El-Hol kampındaki 70 Rus yetim çocuk ülkelerine dönmek için bekliyor

Suriye’nin Haseke Müdürlüğü’ne bağlı el-Hol kampında yaşayan yabancı çocuklar. (Şarku’l Avsat)

35 yaşındaki Varyuşa, 2014 yılının ortalarında küçük çocukları ile birlikte Rusya'nın başkenti Moskova'dan İstanbul'a giden bir uçak yolculuğuyla uzun bir mesafe kat ettikten sonra otobüsle Şanlıurfa’ya geçti. Suriye'ye yasadışı yollardan girerek yaklaşık bir hafta süren zorlu bir yolculuktan sonra hedeflediği Rakka şehrine ulaştı.
Varyuşa, Şarku’l Avsat ile yaptığı röportajın başında, Fatıma adını kullanarak iki ay önce Suriye'ye giden Rus kocasına katılmaya karar verdiğini ve DEAŞ saflarında bir savaşçı olarak yer aldığını belirtti. Suriye’nin farklı bölgeleri arasında nasıl hareket ettiğini anlatan Varyuşa, örgütün bir bölgeden çıkarılmasının ardından diğer bölgeye çocuklarıyla göç ettiğini, ABD destekli Kürt-Arap Suriye Demokratik Güçleri’nin (SDG) Mart 2019'daki Bağuz savaşında bölgeyi kontrol altına almasından sonra teslim olduğunu ifade etti.
Haseke’nin doğusundaki el-Hol kampındaki çadırının altından 45 dereceyi aşan sıcaklıkta konuşan Varyuşa, yüzünü örttüğü peçesini kaldırarak insanı hayrete düşürecek çehresi ve ortaya çıkan mavi gözleri ile sözlerine şöyle başladı:
“Kocam Rakka’da 2017 yılındaki çatışmalarda öldürüldü ve iki kez kaçmaya çalıştım. İlkinde tutuklandım ve bir ay hapishanede kaldım. İkinci denememde ise DEAŞ beni 5 ay hapiste tuttu.”
Rus görünümlü, sarı saçlı ve mavi gözlü 8 yaşındaki oğlu Maksim ve kız kardeşi ile 70 Rus çocuk ülkelerine dönmek için bekliyor. Varyuşa, ülkesinden bir sağlık ekibinin geçen yılın sonunda el-Hol kampına geldiğini ve burada DNA örneklerini aldıklarını belirterek, "Gelen ekip, çocukların geri dönüşlerini kolaylaştıran kişisel belgeler çıkarmadan önce Rusya'daki aileleriyle eşleştirmek için yaptıklarını söylediler" dedi.
Suriye'nin kuzeydoğusundaki el-Hol ve Rouge kamplarında yaklaşık iki bin kadın ve çocuğun Rusya’dan geldiğine dikkati çeken Varyuşa, bazı çocukların babalarının DEAŞ cephelerine gittiğini ve orada öldüğünü veya bir Rus aile ile yaşayan 10 yaşındaki İskender gibi hem annesinin hem de babasının Suriye'deki savaşlarda öldürüldüğünü ifade etti.
Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR) logosunun olduğu çadırının önünde duran ve Varyuşa gibi siyah peçe takan Yevgenia adlı bir Rus kadın, "Bağuz kampının yönetimi tarafından kaydedilen ve anne-babası Rus olan iki çocuğa bakıyorum. Hiç kimse ebeveynlerin kaderini bilmiyor çoğunlukla öldürülmüş oluyorlar" dedi.
Rusya Çocuk Hakları Komiseri Anna Kuznetsova, geçtiğimiz Cuma günü yaptığı basın açıklamasında Rus yetim çocukların Suriye'den dönüşleri için dört uçuş ayarlandığını belirterek “70 kayıt belgesinin ve dört uçuşun hazırlandığını” bildirdi. Ayrıca Rusya'nın geçen yıl 35 çocuğu kurtardığını ve Rus doktorların Suriye'ye giderek Şam'daki resmi makamların kontrolü altında olmayan mülteci kamplarında 70'den fazla yetimin DNA örneklerini alabildiklerini ifade etti.
Haseke'nin 45 km doğusunda bulunan el-Hol kampında 65 bin kişi yaşıyor. Suriyeliler ve Iraklılar kampın büyük kısmını oluşturuyor. Kampta, 54 Batı ve Arap ülkesinden gelen yabancı kadın ve çocukların kaldığı yaklaşık 12 bin kişilik bir bölüm yer alıyor. Rusya listenin başında geliyor. Kamp sıkı bir güvenlik kontrolüne tabi tutuluyor. Kamp yönetiminden sorumlu yetkililere göre 40 milletten kayıtlı 300 yetim çocuk bulunuyor.
Rusya ve çoğu Batı ve Arap ülkesi, bu kamplarda kalan vatandaşlarını ve Suriye Demokratik Güçleri’nin esir aldıkları vatandaşlarını geri almayı reddediyor. Deyrizor savaşlarında babalarının öldürülmesinden sonra üç çocuğu ile kalan bir Rus kadın ülkesine seslenerek şu ifadeleri kullandı:
"Çocuklarımla ülkeme dönmeyi reddeden hükümetimize bir yük haline mi geldik? Herkes gibi bizde kandırıldık. Çocuklarım resmi olarak kayıtlı değil ve pasaportları veya kimlik belgeleri yok.”
Varyuşa ya da Fatıma, Rusya'ya dönmeyi reddettiğini, bir Avrupa ya da Arap ülkesine mülteci olarak gitmeyi tercih ettiğini belirtti. Bu tercihinin nedeni sorulduğunda ise Varşuya, "Rusya'da dini özgürlüğün olmaması, peçe takmanın yasak oluşu ve hatta başörtüsünün bile yasaklanması” şeklinde yanıt verdi.