İran’ın Bender Abbas Limanı önündeki taklit uçak gemisi

Bender Abbas Limanı önünde geçen şubat ayında görüntülenen uçak gemisi. (EPA)

Sosyal medyada paylaşılan uydu fotoğrafları, gerçek boyutlardaki bir İran yapımı Amerikan Nimitz tipi uçak gemisi modelinin birkaç gün önceki deniz tatbikatında kullanıldıktan sonra Bender Abbas Limanı’nın hemen açıklarında yan yattığını gösterdi. Açık kaynak istihbarat kurumları “Aurora Intel” ve “Cris Biggers” tarafından yayınlanan fotoğraflar, savaş gemisinin güvertesinin yarısının suya battığını gözler önüne serdi.
 Uydu görüntüleri ilk kez 2013-2014 yıllarında uçak gemisi modelinin inşa edildiğini göstermiş ve başlangıçta bunun bir sinema filmi olduğu iddia edilmişti. Ancak daha sonra Şubat 2015 tarihinde, söz konusu savaş gemisi İran Devrim Muhafızları Ordusu tarafından deniz tatbikatında hedef olarak kullanıldı. Patlayıcıların infilak etmesi sonucunda gemi ağır hasar gördü.
2019 yılında çekilen uydu fotoğrafları, gerçek boyutlardaki  modelin onarımı için yeni bir çalışmanın yapıldığını ortaya koyarken bir süre önce, 20-23 Temmuz tarihleri arasında savaş gemisinin Hürmüz Boğazı’na çekildiği kaydedildi. İran Devrim Muhafızları kısa bir süre önce aralarında araç üzerinden fırlatılan gemi-savar füzeleri, teknelerden fırlatılan gemi-savar cruise füzeleri, ranger tipi helikopterler, sürat tekneleri tarafından ateşlenen güdümlü füzeler ve su altı personeli tarafından döşenen deniz mayınları gibi silahlarla saldırıya uğrayan gemi maketinin yeni görüntüleri paylaşıldı. İran medyası, nisan ayında fırlatılan yeni uydu “Nur” tarafından tatbikatın izlendiğini ve insansız hava araçlarının köprüyü ve komuta merkezini hedef alan saldırılar gerçekleştirdiğini öne sürdü.
 İran komandolarının tanker gemisinin güvertesine helikopterle saldırdıkları anlarda tatbikatın en şiddetli bölümüne geçildi. Bununla birlikte video görüntülerinde gemi-savar füzelerden birinin deniz yüzeyinde süzüldüğü ve savaş gemisinde iz bıraktığı görüldü. Uydu görüntüleri, savaş gemisi modelinde 2015 yılındakinden daha az seviyede hasar gördüğünü ortaya koydu. 2015’teki tatbikatta savaş gemisinin üzerindeki uçaklar da zarar görmüştü. ABD’nin Ortadoğu’daki casus detektörleri tatbikat sırasında kullanılan balistik füzeleri fark etmesine rağmen uydu görüntüleri bu silahların savaş gemisinin güvertesinde sebep olması muhtemel olan hasarı göstermedi. Bu ise İran Devrim Muhafızları’nın taklit zırhlıları gelecekte yapılacak tatbikatlarda kolayca tekrar kullanabilmesi için iyi durumda tutmak istediği izlenimini bıraktı.
Yeni uydu görüntüleri, taklit savaş gemisini tatbikattan sonra yan yattığını gösterdi. Geminin Bender Abbas’taki deniz üssüne çekildiği düşünülüyor. Söz konusu devasa boyutlardaki geminin bir hata veya tatbikat sırasında meydana gelen hasar sonucu yan yattığı düşünülüyor. İran Devrim Muhafızları, İran Deniz Kuvvetleri’nin Arap Körfezi’nin dar ve sığ sularında ABD Donanması’na ait uçak gemileri gibi büyük savaş gemilerinin ve petrol tankerlerinin girişimlerine karşı caydırıcı unsur olarak İran donanmasına ait sürat tekneleri, gemi-savalar, mayınlar ve küçük denizaltı gibi kuvvetlerine güveniyor.
Taklit savaş gemisinin kullanıldığı tatbikatlar, Tahran yönetimi için propagandaya hizmet ettiği gibi Devrim Muhafızları’na hava, deniz ve kara operasyonunda bu stratejiyi uygulamaya koymak için nadir bir fırsat sunuyor. Deniz trafiği açısından tehlike arz etmesine rağmen Bender Abbas Limanı’nın girişinin yakınında maket savaş gemisini İran’ın yeniden inşa edip etmeyeceği ise bilinmezliğini koruyor.