Ebu Deys: Filistinlilerin reddettiği sözde 'başkent'

ABD barış planında Filistin Devletinin gelecekteki başkentinin bir parçası olarak önerilen Ebu Deys köyü (AFP)

Filistin devletinin başkenti olarak önerilen Ebu Deys beldesi, duvarın diğer tarafındaki tartışmalı bölgenin eteğinde olması dolayısıyla buranın nasıl başkent olacağına ilişkin bir dizi soruyu gündeme getirdi.
ABD Planına Filistin’in başkenti, Kudüs şehrinin bir parçasında, ikinci Filistin intifadasının patlak vermesinden ve güvenlik duvarının inşa edilmesinden önce şehre bağlı olan banliyölerden birinde olacak. Belgelerde Kudüs'ün doğusundaki Ebu Deys beldesi, -daha sonra ismi Kudüs de olabilir ya da daha farklı bir isim de verilebilir- Filistin devletinin muhtemel başkenti olarak kaydediliyor.
Kudüs üzerinden başkent olarak adı geçen Ebu Deys beldesine varmak için eski şehrin duvarlarının karşısındaki yolun kenarlarında düzinelerce turist otobüsünün geçtiği Ras el-Amud mahallesine doğru yol almak gerekiyor. AFP’nin haberinde arabayla yol aldıktan birkaç dakika sonra üç yönlü bir kavşak olduğu ve dördüncü yönde ise İsrail tarafından inşa edilen duvarın bir parçasının yer aldığı belirtiliyor.
Duvarın diğer tarafında Filistin evleri görülebiliyor. Ancak duvar şehre erişimi engelliyor ve oraya gidenlerin Cebel ez-Zeytun beldesindeki kalabalık yerleşim yerleri arasında başka bir yol izlemesi gerekiyor. Arabayla yarım saatlik bir mesafeyi kat ettikten sonra Oslo Anlaşması ile B Bölgesi olarak sınıflandırılan Ebu Deys beldesine ulaşılıyor. Bugün yaklaşık 14 bin kişinin yaşadığı beldede onu bir şehir ya da başkent kılacak herhangi bir şey bulunmuyor.
B Bölgesi olarak sınıflandırılan alanlar, ortak İsrail-Filistin güvenlik kontrolü altında bulunuyor. Şehrin sivil yönetimi ise Filistinlilerin elinde bulunuyor.
AFP’nin haberine göre Ebu Deys sokakları, asfaltın çökmesiyle oluşan ve içerisinde su biriken çukurlarla dolu. Şehrin güneyinden kuzeye doğru, bir kısmına Filistin bayrağının resmedildiğini ve Filistinli şehit ve esirlerin resimlerinin asıldığı duvar boyunca yürünüyor. Şehrin kuzeyindeki yolların kesiştiği yerde, grafiti ile Kubbet-üs Sahra ve İsrail tarafından tutuklanan Fetih Hareketi lideri olan Mervan Berguti’nin resimleri çizilmiş. Diğer kısımlarda ise İsrail askerleriyle yaşanan çatışmalar sırasında yakılan otomobil lastikleri dolayısıyla duvarın gri renginin neredeyse kaybolduğu görünüyor. Tam bu noktada, diğer tarafı görmek mümkün değil. Doğu Kudüs buradan sadece bir binanın çatışa çıkıldıktan sonra görülebiliyor. Bunu yaptığınız zaman ufukta altın rengiyle Kubbet-üs Sahra’yı da görebilirsiniz.