Hamideti'nin açıklamaları Sudan hükümetinde çatlak olduğunu gösteriyor

Muhammed Hamdan Daklu (Hamideti)

Sudan Egemenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Muhammed Hamdan Daklu (Hamideti), ülkedeki geçiş iktidarı içerisindeki bazı tarafları, Hızlı Destek Kuvvetleri’ne komplo kurmak ve ‘şeytanlaştırmakla’ itham etti.
Hamideti açıklamasında Libya’ya asker gönderildiği yönündeki haberleri yalanladı. Onun bu açıklaması, analistler tarafından hükümet içerisinde bir çatlak olduğu yönünde yorumlandı.
Bu Hamideti’nin önderlik ettiği Hızlı Destek Kuvvetleri’nin hedef alındığı yönündeki ilk açıklaması değil. Hamideti daha önce Hızlı Destek Kuvvetleri’ni başkent Hartum'dan ve siyasi denklemden çıkarma yoluyla geçici sivil hükümeti devirme planlarının varlığından bahsetmişti.
Ayrıca Hamideti feshedilen Askeri Geçiş Konseyi’ne katılımının geçiş hükümetinin siyasi referansı olan Özgürlük ve Değişim Güçleri Bildirgesi (ÖDBG) yapılan istişarelerin ardından ve Egemenlik Konseyi Başkanı Abdülfettah Burhan’ın büyük ısrarıyla gerçekleştiğini söyledi.
Hamideti açıklamasının devamında, feshedilen Ulusal Kongre Partisi’nin ve iktidarın sivil ortağı ÖDBG içindeki bazı tarafların, Hızlı Destek Kuvvetleri’ne kurulan komploların ve şeytanlaştırma girişimlerinin arkasında olduğunu iddia etti.
Hamideti, önceki gün Sudan 24 kanalına verdiği röportajda başkent Hartum'daki Silahlı Kuvvetler Genel Komutanlığı önünde gerçekleştirilen oturma eylemini kırmaya çalışan güvenlik güçleri haricindeki bazı oluşumların planlarına kendi güçlerinin askeri tanklarla karşı koyduğunu dile getirdi. Hamideti, yüzlerce kişinin ölümüne ve yaralanmasına yol açan olaylarla ilgili olarak oluşturulan soruşturma komisyonunun çalışmalarını tamamlaması sonrasında operasyonlara katılan güçlerin ve gizli gerçeklerin açığa çıkacağı taahhüdünde bulundu.
Bazı taraflarca öne sürüldüğü gibi Hızlı Destek Kuvvetleri’nin ‘paralı asker’ olarak Libya’da bulunduğu yönündeki iddiaları yalanlayan Egemenlik Konseyi Başkan Yardımcısı, Libya'daki savaşı sona erdirmek için taraflar arasında arabuluculuk yapma yönünde çaba gösterildiğini, fakat çatışmaların taraflarından hiç kimsenin bunu kabul etmediğini açıkladı.
Sudan Milli Ümmet Partisi Genel Başkan Yardımcısı Fadlullah Berme Nasır, geçiş hükümeti içindeki bazı taraflara yönelik söz konusu ithamlar ve öfkeli ifadeler ilgili olarak şu değerlendirmelerde bulundu:
“Hamideti, her zaman açık ve yüksek güvenilirlikle konuşuyor. Bunun en büyük kanıtı daha önce yaptığı açıklamalarda güçlerinin bir kısmının oturma eylemini kırma girişimine katıldığını teyit etmesidir. Diğer taraftan ordu tarafından oturma eyleminin bastırılması için Ömer el-Beşir’den gelen talimatları reddeden Hamideti, vatanseverlikle hareket etmiş ve bu uğurda kan dökmüştür. Ayrıca onun tutum ve davranışları, devrim düşmanları karşısında ülkedeki değişimin ve devrimin arkasında durduğunu göstermektedir. Bu bağlamda Hamideti’nin kendisini ve güçlerini hedef alan bazı taraflara yönelik suçlamaları, Hızlı Destek Kuvvetleri’ni ülkedeki düzenli güçlerin bir parçası olarak değil de bir grup milis olarak gören seslerin varlığından kaynaklanmaktadır. Bizi ilgilendiren kelimeler değil, eylemlerdir. Hızlı Destek Kuvvetleri devrim için ve geçiş döneminin korunması için bir emniyet valfidir.”
Siyasi analist Abdullah Rızk, iktidardaki siyasi koalisyon içinde derin çatlakların oluşmaya başladığını dile getirdiği açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Bu, geçiş otoritesini oluşturan kuvvetler içinde yeni bir kutuplaşma aşamasının başladığını gösteriyor. Görünen o ki koalisyon içerisinde ‘iç ittifaklar’ oluşuyor ve her bir taraf diğerleriyle olan mücadelesinde kendini güçlendirmeye çalışıyor. Halihazırdaki durum oldukça kırılgan. Hamideti’nin konuşmak üzere sık sık görünüyor oluşu, askeri bileşen içerisinde oturma eylemi sırasındaki operasyonların sorumluluğu hususunda onu günah keçisi yapmak için bir komplo kurulduğu yönündeki endişelerini ortaya koyuyor. Bu onu ordunun bir kısmıyla karşı karşıya getirebilir. Oturma eyleminin bastırılması meselesi, tüm geçiş döneminin ciddi bir çıkmaza girmesine yol açabilir. Soruşturmanın sonuçlarının açıklanmasıyla birlikte askeri bileşenin olaydan sorumlu olduğu ortaya çıkarsa böyle bir durum kaçınılmaz olur. Askeri bileşen kendini korumak için bir darbeye yönelebilir. Hamideti, Darfur'daki silahlı hareketlerin desteğini alarak erken bir vakitte konumunu iyileştirmeye başladı. Aynı zamanda barış müzakereleri dosyasıyla onlarla anlaşma yapmayı başardı. Bu hareketler, Hızlı Destek Kuvvetleri Komutanına olumlu bakılmasını temin etti ve Darfur savaşındaki rolünü unutturdu. Hamideti, devrimi ortadan kaldırma planları yapan taraftar olduğuna işaret ederek ve kendisinin onların karşısında devrimin yanında olduğunu göstererek, siyasi güçler ve sivil toplum içindeki imajını iyileştirmeye çalışıyor.”
Siyasi analist Halid et-Ticani ise yaşananları asker ve siviller arasında yaşanan güç mücadelesine bağladı ve her bir tarafın iktidardaki konumunu güçlendirmek için çalıştığını söyledi. Ticani, böyle bir çıkmazın ancak geçiş dönemini düzenleyen anayasal belgeye bağlılıkla aşılabileceğini vurguladı.