​Cezayir ve BAE görüşmesinin gündemi Libya

Cezayir ve BAE Dışişleri Bakanları, dün, Cezayir’in başkentinde bir araya geldi (AFP)
Cezayir ve BAE Dışişleri Bakanları, dün, Cezayir’in başkentinde bir araya geldi (AFP)
TT

​Cezayir ve BAE görüşmesinin gündemi Libya

Cezayir ve BAE Dışişleri Bakanları, dün, Cezayir’in başkentinde bir araya geldi (AFP)
Cezayir ve BAE Dışişleri Bakanları, dün, Cezayir’in başkentinde bir araya geldi (AFP)

Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Dışişleri Bakanı Şeyh Abdullah bin Zayed Al Nahyan’ın, dün, Cezayir’e gerçekleştirdiği ziyarette Libya konusu ön plana çıktı. Zayed, sabah saatlerinde Cezayirli mevkidaşı Sabri Bukadum ile görüştü. BAE’li bakan daha sonra ise Cezayir Başbakanı Abdulaziz Cerad ve Cezayir Cumhurbaşkanı Abdulmecid Tebbun ile görüştü.
Diplomatik kaynakların Şarku’l Avsat’a aktardığına göre Cezayir hükümeti BAE tarafıyla yapılan görüşmede askeri gerilimin tırmanması durumunda çok sayıda terörist ve silahlı paralı askerin Libya'da yayılmasından duyduğu endişeyi dile getirdi. Cezayir, çatışan tarafların, dahili bir çözüm aramak üzere katılmayı kabul etmeleri halinde Libya krizi konulu bir konferansa ev sahipliği yapma isteğini ifade etti.
Söz konusu kaynakların aktardığına göre Libya krizi ve terör tehditlerinden duyulan endişe BAE Dışişleri Bakanı Şeyh Abdullah bin Zayed Al Nahyan ile Cezayir Dışişleri Bakanı Sabri Bukadum arasında geçen görüşmede en önemli gündem maddeleri oldu. Kaynaklar, Cezayir tarafının Libya sorununu barışçıl yollarla ve Libyalılar arasında kurulacak bir diyalogla çözme isteğini vurguladığını kaydetti. Diplomatik kaynağın, Bukadum'dan aktardığına göre Cezayir, Libya'daki askeri eylem döngüsünün genişlemesinden ve bölgedeki yabancı tarafların Libya çatışmasına müdahale etmesinden ciddi endişe duyuyor. Cezayir, hem Libyalıların hem de komşu ülkelerin güvenliği için risk oluşturduğu gerekçesiyle dış müdahaleyi şiddetle reddediyor.
Cezayir, sınır ötesinden ülkeye sızan silah miktarına ve silahlı unsurlara bakıldığında, 2011'deki Libya savaşının yol açtığı zararın yan etkilerine en çok maruz kalan bölge ülkelerinden biri olduğuna inanıyor. Cezayir ordusu sınır ötesinden ülkeye sızan silahlara el koymuş, çok sayıda silahlı unsur da tutuklanmıştır. Diplomatik kaynağa göre Cezayir'in Libya diyaloğu için bir yol haritası bulunuyor. Çatışan tarafların görüşeceği bir konferansa ev sahipliği yapmak isteyen Cezayir, bunun en erken zamanda gerçekleşmesinin Libya’nın ve komşu ülkelerin yararına olduğuna inanıyor.
Diplomatik bir kaynak, Cezayir yetkililerinin, BAE tarafı ile gerçekleşen görüşmeler sırasında Cumhurbaşkanı Abdulmecid Tebbun’un Berlin Konferansı’nda yaptığı konuşmada, söylediklerini yinelediklerini aktardı. Tebbun, Berlin Konferansı’nda yaptığı konuşmada, “Libyalı taraflara silah akışı sağlanıyor ve bu da durumun karmaşıklaşmasına yol açıyor. Yabancı savaşçıların çatışmaya dahil olması ile birlikte şiddetin dozu arttı ve aşırılık yanlısı terör örgütleri son zamanlarda yaşanan askeri tırmanışın ardından faaliyetlerini artırdı. Söz konusu terör örgütleri yerel, bölgesel ve uluslararası barışı tehdit ediyor” ifadelerini kullanmıştı.
Şeyh Abdullah bin Zayed Al Nahyan ile gerçekleştirdiği görüşmenin ardından basına açıklamalarda bulunan Sabri Bukadum, “Toplantıda ekonomi, ortaklık ve yatırım alanlarında ikili iş birliği dosyaları ele alındı. Çevre, enerji, çöl tarımı, turizm ve mekanik endüstrileri gibi iki ülkeyi ilgilendiren bazı sektörler masaya yatırıldı. Çeşitli konular hakkında fikir alışverişinde bulunmak ve her iki ülkenin yönetim alanındaki deneyimlerinden karşılıklı yarar sağlamak üzere bir anlaşmaya varıldı. Uluslararası siyasetle ilgili dosyalar da masaya yatırıldı. Bu dosyalardan şu anda bizi ilgilendireni ve en önemlisi Libya'daki durum” dedi.
Cezayir Haber Ajansı’nın aktardığına göre BAE Dışişleri Bakanı Şeyh Abdullah bin Zayed Al Nahyan, Cezayir Dışişleri Bakanı Sabri Bukadum ile iki hafta içinde üçüncü kez görüşmekten dolayı mutlu olduğunu ifade etti. Cezayir Cumhurbaşkanı Abdulmecid et-Tebbun'a BAE üst düzey yetkililerinin davetini ileten BAE Dışişleri Bakanı, "Bu, yakın zamanda görmek istediğimiz bir ziyaret ve her bakımdan ikili ilişkilerin gelişmesini dört gözle bekliyoruz" ifadelerini kullandı.
Cezayir hükümetine bağlı petrol şirketi ‘Sonatrach’ aracılığıyla petrol sektörünün geliştirilmesi alanında Cezayir'in ülkesine sağladığı yardıma övgüde bulunan Abdullah bin Zayed, "İki ülke arasındaki iş birliği geçtiğimiz yüzyılın yetmişli yıllarının başına denk geliyor. Cezayir'in yeni yönetimi ile birlikte ikili ilişkilerde yeni bir atılım meydana geleceğine inanıyoruz. Bölgesel düzeyde zor koşulların olduğu doğru, ancak bu zorluklar iki ülke ve halkına daha iyi bir gelecek kurmak için kullanılabilecek fırsatlar oluşturmaktadır” ifadelerine yer verdi.



İsrail ordusu, Gazze'de kendi adına çalışan 5 milis gücüne sahip olmakla övünüyor

 Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
TT

İsrail ordusu, Gazze'de kendi adına çalışan 5 milis gücüne sahip olmakla övünüyor

 Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)

İsrail ordusu, Gazze Şeridi’nde Hamas’a karşı faaliyet gösteren 5 Filistinli milis grubun oluşturulmasıyla övünürken, iktidardaki sağ çevreler bu grupların rolü konusunda uyarılarda bulunuyor. Sağcı çevreler, bu tür yapılanmaların en iyi ihtimalle para hırsıyla hareket ettiğini, daha fazla ödeme yapan bir taraf bulmaları hâlinde İsrail’e karşı da dönebilecekleri görüşünü dile getiriyor.

Ordu bu eleştirilere verdiği yanıtta, söz konusu güçlerin yakından izlendiğini ve dikkatli davranıldığını vurguladı. Açıklamada, bu milislerin bugün “sarı hat” olarak adlandırılan bölgede Hamas hücrelerine karşı görevler yürüttüğü, bu görevlerin İsrail ordusu tarafından yapılması hâlinde askerlerin hayatının ciddi risk altına gireceği ifade edildi.

Ordu, bu grupların Hamas’a yönelik suikastlar gerçekleştirdiğini ve onları kamuoyu önünde küçük düşürdüğünü ileri sürdü.

Ancak sağ kanat bu değerlendirmelere temkinli yaklaşıyor. Bu milislerin kişisel çıkarlara, aşiretler arası çatışmalara ve suç çeteleri arasındaki rekabete dayandığını savunan sağcılar, bu yapılarla güvenli ilişkiler kurulamayacağını belirtiyor.

Gazze’de silahlı bir milis gruba liderlik eden ve yakın zamanda öldürülen Yasir Ebu Şebab (Yediot Aharonot)

Gazze’de silahlı bir milis gruba liderlik eden ve yakın zamanda öldürülen Yasir Ebu Şebab (Yediot Aharonot)

İsrailli kaynaklara göre Gazze’de hâlihazırda faaliyet gösteren 5 silahlı milis grubu bulunuyor: İlki kuzeyde Beyt Lahiya bölgesinde ve Eşref el-Mansi tarafından yönetiliyor. İkincisi Gazze kentinin kuzeyindeki Şucaiyye Mahallesi yakınlarında, lideri Rami Adnan Halis. Üçüncüsü orta kesimde Deyr el-Belah civarında ve Şevki Ebu Nasira tarafından yönetiliyor. Dördüncüsü Han Yunus’ta, lideri Husam el-Esdal. Beşinci milis ise Refah’ta faaliyet gösteriyordu ve Yasir Ebu Şebab tarafından yönetiliyordu; Şebab’ın öldürülmesinin ardından yerini Gassan ed-Dehini aldı. Gazze’de son dönemde ed-Dehini’nin bir suikast girişiminde yaralandığına dair söylentiler yayıldı.

Yediot Aharonot gazetesine konuşan güvenlik kaynakları, kuzey ve güneyde faaliyet gösteren milislerin aşiretlere dayandığını ve suç geçmişi olan kişiler tarafından kontrol edildiğini belirtirken, orta kesimdeki iki grubun liderlerinin geçmişte Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) ile bağlantılı isimler olduğunu belirtti. Bu nedenle söz konusu iki grubun ulusal saiklerle hareket ediyor olabileceği ve İsrail ordusunun aslında Filistin çıkarları doğrultusunda kullanılıyor olabileceği ihtimali dile getirildi.

Gazete, İsrail çevrelerinde bu silahların kontrolden çıkabileceği ve ister milis liderlerinin elinden çıksın isterse bölgedeki diğer tarafların eline geçsinler, işgal ordusuna karşı kullanılmaları olasılığı konusunda endişeler olduğunu belirtti.

Han Yunus’ta İsrail yanlısı bir milis grubuna liderlik eden Husam el-Esdal (Filistin Basın Ağı sayfası)Han Yunus’ta İsrail yanlısı bir milis grubuna liderlik eden Husam el-Esdal (Filistin Basın Ağı sayfası)

Gazete ayrıca, işgal ile iş birliği yapan Gassan ed-Dehini’nin yayımladığı ve Hamas ile direniş güçlerini tehdit ettiği videoya da değindi. Videoda ed-Dehini’nin, Refah’ta İsrail hava desteği altında esir alınan Kassam Tugayları saha komutanı Edhem el-Aker’e hakaret ettiği görülüyor. Videoda ed-Dehini’nin, Gazze’de daha önce bulunmayan kamuflajlı askeri üniforma ve kurşun geçirmez yelek giydiği, nadir ve pahalı bir sigara içtiği, arka planda ise modern “pick-up” araçların ve yakın mesafede İsrail askeri mevzisi olduğu tahmin edilen bir binanın yer aldığı ifade edildi.

Öte yandan, CNN ve Wall Street Journal, İsrail kaynaklarına atıfta bulunarak, İsrail’in bu milisleri çok sayıda tüfek ve mühimmatla silahlandırdığını yazdı. Bu durum, Oslo Anlaşmaları döneminde İsrail’in Filistin Yönetimi’ne silah edinme izni vermesini ve sağ kesimin o dönemde dile getirdiği “Onlara silah vermeyin” sloganını hatırlattı.

Wall Street Journal, yedek subaylara dayandırdığı haberinde, İsrail’in Hamas’a karşı faaliyet gösteren bu milislere yaptığı yatırımları artırdığını, askeri teçhizat sağladığını, üyelerini İsrail’deki hastanelerde tedavi ettirdiğini ve ailelerine destek verdiğini belirtti. Gazete, bu kişilerin bazılarının Filistin Yönetimi ile bağlantılı olduğunu, özellikle Refah’taki bazı unsurların ise suç kayıtlarının bulunduğunu yazdı.

Gazze’deki Cibaliye Mülteci Kampı’nda Hamas’a bağlı Kassam Tugayları mensuplarının önünde duran Filistinli bir çocuk (Arşiv – EPA)Gazze’deki Cibaliye Mülteci Kampı’nda Hamas’a bağlı Kassam Tugayları mensuplarının önünde duran Filistinli bir çocuk (Arşiv – EPA)

Haberde, İsrail’in bu gruplara yakıt, gıda, araç, hatta sigara sağladığı; onları İsrail askerlerine yakın “sarı hat” bölgesinde konuşlandırmaya yardımcı olduğu ve bu desteğin maliyetinin İsrail güvenlik bütçesinden on milyonlarca şekele ulaşabileceği ifade edildi.

Şarku’l Avsat’ın Yediot Aharonot'tan aktardığına göre İsrail güvenlik kurumları içinde bu milislerin desteklenmesi konusunda görüş ayrılığı bulunuyor. Destekleyenler, bu yaklaşımın Hamas’a karşı taktiksel fayda sağladığını ve askerler üzerindeki riski azalttığını savunurken; karşı çıkanlar, silahların başka ellere geçmesi ya da bazı unsurların Filistin toplumuna yeniden entegre olabilmek için İsrail’e karşı dönmesi ihtimaline dikkat çekiyorlar.

Gazete, bu milislerin Hamas ve askeri kanadıyla baş edebilecek birleşik örgütsel yapıya sahip olmadığını, fiilen sadece İsrail ordusu ve Şin Bet’in denetimi altında hareket ettiklerini vurguladı.

Sonuç bölümünde Yediot Aharonot, bu grupların kısa vadeli taktik çözüm sunabileceğini, özellikle geniş çaplı yıkım operasyonları öncesinde Hamas mensuplarını tünellerde veya enkaz altında aramak için kullanılabileceğini belirtti. Ancak, örgütsel çatıdan yoksun bu yapıların Hamas’ın yerine geçme şansının bulunmadığını, Hamas’ın ateşkes sürecinde gücünü yeniden toparladığını ve kontrolünü pekiştirdiğini kaydetti.

Gazeteye konuşan sağcı bir siyasi kaynak, bu milislerin İsrail’e Lübnan Savaşı’nı hatırlattığını belirtti. O dönemde İsrail’in Filistin Kurtuluş Örgütü’ne ve daha sonra Hizbullah’a karşı Lübnanlı milisleri devreye soktuğunu hatırlatan kaynak, bu milislerin Sabra ve Şatilla mülteci kamplarında katliamlar gerçekleştirdiğini ve bunun sorumluluğunun İsrail’e yüklendiğini belirtti. Bu nedenle aşırıya kaçılmaması ve bu tür gruplara bel bağlanmaması gerektiğini vurguladı.


Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı: Silahlarını bırakıp barış yolunu seçen herkesi memnuniyetle karşılıyoruz

Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
TT

Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı: Silahlarını bırakıp barış yolunu seçen herkesi memnuniyetle karşılıyoruz

Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)

Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan yaptığı açıklamada, devletin barışı veya ateşkesi reddetmediğini, ancak ateşkesin "düşmanı yeniden güçlendirmek için bir fırsat" olmaması gerektiğini söyleyerek, Hızlı Destek Kuvvetleri'ne (HDK) atıfta bulundu.

Egemenlik Konseyi tarafından dün yayınlanan açıklamada belirtildiği üzere, Burhan Cezire Eyaleti'ne yaptığı ziyarette, "silahlarını bırakıp barış yolunu benimseyen herkesi memnuniyetle karşıladığını" ifade etti. Ayrıca, "ülkeye ve orduya karşı kışkırtıcılık yapanların hesap vereceğini" vurguladı.

ABD Başkanı Donald Trump perşembe günü yaptığı açıklamada, ülkesinin Sudan'daki savaşı sona erdirmek için yoğun çaba sarf ettiğini ve buna çok yaklaştığını söyledi.

Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre Sudan ordusu ile HDK arasındaki savaş, sivil yönetime geçiş için seçimlere yol açması beklenen geçiş döneminde yaşanan iktidar mücadelesinin ardından 2023 Nisan ayının ortalarında patlak verdi.


Sudanlı doktorlar, Kuzey Kordofan'da HDK saldırısında 24 kişinin öldüğünü bildirdi

Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
TT

Sudanlı doktorlar, Kuzey Kordofan'da HDK saldırısında 24 kişinin öldüğünü bildirdi

Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)

Sudan Doktorlar Ağı'na göre Hızlı Destek Kuvvetlerinin (HDK yerinden edilmiş insanları taşıyan bir araca saldırısı sonucu, aralarında sekiz 8 çocuğun ve birkaç kadının da bulunduğu 24 kişi hayatını kaybetti.

Ağ, aracın Güney Kurdufan eyaletinden kaçan yerinden edilmiş insanları taşıdığını ve el-Rahad şehrine geldiğinde hedef alındığını, bunun sonucunda ikisi bebek olmak üzere 24 kişinin öldüğünü ve çok sayıda kişinin de tedavi için şehrin hastanelerine kaldırıldığını belirtti.

Doktorlar Ağı, bölgenin ciddi tıbbi kaynak sıkıntısı çektiği, bu durumun yaralı ve yerinden edilmiş kişilerin acılarını daha da artırdığı son derece karmaşık sağlık ve insani koşullar altında saldırının gerçekleştiğini ifade etti.