İtalya'da Mussolini tartışması hız kazandı

İtalyanlar Roma’daki Mussolini heykelini 25 Temmuz 1943’te indirdi (Getty)

İtalya’nın eski diktatörü Benito Mussolini, 1924'lerin başında Salo Kasabası Belediye Meclisi’ni ülkenin kuzeyindeki Emilia-Romagna bölgesinin derinlerinden olağanüstü bir oturuma çağırdığında faşist partinin kontrolünü sağlamlaştırmış, rejimini tüm ülke çapında dikte etmişti. Zirâ oturumda Mussolini’nin fahri vatandaşlığı ilan edilmiş ve kasabada onun adına bir anıt yapılmasına karar verilmişti.
Mussolini, Adolf Hitler ile birlikte 2. Dünya Savaşı'na girmeye karar verdiğinde Salo’da kutlamalar yaptırmış, çok sayıda destekçisinin katıldığı bu etkinliklere İtalyan Sosyal Cumhuriyeti’nin kuruluşunu ilan etmişti. Söz konusu adıma Naziler de katılmıştı. Böylece Salo, faşist rejimin fiili başkenti, Roma da idari başkenti haline gelmişti.
Ardından diğer İtalyan şehirlerinde de alınan benzer kararlar, faşist rejimin düşüşü, Mussoli’nin 1945’te idam edilişi ve yeni anayasanın ilk maddesinde “antifaşist” olarak tanımlanan yeni bir cumhuriyet kurulmasıyla birlikte belediye başkanları tarafından kaldırıldı.
Ancak bu fahri unvan kararını kaldırmayı yıllar önce reddeden Salo Belediye Meclisi, muhalefetin ‘anayasa hükümlerine uygun olarak’ fahri vatandaşlığın Mussolini’den geri çekilmesi yönünde sunduğu yeni talebi bugün de reddetti.
Matteo Salvini liderliğindeki aşırı sağcı Kuzey Ligi Partisi’ne mensup olan Salo Belediye Meclisi Başkanı, muhalefetin sunduğu talebin ‘ayrılık ve zaman aşımı’ girişimi olduğunu belirttiği açıklamasında şunları söyledi:
“Bugün Mussolini'nin fahri unvanını geri çekmek kasabaya herhangi bir fayda getirmez. Bu unvan, Belediye Meclisi faşizm ve komünizme karşı mücadele hakkında çok şey bilen partilerin elinde olduğu sırada bile duruyordu.”
Söz konusu unvanı aşırı sağcı tarafların 100’üncü yıllarını kutlamaya hazırlandıkları İtalyan faşist hareketinin kurucusundan çekme talebinde bulunan muhalefet Sözcüsü ise “Demokratik bir sistemde barış, özgürlük ve eşitlikten bahsetmek zaman aşımına girmez. Özellikle de bu değerler diktatörlüğü reddeden anayasamıza dayanırken” ifadesini kullandı.
Söz konusu talep nisan ayında sunulmuş olmasına rağmen konunun seçimlerin kapıda olduğu bir dönemde belediye meclisinde gündeme gelmesinin doğru olmadığını düşünen çoğunluk tarafından kabul görmedi.
Kurşuna dizilerek cesedi yandaşlarıyla birlikte Milano Meydanı’nda halka teşhir edilen Mussolini’ye ait unvanın kaldırılması konusu halen birçok siyasi partide tartışmalara neden oluyor. Floransa, Torino ve Bergamo gibi şehirler, çoğu 1920’lere dayanan bu fahri unvan kararlarını iptal etmişti. Bu unvanların kaldırılmasını isteyenler bugünün demokratik sisteminde faşist sembolleri onurlandırmamak gerektiği görüşünde. Buna itiraz edenler ise “Tarih silinemez. Geçmişin tekerrür etmemesi için hatalardan ders alınması gerekiyor” diyor.
İtalya, son yıllarda faşist ‘uyanış’ olarak kabul edilebilecek yeni gelişmelere tanıklık ediyor. Mussolini'ninkine benzer görüşleri benimseyen gençlerin bulunduğu kuruluşların sayısı gittikçe artıyor. Bugünün en popüler siyasi lideri ise aşırı sağcı Matteo Salvini. Yeni faşistlerin partisi ‘Brothers of Italy (İtalya’nın Kardeşliği) 40 senedir sol kesimin yönettiği Emilia-Romagna’da geçen ayın sonlarında gerçekleştirilen ara seçimlerde oyların yüzde 12’sini elde etmişti.
Mussolini ile ilgili iki kitap son aylarda İtalya'da en çok satan kitaplar arasında bulunuyor. Mussolini’nin kişisel ve siyasi tarihini roman biçiminde anlatan ilk kitap geçen eylül ayında yayınlanmıştı. Bu kitap yüz binden fazla satmıştı. Antonio Scurati’nin ‘M. Il Figlio Del Secolo’ (M. Yüzyılın Oğlu) adlı 900 sayfalık kitabının 20 dile çevrilmesi, sinema filminin ve televizyon dizisinin çekilmesi planlanıyor.