Trablus’ta İçişleri ve Savunma Bakanları arasındaki ihtilaflar alevlendi

Misrata’nın doğusundaki Zemzem Vadisi’nde UMH’ye bağlı güçler (Reuters)

Halife Hafter liderliğindeki Libya Ulusal Ordusu (LUO) dün yaptığı açıklamada bakım işlemleri tamamlanan savaş uçaklarının hizmete girdiğini duyurdu. Bu açıklama, Faiz Serrac başkanlığındaki Ulusal Mutabakat Hükümeti (UMH) temsilcileri ile LUO temsilcilerinin Libya’da ordunun yeniden birleştirilmesi ve iki taraf arasında Sirte ve Cufra bölgelerinde ateşkesle ilgili düzenlemeler için Mısır’da toplantı yaptıkları bir döneme geldi. Ateşkes meselesinin konuşulduğu bu ortamda ise başkent Trablus’ta UMH’ye bağlı milislerin kendi aralarında çatışmalarının ardından UMH İçişleri ve Savunma Bakanlıkları arasında nüfuz çekişmesi olduğuna dair işaretler geliyor.
UMH Savunma Bakanlığı, başkentin doğusundaki Tacura banliyösünde Cuma günü sabah saatlerinde hükümete bağlı Ed-Diman ve Usud Tacura tugayları arasında meydana gelen ölü ve yaralıların olduğu çatışmalar sonrasında, tugayları feshetme kararına uyulması için güç kullanma tehdidini yineledi. Bakanlık önceki akşam yaptığı ikinci açıklamada, çatışmaları “Libya Devleti’nin güvenliğine zarar veren ve sivillerin güvenliğini tehdit eden bir eylem” olarak niteleyerek, “İsyana karşı savaşmak kimseye dokunulmazlık vermez ve herkes kanun ve yasaların egemenliğine tabidir” ifadesini kullandı.
Savunma Bakanlığı’ndaki tüm güçlerin Libya Ordusu Başkomutanı’nın (Faiz es-Serrac) emirlerine tabi olduğu belirtilen açıklamada, üçüncü şahıslar için hiçbir meşruiyetin olmadığı vurgulandı. Sivil devlet değerlerine karşı gelenlere veya halkın huzur ve güvenliğini tehdit edenlere karşı demir yumrukla karşılık verme tehdidi yapılan açıklamada, “Halkımızın fedakarlıklarına, temeli çoğulculuk ve barışçıl bir otorite olan sivil ve demokratik bir devlet inşa etme çabalarına bağlı kalarak yasaları herkes için uygulamaya devam ediyoruz” denildi.
Buna karşılık olarak, Ed-Diman Tugayı, bağlı olduğu yerin bir ifadesi olarak, Tugay Komutanı Ali Adridar’ın Fethi Başağa’nın başkanlığındaki İçişleri Bakanlığı’na teslim olduğunu bildirdi. Tugay, bu girişimi UMH Savunma Bakanı Salah en-Namruş’un Ed-Diman ve Usud Tacura’nın feshedilmesi ve olayın soruşturulması için tugay komutanlarının askeri savcılığa sevk edilmesi kararının bir gereği olarak nitelendirdi.
Başağa ve Serrac, ikisi arasında dolaylı olarak meydana gelen bu gelişmeler karşısında sessizliğini koruyor. Serrac, Namruş’u Savunma Bakanlığı’na atayarak, yönetimin başına geçmeyi arzulayan Başağa’nın önünü kesmeyi hedefledi. Namruş ve Başağa, Türkiye’nin güvenini kazanan ve UMH içerisinde Türkiye ile askeri ve güvenlik işbirliğine en çok destek veren iki isim olarak biliniyor. Ancak Trablus’ta silahlı gruplar arasındaki çatışmalar, iki isim arasında son zamanlarda yaşanan yeni güç mücadelesini gün yüzüne çıkardı. LUO’nun 4 Nisan 2019’da Trablus’a düzenlediği saldırı, Ed-Diman ve Usud Tacura tugaylarını birleştirmişti. Nitekim iki tugay UMH içindeki milisler üzerinde otorite ve nüfuz sahibi olma konusundaki geleneksel düşmanlıklarına rağmen o dönem LUO’nun saldırısını püskürtmek için verilen mücadeleye, hükümete bağlı güçlerin çatısı altında katılmıştı.
İki tugay, Trablus’un 30 kilometre doğusundaki Tacura banliyösünü kontrol ediyor ve uluslararası tanınırlığa sahip UMH’ye bağlı bulunuyor. UMH’nin kendileri için onayladığı fonlar üzerinde ihtilaf etmeleri üzerine iki tugay, Tacura’nın karşısında yer alan Bir El-Asta Milad ve Bifiyu bölgelerinde karşı karşıya geldi. Cuma sabah erken saatlerde iki taraf arasında çıkan çatışmalarda orta ve ağır silahlar kullanıldı. Bu olay, Trablus’taki savaşın sona ermesinden bu yana silahlı gruplar arasında meydana gelen ilk çatışma.
Öte yandan, Mısır ve Libyalı kaynakların aktardığına göre, Mısır’ın Hurga’da kenti dün Birleşmiş Milletler (BM) gözetiminde LUO ve UMH güçleri arasında hazırlık görüşmelerine ev sahipliği yaptı. Kaynaklar, görüşmelerin, 5+5 askeri komite çerçevesinde iki taraf arasındaki Cenevre diyaloğunun yeniden başlamasına hazırlık amacıyla gerçekleştiğini belirtti. Görüşmelerde, ülkenin orta kesiminde bulunan stratejik Sirte kentinde askeri ve güvenlik düzenlemeler ele alındı. Kaynaklar, söz konusu görüşmelerin, Serrac’ın Yardımcısı Ahmed Muaytik’ın son olarak LUO ile petrol üretimi ve ihracıyla ilgili imzaladığı anlaşma çerçevesinde gerçekleştiğini belirterek, iki taraf arasında esir takasıyla ilgili bir anlaşma yapılması ihtimaline dikkat çekti.
Mısırlı makamların, Hurgada’daki görüşmelerde olumlu bir atılım olabileceğine yönelik iyimserliğine rağmen, Libyalı kaynaklar, Türkiye’yi, Sirte ve Cufra’nın silahsızlandırılarak yeşil bölgeye dönüştürülmesi talebine bağlı kalması için UMH heyetine baskı uygulayarak bu müzakereleri engellemeye çalışmakla suçluyor. LUO ise UMH’ye bağlı güçlerin LUO askeri birliklerine katılması şartıyla Petrol Hilali Bölgesi’nin güvenliğinin sağlanmasına UMH güçlerinin katılmasını kabul edeceğini belirtiyor.
Libya’nın doğusundaki paralel hükümetin Dışişleri Bakanlığı, 10 Ekim’de Sirte’de ulusal uzlaşı için Libya halkının tüm kesimlerinin katılacağı bir konferans düzenlemeye hazırlanıyor. Hafter, görevliler ile kullanıcıların petrol kuyuları ve limandan taşınmaları amacıyla sadece petrol şirketleri için iç hava trafiğinin yeniden başlatılmasına izin verdi. Doğu bölgesinin yönettiği geçici hükümetin Dışişleri Bakanı Abdulhadi el-Huveyc, LUO’ya bağlı Petrol Tesisleri Muhafızları Birimi’nin güvenlik ve koruma işlemlerinin gidişatı hakkında bilgi almak için Birim Başkanı’nın eşliğinde Mersa Brega Havalimanı’nı ziyaret etti. Bakan Huveyc ayrıca ‘mücbir sebep halinin’ kaldırılmasının ardından petrol üretimi ve ihraç işlemleriyle ilgili bilgi almak için Sirte Petrol ve Gaz Üretim Şirketi’ni ziyaret etti.