​Lübnan Başbakanının eşinin kadınlarla ilgili açıklamaları tartışma yarattı

Lübnan radyosunda Nevvar Mevlevi (Ulusal Haber Ajansı)

Lübnan Başbakanı Hassan Diyab’ın eşi Nevvar Mevlevi, Lübnan Devlet Radyosu ile yaptığı röportaj ülke kamuoyunda yeni bir tartışmanın fitilini ateşledi.
Mevlevi röportajda Lübnanlı kadınlara ev işlerinde çalışmaları çağrısında bulundu. Mevlevi, bu sözleri yüzünden sosyal medyada eleştiri oklarının hedefi haline geldi ve Başbakanın eşinin çağrısını destekleyenler ile buna karşı çıkanlar arasında tartışmalar yaşandı.
Şarku’l Avsat’ın Reuters haber ajansından aktardığı habere göre Mevlevi röportaj sırasında Lübnanlı kadınlara, ister bekçi isterse ev hizmetleri ve benzin istasyonu çalışanları olsun, yabancı işçilerin yerini alma çağrısında bulundu.
Başbakan’ın eşi röportaj sırasında “Yabancı çalışanlara muhtaç değiliz. Evlerinde oturan genç kadınlar başka evlerde çalışıp haklarını iş kanunu içerisinde alabilirler. Maaş aldıkları herhangi bir iş gibi sağlık sigortaları ve belirli çalışma saatleri olur ve çalıştıkları insanların yanında uyumak zorunda da değiller. Evde kalacak yer arayan yabancı hizmetlilere ödeyeceğiniz paranın dörtte birini ülke vatandaşlarına ödeme yaparsınız” ifadelerini kullandı.
Röportajın bu kesiti yayınlanır yayınlanmaz sosyal medya sayfaları yorumlarla doldu taştı. Bazıları ağır eleştirilerde bulunarak Başbakan Hassan Diyab’a eşini medya ve sosyal alanlardan çekmesi çağrısında bulundu.
 
Hüda Şahin Twitter üzerinden yayınladığı bir mesajında “Hassan Diyab'ın eşi dışında dünyadaki tüm hükümetler halklarının koşullarını iyileştirmeye çalışıyor. Onun ülkesinde genç kızlar ve kadınlar hizmetçi ve bekçi olarak çalışıyor” dedi.
Bazı yorumlar Lübnan’da yaşanan boğucu ekonomik krizi yansıtıyordu. Dolardaki ciddi sıkıntının yanı sıra yurt dışından gelen akışları yok eden ve ticari bankaların, Lübnanlıların sabit para birimindeki tasarruflarını dönüştürmesine sebep olan mali kriz ışığında Ekim ayından beri Lübnan lirası dolar karşısında yarıdan fazla bir düşüş yaşadı. Son haftalarda karaborsada bir dolar, dört bin liranın üzerinden işlem gördü.
Gazeteci Josephine Deeb Mevlevi’nin çağrısını eleştirerek “Üniversitedeyken bir kıyafet mağazasında çalıştım ve kimse bunun üstesinden gelmedi. Çalıştım ve alın terimle buraya geldim. Bu yüzden fedakarlıklarla geçen bir ömürden sonra fedakarlık yapmamı isteyen insanları duyamıyorum” dedi.
Eski Bakan Gassan Atallah bu öneriyi savunarak geçmişinden utanmadığını söyledi. Atallah Twitter hesabından yaptığı açıklamada “Gençliğimin ilk yıllarında, masraflarımı karşılamak için boya badana işlerinde çalıştım. Şayet ailemi güvence altına almak zorunda kalırsam onurlu bir meslek peşinde koşmaktan utanmayacağım” dedi.
Diyab’ın eşinin sözlerine ilişkin yaşanan tartışmaların büyümesiyle Başbakan Diyab bir açıklama yapmak zorunda kaldı.
Başbakanlık Medya Ofisi tarafından yapılan açıklamada “Bazıları Mevlevi’nin Lübnan’daki işgücünün çeşitli işlerde ve mesleklerde yabancı işçiler yerine Lübnanlı kadınlara ve genç kızlara dayanması çağrısı yaptığı röportajın içeriğini çarpıtmaya çalışıyor” ifadeleri yer aldı.
Açıklamanın devamında “Mevlevi’nin kastettiği şey açık. Sözlerinin altında Lübnan’ın son zamanlarda içinden geçtiği zorlu ekonomik koşullar altında Lübnanlıların kendilerine bağlı olmaları endişesi yatıyor” ifadeleri geçti.
Göçmen ve Mülteciler Bakanı Gade Şureym hükümetin bu konudaki tutumunu destekledi ve Lübnanlı kadınlar için evden çalışmanın yasallaştırılmasına kapı açtı. Şureym Twitter hesabından yaptığı açıklamada “Evet, gençliğimiz yarın daha iyisini hak ediyor, ancak bu Lübnanlı kadınların yararına ev işlerini yasalaştırmamıza (kanunlaştırmamıza) bir engel teşkil etmiyor. Yasalaştırma, tıpkı diğer tüm profesyonel alanlarda olduğu gibi hakları ve görevleri koruyan sigorta, belirli çalışma saatleri ve bir ofis anlamına geliyor. Çalışmak ayıp değil” ifadelerini kullandı.
Lübnanlılar, şu anki dolar ücretinin krizden önceki aylık istihdam ücretinin üç katı fazlasına denk gelmesinin ardından ve aynı şekilde karaborsa dışında dolar almanın zorlaşmasıyla ev hizmetinde çalışanlar başta olmak üzere yabancı işçilerin maaşlarını dolarla ödeme konusunda bir kriz yaşıyorlar.
Aktivistler bu çıkmazı dile getirdi ve Abbas Zuhri Twitter hesabı üzerinden yaptığı açıklamada “Bize evde yardım eden kızın sözleşmesi 6 ay içerisinde sona erecek. İki sorunum var. İlki, 1500 liralık maaşının gecikmiş borçlarını nasıl ödeyeceğim? İkincisi ahlaki açıdan maaşına dolar olarak bağlı olduğu için onu ülkesine nasıl yollayabilirim? Artık takatim kalmadı” ifadelerini kullandı.
Çalışma Bakanlığı’nın 2019 yılının sonunda yaptığı sayıma göre, Lübnan’da çalışma izni alan ve çalışan toplam yabancı işçi sayısı 247 bin 88’i buluyor.
Bir ev işçisinin maaşı aylık 200 ila 500 dolar arasında değişiyor ve ev işçilerine maaşları verilemezse, yurt dışından işçi getiren şirketler ofislerini kapatmayı ciddi bir şekilde düşünüyor.
Ev İşçileri İşe Alım Ajansları Başkanı Ali el-Emin Reuters’a verdiği demeçte “sektörün sarsılmış” olduğunu belirterek “Mali krizin yabancı işçiler sektörü üzerindeki yansımaları zamanla büyümeye başladı. Ev işçileri ile Lübnan’a gelmeden önce yapılan anlaşma, maaşlarının dolar cinsinden olması ve bunun değişmeden kalmasını kapsıyor ve bu anlaşmanın gerekliliklerini yerine getirmek de işverenlerin görevi” açıklamalarında bulundu.
Lübnan'da, yaklaşık 200 aile için gelir kapısı olan yaklaşık 600 yabancı işçi alım ajansı bulunuyor.