Irak'ın müstakbel başbakanı Allavi'den parlamentoya olağanüstü oturum çağrısı

Irak’ta hükümeti kurma görevi verilen Muhammed Tevfik Allavi devlet televizyonundan açıklamalarda bulunuyor (Reuters)

Irak’ta hükümeti kurma görevi verilen Muhammed Tevfik Allavi, yeni hükümet kabinesinin güvenoyu alması için parlamentoya önümüzdeki Pazartesi günü olağanüstü toplanma çağrısında bulundu.
Allavi, dün, devlet televizyonundan Irak halkına hitaben yaptığı konuşmada, “Hükümetin geçmemesi, bazı tarafların Irak’taki mevcut krizin devam etmesini istediği anlamına gelir. Iraklıların vatan için verdiği savaş, siyaset kurallarını değiştirdi ve bağımsız bir hükümetin kurulmasıyla meyvesini verdi. Hükümetin kuruluşunda, liyakat ve deneyim sahibi ve uygulanabilir programları olan kişiler seçildi” dedi.
Allavi, “Hükümetin güvenoyu almasının ardından öncelikli görevi, protestolarda yaşananlarla ilgili soruşturma açmak ve Iraklıların öldürülmesiyle ilişkisi bulunanları adalete teslim etmektir. Gerçek reformdan kaçamayız. Protestolar sonrasında yaşananlar öncesi gibi değil. Barışçıl göstericiler serbest bırakılacak. Devletin saygınlığını yeniden tesis etmeye ve özgür seçimler düzenlemeye çalışacağız” diye konuştu.
Iraklı eski Milletvekili Haydar el-Molla, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, “Muhammed Allavi parlamentoda büyük fırsatlara sahip. Özellikle güvenoyu almasının önünde pürüz oluşturabilecek bazı meselelerin uzlaşıyla sonuçlanmasının ardından artık güvenoyu alabilmesinin önünde büyük engeller kalmadı” ifadelerini kullandı.
Güçler Birliği Koalisyonu Milletvekili Abdullah el-Harbit, görevinden istifa eden Irak Başbakanı Adil Abdulmehdi’nin makamı terk etmek için tarih olarak 2 Mart gününü belirlediğini hatırlatarak, Allavi’nin çağrıda bulunduğu olağanüstü oturumun Mart’ın ilk haftasında yapılmasını beklediğini söyledi.
Şarku’l Avsat’a konuşan Harbit, Salı akşamı Parlamento Başkanı Muhammed Halbusi’nin evinde siyasi parti yöneticilerinin yaptığı toplantıya değinerek, “Toplantıya katılan siyasi partiler, erken seçim tarihinin belirlenmesi ve bunun hükümet programının bir parçası yapılması şartıyla Allavi kabinesine güvenoyu verilmesi konusunda uzlaştı. Bu şart aynı zamanda Kürt ve Sünniler tarafından da kabul edildi. Kürt ve Sünniler arasında ortak bir komitenin kurulmasında uzlaşı sağlandı. Kürt ve Sünnilerin taleplerini açık bir şekilde dinleyen Şii partilerin görüşmelerinden çıkan sonuçları ele almak için, iki cephe arasında önümüzdeki Çarşamba bir toplantı düzenlenecek. Komite, Kürt ve Sünniler ile Allavi arasındaki engellerin giderilmesi için kuruldu. Siyasi partilere aday gösterilen kişilere itiraz etme, Allavi’ye de uygun gördüğü kişiyi aday gösterme hakkı tanındı” dedi.
Diğer taraftan görevinden istifa eden Irak Başbakanı Adil Abdulmehdi, Allavi’nin seçilmesi için tanınan anayasal süre içinde bir uzlaşı sağlanamaması durumunda makamı terk etme uyarısında bulundu. Yani 2 Mart’a kadar siyasi partilerin Allavi üzerinde anlaşamaması durumunda Abdulmehdi başbakanlık makamını terk edecek ve ülke anayasal boşluğa girecek.
Abdulmehdi, parlamento ve siyasi parti liderlerine hitaben yayınladığı mesajda, “İki buçuk ay geçmesine rağmen yeni hükümet kurulamadı. Anayasa açısından istifa tarihinden sonraki 15 gün içerisinde yeni bir aday seçilmesi bekleniyordu. Süre konusunda oldukça geciktik ve Allavi ancak Şubat ayının başında seçilebildi. Bu, siyasi sürecin içinde bulunduğu krizi gösteriyor. Anayasal süre sona ermeden önce halkın vekilleri olan kardeşlerimi bu mesajla, yeni hükümetin kurulması hususunda oyalanma sebebiyle yeni bir boşluğa girme riskine karşı uyarıyorum” ifadelerini kullandı.
Allavi’nin hükümeti kurma görevini kolaylaştırma ve önündeki ciddi engelleri aşmasına yardımcı olma talebinde bulunan Abdulmehdi, “2 Mart 2020’den sonra sorumlulukları üstlenmeye devam etmem doğru ve uygun olmaz. Bu nedenle anayasada veya Bakanlar Kurulu'nun usul kurallarında belirtilen çözümlere başvurmaktan başka bir yol göremiyorum” dedi.
Siyasi Düşünce Merkezi Başkanı İhsan eş-Şammari, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
“Siyasi denge ilkesi halen Allavi hükümetinin güvenoyu almasına ve hükümet programına bağlı. Allavi, geleneksel çerçevenin dışına çıkma çabalarına rağmen bunun farkında. Fakat en nihayetinde bu siyasi sürecin yürütüldüğü bu ilkeye ayak uydurmak zorunda kalacak. Allavi, bu partilerin siyasi uzlaşı sağlayabilmek için, hükümette bulunma, orta vadede göstericilerin katillerin ve yozlaşmış kişilerin yargılanması talepleri ve uzun vadede de erken seçim meselesiyle ilgili hesapları olduğunu çok iyi biliyor. Allavi, bu çıkmazdan hiçbir formülle tek başına çıkamaz. Zira bu uzlaşı olmadan hükümet güvenoyu alamaz. Müstakbel başbakan, özellikle kabine ve bakan seçimin yanı sıra birçok meselede yapacağı tercihlerde mutlak anlamda özgür olmayacak.”