Suudi Arabistan Şura Konseyi’nden yeni yasa

Suudi Arabistan Şura Konseyi dün Dr.Yahya bin Abdullah es-Saman’ın başkanlığında sanal ortamda toplandı. (SPA)

Suudi Arabistan Şura Konseyi, sadece zarar verme amacıyla açılan davaları azaltmayı hedefleyen, tarafları uzlaşmaya ve işlemler ile sözleşmelerin belgelendirilip kanıtlanmasını teşvik eden bir yasayı onayladı. Bakanlar Kurulu ve Şura Konseyi’nin düzenlemelerine göre adli masraflar yasası, Şura Konseyi’ndeki yasama bölümünün ardından (Bakanlar Kurulu) yürütme bölümünde de uygulanacak.
Suudi Arabistan’daki mahkemelerin baktığı tüm davalar ve başvurularda yeni yasanın hükümlerinin uygulanmasına rağmen bazı davalar istisna tutuldu. Genel ceza davaları ile buna ilişkin başvurular, yürütme ile ilgili davalar ve başvurular, aynı şekilde kişisel durumlara bakan mahkemeler ile Şikayet Divanı’nın yetkisine giren davalar, başvurular ve son olarak davaların iptali ile buna ilişkin başvurular istisna sayılıyor. Yasa adli masrafların bir milyon riyali aşmamasını sağlıyor.
Yasa, mahkumların ve tutukluların yargılandıkları mali davalarda suç bulunmadığı sürece adli masrafları ödemekten muaf tutulmasını sağlıyor. Aynı şekilde verilen kararın değiştirilmesine hükmedilmesi halinde temyiz talebi ve itiraz edilen kararı çıkaran mahkemeye davanın geri gönderilmesine karar verilmesi halinde iptal talebi de muaf tutulanlar arasında yer alıyor.
Aynı zamanda davanın ilk oturumu gerçekleşmeden önce uzlaşma sağlayan dava tarafları ve dava hangi durumda olursa olsun uzlaşma ile bittiğinde ceza davaları olarak devredilen özel hukuk davaları da yasadan muaf olacak.
Yasanın yürütme yönetmeliğinin üçüncü bölümünde yer alan 12’inci madde, adli masrafların ödenmemesinin mahkemenin davayı dinlemesi veya talepte bulunması ve karara varması için bir engel teşkil etmediğini ve tahsilatının yönetmelik tarafından belirlenen usul ve esaslara uygun olarak yapılacağını bildiriyor.
Yasanın yürütme yönetmeliğinde, tahsilatı yapılan adli masrafların toplamının adli kalkınma projelerine harcanması ve adli tesislerin performansının iyileştirilmesi için kullanılmak üzere Suudi Arabistan Para Ajansı’nda (SAMA) bulunan özel bir hesaba yatırılması gerektiği belirtildi.
Diğer yandan Suudi Avukat Bender el-Beşer söz konusu yasanın tarafların mahkemeye başvurma kararı almadan önce ciddiyetlerini artırmayı hedeflediğini vurguladı. Zira kanun, davaların kayıt altına alınmadan önce taleplerdeki haklılık payının, özel ve mekânsal yargı yetkisi gibi çeşitli açılardan incelenmesini ve mahkemeye sunulmak üzere yeterince düzenlendiğinden emin olunmasını gerektiriyor.
Şarku’l Avsat’a bilgi veren el-Beşer, onaylanması beklenen yasanın bir tarafa sırf zarar verme amacıyla açılan davaların azaltılarak yasa dışı amaçlar için yargı tesislerinin kullanılmasının önüne geçilmesini amaçladığını belirttiği açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Şüphesiz yasa mahkeme ve adli dairelerdeki davaların yoğunluğunu azalttığı için olumlu bir kapsamda geliyor. Yoğunluğun engellenmesi, mahkeme ve adli dairelerdeki faaliyetlerin kalitesinin yükseltilmesine yönelik fırsatları güçlendirecek. Böylelikle herkesin gerçekleştirmeyi umduğu başarılı adalete ulaşılacaktır.”
Suudi Hukuk Uzmanı Eymen ez-Zerir, onaylanması beklenen adli masraflar yasasının, “idari mahkemelerin” şikayet bürosunun ve vergi icra mahkemelerinin baktığı davaların muaf tutulmasına katkı sağlayacağını düşünüyor.
Ez-Zerir, Şarku’l Avsat’a verdiği demeçte “Kanun, mahkumların ve tutukluların ceza mahkemesi önünde durumlarının gözetilmesinde ve masraflar ile vergilerden muaf tutulması konusunda adil” diyerek uzlaşmanın kabul edilmesi durumunda yargı süresini düşürmek için vergileri dörtte bir oranında azaltmanın ve aynı şekilde davaların iptaline sınırlama getirmenin olumlu olduğunu kaydetti. Ez-Zerir ayrıca yasanın, adli masrafların gelir yatırımının adli tesislerin gelişimine katkıda bulunması için olumlu bir uygulama olduğunun altını çizdi.