Abbas, Filistinlileri birleştirmeye çalışıyor

Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas. (AFP)
Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas. (AFP)
TT

Abbas, Filistinlileri birleştirmeye çalışıyor

Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas. (AFP)
Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas. (AFP)

Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas, Filistinli grupların liderlerine Filistin Kurtuluş Örgütü’ne (FKÖ) muhalif Hamas ve İslami Cihad gibi gruplar da dahil olmak üzere bölünmeyi sonlandırmak ve Filistin siyasi sistemini birleştirmek için mekanizmalar ortaya koyması gereken komitelerden yayınlanacak tüm kararlarda önceden uzlaşı sağladığını bildirdi.
Abbas, Ramallah ve Beyrut’taki Filistinli grupların liderlerine kapalı devre yayın aracılığıyla yaptığı açıklamada, kapsamlı bir ulusal diyalog başlatılması gerektiğini söyledi. Abbas, Fetih ve Hamas hareketlerine de ‘halkın hedeflerine ve arzularına ulaşmak için tek bir halk ve tek bir siyasi sistem oldukları’ ilkesi uyarınca bölünmeyi sona erdirecek mekanizmaları onaylamaya yönelik bir diyalog başlatma çağrısında bulundu.
Mahmud Abbas, 1948 topraklarındaki Arap Vatandaşları İzleme Yüksek Komitesi Başkanı Muhammed Bereke’nin de katılımında FKÖ Yürütme Kurulu üyeleri, Fetih Hareketi Merkezi Komites üyeleri, bağımsız isimler, Müslüman, Hristiyan ve Samiriyeli din adamları da dahil Hamas Siyasi Büro Başkanı İsmail Heniyye, İslami Cihad Hareketi Genel Sekreteri Ziyad en-Nehale ve Filistinli grupların liderlerine seslendi. Abbas seslenişinde şunları söyledi:
“Ulusal davamızı tasfiye etmeye yönelik tüm tehlikelerle ve komplolarla yüzleşmek, ayrıca bölünmeyi sona erdirmenin, uzlaşı sağlamanın ve yasalar uyarınca genel seçimler (yasama ve başkanlık) yoluyla ulusal bir ortaklık kurmanın yolunu açan birleşik bir ulusal ve siyasi konumla hareket etmemiz için bugün tek bir kalpte toplanıyoruz. Bugün herkes bizim Filistin, Kudüs, Mescid-i Aksa ve Kıyamet Kilisesi’nin bizi birleştirdiği tek bir halk olduğumuzu, tek bir dava olduğumuzu bildiği için bir araya geldik. Toplantımız, ulusal davamızın çeşitli komplolar ve tehlikelerle karşı karşıya olduğu çok tehlikeli bir aşamada gerçekleşiyor.”
Filistin Devlet Başkanı, üzerinde mutabık kalınacak mekanizmaları onaylamak, bölünmeyi sona erdirmek, uzlaşı ve ulusal ortaklık sağlamak için gerekli düzenlemeleri yaptıklarını vurguladı.
Bu, 13 yıl önce Filistinlilerin bölünmesinden bu yana Abbas’ın başkanlık ettiği ve Heniyye, Nehale ve muhalif grupların katıldığı ilk toplantı oldu.
Abbas, ABD’yi müzakereler için tek arabulucu olarak kabul etmeyi reddettiğini söylerken barışçıl bir halk direnişi faaliyetlerine öncülük edecek ulusal bir liderliğin oluşturulması çağrısında bulundu.
Mahmud Abbas sözlerini şöyle sürdürdü:
“Uluslararası meşruiyet kararları ve (Kral Abdullah tarafından gerçekleştirilen ve Araplar ile Müslümanların uzlaşı sağladığı) 2002’deki Beyrut Zirvesi’nde açıklanan Arap Barış Girişimi temelinde ciddi müzakereler başlatılacak. Birleşmiş Milletler (BM) çatısı altında uluslararası bir barış konferansı yapmaya hazırız.”
Abbas, Filistin Devleti’nin başkanlık edeceği Arap Birliği toplantısı sırasında Arap Birliği ülkelerine Arap Barış Girişimi’ne olan bağlılıklarını teyit etme çağrısı yaptı.
Abbas, liderlerin konuşması sonrasında tarafların uzlaşı sağladığı bildirinin özetini oluşturdu.
Hamas Siyasi Büro Başkanı İsmail Heniyye, hareketinin birliğe hazır olduğunu kaydetti. Heniyye, ilki Filistin evini düzenlemek, Filistin ulusal birliğini tesis etmek, tüm popüler, siyasi ve hukuki biçimlerinde direnişi yeniden tesis etmek, başta askeri direniş olmak üzere tüm halk, siyasi ve diğer şekillerle direniş davasını desteklemek için bu aşamadaki ulusal stratejinin 3 kanalda ilerlediğini söyledi. Heniyye, FKÖ’nün yeniden inşası da dahil tüm bu adımların atılması için komitelerin oluşturulması çağrısında bulundu.
İslami Cihad Hareketi’nin Genel Sekreteri Ziyad en-Nehale de Oslo Anlaşması’nın feshedilmesi, İsrail’in tanınmasından vazgeçilmesi ve direnişin başlatılması çağrısında bulunan on maddelik girişimini yeniden ortaya koydu.
Toplantının kapanış bildirisinde, tek bir demokratik siyasi sistem, tek bir otorite ve tek bir yasa üzerinde anlaşmaya varma, özgür ve adil seçimler yoluyla barışçıl otorite ilkesini pekiştirme ihtiyacı da dahil grupların öne sürdüğü birçok noktaya dikkat çekildi.
Bildiride, (Filistin ulusal birliği şemsiyesi altında herkesin katılımını sağlamak için, genel sekreterin de katılımıyla beş haftayı geçmeyen bir süre zarfında önerilerini Filistin Merkez Konseyi’nin yaklaşan oturumuna sunmak üzere) “Hepimizin güvenini kazanan, bölünmeyi sona erdirmek, uzlaşmayı ve ortaklığı sağlamak için stratejik bir vizyon sunan, dengeli ulusal figürlerden oluşan bir komite oluşturmaya karar verdik” ifadelerine yer verildi.
Hamas hareketi de nihai bildirinin doğru okunması gerektiğine dikkat çekti. Aynı şekilde İslami Cihad da bildirideki pratik adımlar hususunda hem fikir olduğunu duyurdu. Böylece Filistinli gruplar söz konusu başlıklarda ilk kez bir anlaşmaya varmış oldu.



İsrail ordusu, Gazze'de kendi adına çalışan 5 milis gücüne sahip olmakla övünüyor

 Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
TT

İsrail ordusu, Gazze'de kendi adına çalışan 5 milis gücüne sahip olmakla övünüyor

 Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)

İsrail ordusu, Gazze Şeridi’nde Hamas’a karşı faaliyet gösteren 5 Filistinli milis grubun oluşturulmasıyla övünürken, iktidardaki sağ çevreler bu grupların rolü konusunda uyarılarda bulunuyor. Sağcı çevreler, bu tür yapılanmaların en iyi ihtimalle para hırsıyla hareket ettiğini, daha fazla ödeme yapan bir taraf bulmaları hâlinde İsrail’e karşı da dönebilecekleri görüşünü dile getiriyor.

Ordu bu eleştirilere verdiği yanıtta, söz konusu güçlerin yakından izlendiğini ve dikkatli davranıldığını vurguladı. Açıklamada, bu milislerin bugün “sarı hat” olarak adlandırılan bölgede Hamas hücrelerine karşı görevler yürüttüğü, bu görevlerin İsrail ordusu tarafından yapılması hâlinde askerlerin hayatının ciddi risk altına gireceği ifade edildi.

Ordu, bu grupların Hamas’a yönelik suikastlar gerçekleştirdiğini ve onları kamuoyu önünde küçük düşürdüğünü ileri sürdü.

Ancak sağ kanat bu değerlendirmelere temkinli yaklaşıyor. Bu milislerin kişisel çıkarlara, aşiretler arası çatışmalara ve suç çeteleri arasındaki rekabete dayandığını savunan sağcılar, bu yapılarla güvenli ilişkiler kurulamayacağını belirtiyor.

Gazze’de silahlı bir milis gruba liderlik eden ve yakın zamanda öldürülen Yasir Ebu Şebab (Yediot Aharonot)

Gazze’de silahlı bir milis gruba liderlik eden ve yakın zamanda öldürülen Yasir Ebu Şebab (Yediot Aharonot)

İsrailli kaynaklara göre Gazze’de hâlihazırda faaliyet gösteren 5 silahlı milis grubu bulunuyor: İlki kuzeyde Beyt Lahiya bölgesinde ve Eşref el-Mansi tarafından yönetiliyor. İkincisi Gazze kentinin kuzeyindeki Şucaiyye Mahallesi yakınlarında, lideri Rami Adnan Halis. Üçüncüsü orta kesimde Deyr el-Belah civarında ve Şevki Ebu Nasira tarafından yönetiliyor. Dördüncüsü Han Yunus’ta, lideri Husam el-Esdal. Beşinci milis ise Refah’ta faaliyet gösteriyordu ve Yasir Ebu Şebab tarafından yönetiliyordu; Şebab’ın öldürülmesinin ardından yerini Gassan ed-Dehini aldı. Gazze’de son dönemde ed-Dehini’nin bir suikast girişiminde yaralandığına dair söylentiler yayıldı.

Yediot Aharonot gazetesine konuşan güvenlik kaynakları, kuzey ve güneyde faaliyet gösteren milislerin aşiretlere dayandığını ve suç geçmişi olan kişiler tarafından kontrol edildiğini belirtirken, orta kesimdeki iki grubun liderlerinin geçmişte Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) ile bağlantılı isimler olduğunu belirtti. Bu nedenle söz konusu iki grubun ulusal saiklerle hareket ediyor olabileceği ve İsrail ordusunun aslında Filistin çıkarları doğrultusunda kullanılıyor olabileceği ihtimali dile getirildi.

Gazete, İsrail çevrelerinde bu silahların kontrolden çıkabileceği ve ister milis liderlerinin elinden çıksın isterse bölgedeki diğer tarafların eline geçsinler, işgal ordusuna karşı kullanılmaları olasılığı konusunda endişeler olduğunu belirtti.

Han Yunus’ta İsrail yanlısı bir milis grubuna liderlik eden Husam el-Esdal (Filistin Basın Ağı sayfası)Han Yunus’ta İsrail yanlısı bir milis grubuna liderlik eden Husam el-Esdal (Filistin Basın Ağı sayfası)

Gazete ayrıca, işgal ile iş birliği yapan Gassan ed-Dehini’nin yayımladığı ve Hamas ile direniş güçlerini tehdit ettiği videoya da değindi. Videoda ed-Dehini’nin, Refah’ta İsrail hava desteği altında esir alınan Kassam Tugayları saha komutanı Edhem el-Aker’e hakaret ettiği görülüyor. Videoda ed-Dehini’nin, Gazze’de daha önce bulunmayan kamuflajlı askeri üniforma ve kurşun geçirmez yelek giydiği, nadir ve pahalı bir sigara içtiği, arka planda ise modern “pick-up” araçların ve yakın mesafede İsrail askeri mevzisi olduğu tahmin edilen bir binanın yer aldığı ifade edildi.

Öte yandan, CNN ve Wall Street Journal, İsrail kaynaklarına atıfta bulunarak, İsrail’in bu milisleri çok sayıda tüfek ve mühimmatla silahlandırdığını yazdı. Bu durum, Oslo Anlaşmaları döneminde İsrail’in Filistin Yönetimi’ne silah edinme izni vermesini ve sağ kesimin o dönemde dile getirdiği “Onlara silah vermeyin” sloganını hatırlattı.

Wall Street Journal, yedek subaylara dayandırdığı haberinde, İsrail’in Hamas’a karşı faaliyet gösteren bu milislere yaptığı yatırımları artırdığını, askeri teçhizat sağladığını, üyelerini İsrail’deki hastanelerde tedavi ettirdiğini ve ailelerine destek verdiğini belirtti. Gazete, bu kişilerin bazılarının Filistin Yönetimi ile bağlantılı olduğunu, özellikle Refah’taki bazı unsurların ise suç kayıtlarının bulunduğunu yazdı.

Gazze’deki Cibaliye Mülteci Kampı’nda Hamas’a bağlı Kassam Tugayları mensuplarının önünde duran Filistinli bir çocuk (Arşiv – EPA)Gazze’deki Cibaliye Mülteci Kampı’nda Hamas’a bağlı Kassam Tugayları mensuplarının önünde duran Filistinli bir çocuk (Arşiv – EPA)

Haberde, İsrail’in bu gruplara yakıt, gıda, araç, hatta sigara sağladığı; onları İsrail askerlerine yakın “sarı hat” bölgesinde konuşlandırmaya yardımcı olduğu ve bu desteğin maliyetinin İsrail güvenlik bütçesinden on milyonlarca şekele ulaşabileceği ifade edildi.

Şarku’l Avsat’ın Yediot Aharonot'tan aktardığına göre İsrail güvenlik kurumları içinde bu milislerin desteklenmesi konusunda görüş ayrılığı bulunuyor. Destekleyenler, bu yaklaşımın Hamas’a karşı taktiksel fayda sağladığını ve askerler üzerindeki riski azalttığını savunurken; karşı çıkanlar, silahların başka ellere geçmesi ya da bazı unsurların Filistin toplumuna yeniden entegre olabilmek için İsrail’e karşı dönmesi ihtimaline dikkat çekiyorlar.

Gazete, bu milislerin Hamas ve askeri kanadıyla baş edebilecek birleşik örgütsel yapıya sahip olmadığını, fiilen sadece İsrail ordusu ve Şin Bet’in denetimi altında hareket ettiklerini vurguladı.

Sonuç bölümünde Yediot Aharonot, bu grupların kısa vadeli taktik çözüm sunabileceğini, özellikle geniş çaplı yıkım operasyonları öncesinde Hamas mensuplarını tünellerde veya enkaz altında aramak için kullanılabileceğini belirtti. Ancak, örgütsel çatıdan yoksun bu yapıların Hamas’ın yerine geçme şansının bulunmadığını, Hamas’ın ateşkes sürecinde gücünü yeniden toparladığını ve kontrolünü pekiştirdiğini kaydetti.

Gazeteye konuşan sağcı bir siyasi kaynak, bu milislerin İsrail’e Lübnan Savaşı’nı hatırlattığını belirtti. O dönemde İsrail’in Filistin Kurtuluş Örgütü’ne ve daha sonra Hizbullah’a karşı Lübnanlı milisleri devreye soktuğunu hatırlatan kaynak, bu milislerin Sabra ve Şatilla mülteci kamplarında katliamlar gerçekleştirdiğini ve bunun sorumluluğunun İsrail’e yüklendiğini belirtti. Bu nedenle aşırıya kaçılmaması ve bu tür gruplara bel bağlanmaması gerektiğini vurguladı.


Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı: Silahlarını bırakıp barış yolunu seçen herkesi memnuniyetle karşılıyoruz

Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
TT

Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı: Silahlarını bırakıp barış yolunu seçen herkesi memnuniyetle karşılıyoruz

Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)

Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan yaptığı açıklamada, devletin barışı veya ateşkesi reddetmediğini, ancak ateşkesin "düşmanı yeniden güçlendirmek için bir fırsat" olmaması gerektiğini söyleyerek, Hızlı Destek Kuvvetleri'ne (HDK) atıfta bulundu.

Egemenlik Konseyi tarafından dün yayınlanan açıklamada belirtildiği üzere, Burhan Cezire Eyaleti'ne yaptığı ziyarette, "silahlarını bırakıp barış yolunu benimseyen herkesi memnuniyetle karşıladığını" ifade etti. Ayrıca, "ülkeye ve orduya karşı kışkırtıcılık yapanların hesap vereceğini" vurguladı.

ABD Başkanı Donald Trump perşembe günü yaptığı açıklamada, ülkesinin Sudan'daki savaşı sona erdirmek için yoğun çaba sarf ettiğini ve buna çok yaklaştığını söyledi.

Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre Sudan ordusu ile HDK arasındaki savaş, sivil yönetime geçiş için seçimlere yol açması beklenen geçiş döneminde yaşanan iktidar mücadelesinin ardından 2023 Nisan ayının ortalarında patlak verdi.


Sudanlı doktorlar, Kuzey Kordofan'da HDK saldırısında 24 kişinin öldüğünü bildirdi

Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
TT

Sudanlı doktorlar, Kuzey Kordofan'da HDK saldırısında 24 kişinin öldüğünü bildirdi

Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)

Sudan Doktorlar Ağı'na göre Hızlı Destek Kuvvetlerinin (HDK yerinden edilmiş insanları taşıyan bir araca saldırısı sonucu, aralarında sekiz 8 çocuğun ve birkaç kadının da bulunduğu 24 kişi hayatını kaybetti.

Ağ, aracın Güney Kurdufan eyaletinden kaçan yerinden edilmiş insanları taşıdığını ve el-Rahad şehrine geldiğinde hedef alındığını, bunun sonucunda ikisi bebek olmak üzere 24 kişinin öldüğünü ve çok sayıda kişinin de tedavi için şehrin hastanelerine kaldırıldığını belirtti.

Doktorlar Ağı, bölgenin ciddi tıbbi kaynak sıkıntısı çektiği, bu durumun yaralı ve yerinden edilmiş kişilerin acılarını daha da artırdığı son derece karmaşık sağlık ve insani koşullar altında saldırının gerçekleştiğini ifade etti.