdusselam Fetita’nın İran rejiminin Devrim Rehberi Ali Hamaney’i ziyaretinin ardından” Yemen’in Tahran Büyükelçisi olarak atadı. Husi sözcüsü görüşme sırasında Hamaney’e Husi lider Abdulmelik el-Husi’den de bir mektup teslim etti.
Öte yandan Yemen Enformasyon Bakanı Muammer el-İryani, geçen pazar günü Kızıldeniz’in güneyine yelken açan Güney Kore bandıralı bir gemi ve ona eşlik eden 2 teknenin Husi milisler tarafından ele geçirildiğini ve gemilerde silahlı soygunun gerçekleştiğini açıkladı. İryani, “Bu terör eylemi ve benzeri görülmemiş tehlikeli tırmanış, dost ve kardeş ülkeleri sakinleştirme ve Yemen’e barış getirme yolundaki tüm çabaları baltalamaktadır” açıklamasında bulundu.
Enformasyon Bakanı, yaptığı resmi açıklamada, “terör” olarak nitelediği operasyonun, Hudeyde şehri ve Abes kasabası arasındaki kıyı şeridinin ve Hudeyde limanının kontrolünün devam ettiğini, uluslararası deniz trafiğinin güvenliğine ve özgürlüğüne, Kızıldeniz’deki ve Babu’l Mendeb Boğazı’ndaki ticaret hareketliliğine yönelik Husi tehdidini yansıttığını vurguladı.
Muammer el-İryani, bu tehlikeli tırmanışın, İran’ın birçok vilayetindeki protesto gösterileriyle eş zamanlı olarak yaşandığını söylerken, dikkatleri halk ayaklanmasından dağıtmak, bölgedeki çatışmayı tırmandırmak ve uluslararası topluma baskı yapmak amacıyla Husiler aracılığıyla uygulanan bir İran planı olduğunu ifade etti.
İryani, uluslararası toplumu ‘deniz korsanlığı konusunda kararlı bir tutum sergilemeye’ çağırırken, “Bu durum, uluslararası hukukun ciddi bir ihlalidir” dedi. Bakan ayrıca, Husi milislerin uluslararası nakliye hatlarına, bölgesel- uluslararası barış ve güvenliğe yönelik tehdidini durdurmak için meşru hükümeti destekleyici önlemler alma çağrısında bulundu.
Öte yandan Yemen Cumhurbaşkanı Abdurabbu Mansur Hadi, 19 Kasım’da BM’nin Yemen Özel Temsilcisi Martin Griffiths ile Riyad’da bir araya geldi. Yemen’deki resmi kaynaklara göre görüşmede, Yemen ve barış umutları hususunda bir dizi mesele ele alındı.
Kaynaklar, Hadi’nin, Griffitts’in barışı sağlama, çıkmazdan kurtulma çabalarına ve başta “Hudeyde limanı ve şehri, esir meselesi ve Taiz kuşatması” olmak üzere İsveç Anlaşması’yla ilgili ortaya koyduğu çabalara övgüde bulunduğunu belirtti. 
Yemen resmi haber ajansı SABA’ya göre Cumhurbaşkanı Hadi, “Yemen ve bölgede sürdürülebilir güvenlik ve istikrara uzanan, 3 ilke uyarınca kapsamlı bir barışın sağlanmasına yönelik kararlığını” dile getirdi. Ajans, BM Temsilcisinin de bilgeliği ve “devlet organlarını güçlendirmek, vatandaşların güvenliğini ve istikrarını sağlamak ve ihtiyaçlarını karşılamak üzere çeşitli adımları temsil eden, Güney Geçiş Konseyi ile imzalanan Riyad Anlaşması başta olmak üzere” barışı sağlama çabaları dolayısıyla Hadi’ye övgüde bulunduğunu ifade etti.



İsrail ordusu, Gazze'de kendi adına çalışan 5 milis gücüne sahip olmakla övünüyor

 Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
TT

İsrail ordusu, Gazze'de kendi adına çalışan 5 milis gücüne sahip olmakla övünüyor

 Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)

İsrail ordusu, Gazze Şeridi’nde Hamas’a karşı faaliyet gösteren 5 Filistinli milis grubun oluşturulmasıyla övünürken, iktidardaki sağ çevreler bu grupların rolü konusunda uyarılarda bulunuyor. Sağcı çevreler, bu tür yapılanmaların en iyi ihtimalle para hırsıyla hareket ettiğini, daha fazla ödeme yapan bir taraf bulmaları hâlinde İsrail’e karşı da dönebilecekleri görüşünü dile getiriyor.

Ordu bu eleştirilere verdiği yanıtta, söz konusu güçlerin yakından izlendiğini ve dikkatli davranıldığını vurguladı. Açıklamada, bu milislerin bugün “sarı hat” olarak adlandırılan bölgede Hamas hücrelerine karşı görevler yürüttüğü, bu görevlerin İsrail ordusu tarafından yapılması hâlinde askerlerin hayatının ciddi risk altına gireceği ifade edildi.

Ordu, bu grupların Hamas’a yönelik suikastlar gerçekleştirdiğini ve onları kamuoyu önünde küçük düşürdüğünü ileri sürdü.

Ancak sağ kanat bu değerlendirmelere temkinli yaklaşıyor. Bu milislerin kişisel çıkarlara, aşiretler arası çatışmalara ve suç çeteleri arasındaki rekabete dayandığını savunan sağcılar, bu yapılarla güvenli ilişkiler kurulamayacağını belirtiyor.

Gazze’de silahlı bir milis gruba liderlik eden ve yakın zamanda öldürülen Yasir Ebu Şebab (Yediot Aharonot)

Gazze’de silahlı bir milis gruba liderlik eden ve yakın zamanda öldürülen Yasir Ebu Şebab (Yediot Aharonot)

İsrailli kaynaklara göre Gazze’de hâlihazırda faaliyet gösteren 5 silahlı milis grubu bulunuyor: İlki kuzeyde Beyt Lahiya bölgesinde ve Eşref el-Mansi tarafından yönetiliyor. İkincisi Gazze kentinin kuzeyindeki Şucaiyye Mahallesi yakınlarında, lideri Rami Adnan Halis. Üçüncüsü orta kesimde Deyr el-Belah civarında ve Şevki Ebu Nasira tarafından yönetiliyor. Dördüncüsü Han Yunus’ta, lideri Husam el-Esdal. Beşinci milis ise Refah’ta faaliyet gösteriyordu ve Yasir Ebu Şebab tarafından yönetiliyordu; Şebab’ın öldürülmesinin ardından yerini Gassan ed-Dehini aldı. Gazze’de son dönemde ed-Dehini’nin bir suikast girişiminde yaralandığına dair söylentiler yayıldı.

Yediot Aharonot gazetesine konuşan güvenlik kaynakları, kuzey ve güneyde faaliyet gösteren milislerin aşiretlere dayandığını ve suç geçmişi olan kişiler tarafından kontrol edildiğini belirtirken, orta kesimdeki iki grubun liderlerinin geçmişte Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) ile bağlantılı isimler olduğunu belirtti. Bu nedenle söz konusu iki grubun ulusal saiklerle hareket ediyor olabileceği ve İsrail ordusunun aslında Filistin çıkarları doğrultusunda kullanılıyor olabileceği ihtimali dile getirildi.

Gazete, İsrail çevrelerinde bu silahların kontrolden çıkabileceği ve ister milis liderlerinin elinden çıksın isterse bölgedeki diğer tarafların eline geçsinler, işgal ordusuna karşı kullanılmaları olasılığı konusunda endişeler olduğunu belirtti.

Han Yunus’ta İsrail yanlısı bir milis grubuna liderlik eden Husam el-Esdal (Filistin Basın Ağı sayfası)Han Yunus’ta İsrail yanlısı bir milis grubuna liderlik eden Husam el-Esdal (Filistin Basın Ağı sayfası)

Gazete ayrıca, işgal ile iş birliği yapan Gassan ed-Dehini’nin yayımladığı ve Hamas ile direniş güçlerini tehdit ettiği videoya da değindi. Videoda ed-Dehini’nin, Refah’ta İsrail hava desteği altında esir alınan Kassam Tugayları saha komutanı Edhem el-Aker’e hakaret ettiği görülüyor. Videoda ed-Dehini’nin, Gazze’de daha önce bulunmayan kamuflajlı askeri üniforma ve kurşun geçirmez yelek giydiği, nadir ve pahalı bir sigara içtiği, arka planda ise modern “pick-up” araçların ve yakın mesafede İsrail askeri mevzisi olduğu tahmin edilen bir binanın yer aldığı ifade edildi.

Öte yandan, CNN ve Wall Street Journal, İsrail kaynaklarına atıfta bulunarak, İsrail’in bu milisleri çok sayıda tüfek ve mühimmatla silahlandırdığını yazdı. Bu durum, Oslo Anlaşmaları döneminde İsrail’in Filistin Yönetimi’ne silah edinme izni vermesini ve sağ kesimin o dönemde dile getirdiği “Onlara silah vermeyin” sloganını hatırlattı.

Wall Street Journal, yedek subaylara dayandırdığı haberinde, İsrail’in Hamas’a karşı faaliyet gösteren bu milislere yaptığı yatırımları artırdığını, askeri teçhizat sağladığını, üyelerini İsrail’deki hastanelerde tedavi ettirdiğini ve ailelerine destek verdiğini belirtti. Gazete, bu kişilerin bazılarının Filistin Yönetimi ile bağlantılı olduğunu, özellikle Refah’taki bazı unsurların ise suç kayıtlarının bulunduğunu yazdı.

Gazze’deki Cibaliye Mülteci Kampı’nda Hamas’a bağlı Kassam Tugayları mensuplarının önünde duran Filistinli bir çocuk (Arşiv – EPA)Gazze’deki Cibaliye Mülteci Kampı’nda Hamas’a bağlı Kassam Tugayları mensuplarının önünde duran Filistinli bir çocuk (Arşiv – EPA)

Haberde, İsrail’in bu gruplara yakıt, gıda, araç, hatta sigara sağladığı; onları İsrail askerlerine yakın “sarı hat” bölgesinde konuşlandırmaya yardımcı olduğu ve bu desteğin maliyetinin İsrail güvenlik bütçesinden on milyonlarca şekele ulaşabileceği ifade edildi.

Şarku’l Avsat’ın Yediot Aharonot'tan aktardığına göre İsrail güvenlik kurumları içinde bu milislerin desteklenmesi konusunda görüş ayrılığı bulunuyor. Destekleyenler, bu yaklaşımın Hamas’a karşı taktiksel fayda sağladığını ve askerler üzerindeki riski azalttığını savunurken; karşı çıkanlar, silahların başka ellere geçmesi ya da bazı unsurların Filistin toplumuna yeniden entegre olabilmek için İsrail’e karşı dönmesi ihtimaline dikkat çekiyorlar.

Gazete, bu milislerin Hamas ve askeri kanadıyla baş edebilecek birleşik örgütsel yapıya sahip olmadığını, fiilen sadece İsrail ordusu ve Şin Bet’in denetimi altında hareket ettiklerini vurguladı.

Sonuç bölümünde Yediot Aharonot, bu grupların kısa vadeli taktik çözüm sunabileceğini, özellikle geniş çaplı yıkım operasyonları öncesinde Hamas mensuplarını tünellerde veya enkaz altında aramak için kullanılabileceğini belirtti. Ancak, örgütsel çatıdan yoksun bu yapıların Hamas’ın yerine geçme şansının bulunmadığını, Hamas’ın ateşkes sürecinde gücünü yeniden toparladığını ve kontrolünü pekiştirdiğini kaydetti.

Gazeteye konuşan sağcı bir siyasi kaynak, bu milislerin İsrail’e Lübnan Savaşı’nı hatırlattığını belirtti. O dönemde İsrail’in Filistin Kurtuluş Örgütü’ne ve daha sonra Hizbullah’a karşı Lübnanlı milisleri devreye soktuğunu hatırlatan kaynak, bu milislerin Sabra ve Şatilla mülteci kamplarında katliamlar gerçekleştirdiğini ve bunun sorumluluğunun İsrail’e yüklendiğini belirtti. Bu nedenle aşırıya kaçılmaması ve bu tür gruplara bel bağlanmaması gerektiğini vurguladı.


Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı: Silahlarını bırakıp barış yolunu seçen herkesi memnuniyetle karşılıyoruz

Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
TT

Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı: Silahlarını bırakıp barış yolunu seçen herkesi memnuniyetle karşılıyoruz

Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)

Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan yaptığı açıklamada, devletin barışı veya ateşkesi reddetmediğini, ancak ateşkesin "düşmanı yeniden güçlendirmek için bir fırsat" olmaması gerektiğini söyleyerek, Hızlı Destek Kuvvetleri'ne (HDK) atıfta bulundu.

Egemenlik Konseyi tarafından dün yayınlanan açıklamada belirtildiği üzere, Burhan Cezire Eyaleti'ne yaptığı ziyarette, "silahlarını bırakıp barış yolunu benimseyen herkesi memnuniyetle karşıladığını" ifade etti. Ayrıca, "ülkeye ve orduya karşı kışkırtıcılık yapanların hesap vereceğini" vurguladı.

ABD Başkanı Donald Trump perşembe günü yaptığı açıklamada, ülkesinin Sudan'daki savaşı sona erdirmek için yoğun çaba sarf ettiğini ve buna çok yaklaştığını söyledi.

Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre Sudan ordusu ile HDK arasındaki savaş, sivil yönetime geçiş için seçimlere yol açması beklenen geçiş döneminde yaşanan iktidar mücadelesinin ardından 2023 Nisan ayının ortalarında patlak verdi.


Sudanlı doktorlar, Kuzey Kordofan'da HDK saldırısında 24 kişinin öldüğünü bildirdi

Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
TT

Sudanlı doktorlar, Kuzey Kordofan'da HDK saldırısında 24 kişinin öldüğünü bildirdi

Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)

Sudan Doktorlar Ağı'na göre Hızlı Destek Kuvvetlerinin (HDK yerinden edilmiş insanları taşıyan bir araca saldırısı sonucu, aralarında sekiz 8 çocuğun ve birkaç kadının da bulunduğu 24 kişi hayatını kaybetti.

Ağ, aracın Güney Kurdufan eyaletinden kaçan yerinden edilmiş insanları taşıdığını ve el-Rahad şehrine geldiğinde hedef alındığını, bunun sonucunda ikisi bebek olmak üzere 24 kişinin öldüğünü ve çok sayıda kişinin de tedavi için şehrin hastanelerine kaldırıldığını belirtti.

Doktorlar Ağı, bölgenin ciddi tıbbi kaynak sıkıntısı çektiği, bu durumun yaralı ve yerinden edilmiş kişilerin acılarını daha da artırdığı son derece karmaşık sağlık ve insani koşullar altında saldırının gerçekleştiğini ifade etti.