Serrac’ın milisleri ve tugayları Cenevre’deki diyalog görüşmelerinde ‘sandalye’ istiyor

Serrac hükümetine bağlı bir milis (Reuters)

Cenevre’de gelecek ay düzenlenmesi kararlaştırılan diyalog görüşmelerinin tarihi yaklaştıkça, çeşitli Libyalı taraflar, parlamento ve başkanlık seçimleriyle ilgili kritik meselelerin ele alınması beklenen görüşmeye katılma taleplerini daha sık dile getiriyor. Katılım talebini dile getiren taraflar ise Ulusal Mutabakat Hükümeti (UMH) Başbakanı Faiz es-Serrac’ı destekleyen milis güçlerdir. Şarku’l Avsat’a konuşan Libyalı bir siyasi, bu durumu ülkenin batısındaki liderler arasında yaşanan çatışmalara bağladı.
UMH’nin yeni atanan Savunma Bakanı Salah en-Namruş, “savaşçıların ve devrimcilerin” temsil edilmediği her türlü çözüm veya diyaloğu reddettiğini söyledi. Namruş, “Öfke Volkanı kahramanlarının temsil edilmediği her türlü diyaloğu reddediyoruz” dedi. Libya Temsilciler Meclisi üyesi Ali et-Tikbali, Namruş’un açıklamasının, “Milislerin, Trablus ve Libya’nın batısında siyasi kararları gasp etmesini hatırlattığına” dikkat çekerek, bu açıklamanın herhangi bir siyasi çözüme silah zoruyla kazandıkları meşruiyet ve hak ile itiraz edebilecekleri tehditler kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Tikbali, Namruş’un açıklamasının “Öfke Volkanı Operasyonu ve orada Libya Ordusu ismini verdikleri yapıyla ilgili hakikatten ve çekirdek kadroyu oluşturan milislere bir teşekkür mesajından” ibaret olduğunu ifade etti. Tikbali, “Bakan (Namruş) ortada bir ordu olmadığını, UMH’ye ve Başkanlık Konseyi Başkanı Faiz Serrac’a koruma sağlayanların milisler olduğunu çok iyi biliyor” ifadesini kullandı. UMH Savunma Bakanlığı’nın resmi sayfasındaki açıklamaya göre, Namruş Sirte-Cufra Ortak Operasyon Dairesi’nin yöneticileri ile yaptığı görüşme sırasında “Devrimcilerin bir parçası olmadığı her türlü çözümü” reddedeceklerini vurgulayarak, “Çözüm arayanlar, buradaki gençlerle ve savaşçıları temsil eden şahsiyetlerle diyalog kurmalıdır” dedi.
Tikbali, açıklamasının devamında şunları kaydetti:
“Batı’daki askeri liderler birbirleriyle savaşıyorlar. Her biri sözde orduyu tek başına temsil ettiğini iddia ediyor. Bu kişilerin başında Batı Bölgesi Komutanı Usame el-Cuveyli geliyor. Bu liderler, hayatta kalma mücadelesinde, güç dengesinde ve Türkiye’ye yakınlaşmada milislerden yardım alıyorlar. Dolayısıyla, bu milislerin dağıtılmasını ve silahsızlandırılmasını talep eden uluslararası uzlaşmalara ve çıktılara uyulacağını asla sanmıyorum.”
Libya Ulusal Ordu’ya (LUO) bağlı Manevi Rehberlik İdaresi Başkanı Tuğgeneral Halid el-Mahcub, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, milislerin siyasi çözüme katılma talebinin “sahneyi kontrol ettiklerini teyit etme ve Namruş’un bu milislere LUO’nun rolüne benzer bir rol biçme çabası olduğunu ancak herkesin aradaki farkı ve bu işin akıbetini bildiğini” söyledi.
Trablus’taki Libya Yüksek Devlet Konseyi’nin eski danışmanı ve siyasi analist Salah el-Bakkuş, Şarku’l Avsat’a yaptığı değerlendirmede, “İster siyasi, ister askeri ister toplumsal olsun, sahadaki gerçek güçlerin desteklemediği hiçbir siyasi anlaşmanın başarılı olması mümkün değil. Batı’daki askeri kurumların liderleri Suheyrat Anlaşmasını onaylamasına karşılık Doğu’daki diğer taraf bu anlaşmayı reddetti. UMH’nin onayı, söylentilerde olduğu gibi (UMH’nin) kendisinin tasfiye edilmesinden endişe ederek her türlü siyasi çözüme muhalefet ettiği yönündeki sözleri geçersiz kılar” dedi.
Şarku’l Avsat’a konuşan Libya Ulusal Eylem Grubu Başkanı Halid et-Tercüman, “Ordu ve komutanı General Halife Hafter’in siyasi süreçteki rolüne fazla vurgu yapılmasının, Batı'daki askeri liderlerin ve milislerin siyaset sahnesindeki varlığını haklı göstermek için bir araç haline geldiğini” belirterek, Bakkuş’un tezini çürüttü.
Tercüman şunları söyledi:
“Askeri liderlerin ve milislerin kontrol ettiği Batı, birçoğunun yüzlerinin farklı olmasına ve Başkanlık Konseyi'nin koltuklarının kararlaştırıldığı gibi dokuzdan üçe indirilmesine rağmen, ekonomik ve siyasi sahneyi tümüyle kontrol etmelerine imkan sağlayacak siyasi çözümlerin dışında bir çözüm kabul etmeyecek olan İhvan ve diğer radikal örgütleri takip ediyor. Başkanlık Konseyi’nin ve bir sonraki hükümetin milislerin etkisinden uzak bir şekilde başkent Sirte’de kurulması fikrinin kabul edilmesi, basit bir ifadeyle milislerin istedikleri gibi eğlendikleri Libya’nın batısının ve başkentin tümüyle dönüşmesi anlamına gelir.”
Zintan Milletvekili Abdusselam Nasif, yapılması kararlaştırılan siyasi diyalogların “makamların bölüşümü ve yürütme organı yerine silahların meşruiyetini ve anayasal süreci” önceleyen bir devlet inşa etmek gibi hakiki meselelere odaklanması ve bunları çözmesi gerektiğini söyledi. Nasif, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, “Libya’daki tüm taraflar şu an kendi silahının meşru olduğunu iddia ediyor. Bu nedenle herhangi bir siyasi çözüm de tıpkı Suheyrat, Paris, Palermo ve önceki diğer anlaşmaların tökezlediği gibi tökezleyecektir. Libyalılar, bu meseleleri, şeffaf ve herkesin endişelerini giderecek bir şekilde kökten çözmelidir” diye konuştu.
İsviçre’nin Montrö şehri 7-9 Eylül tarihlerin Libyalı siyasi taraflardan bazıları arasındaki istişare görüşmelerine ev sahipliği yapmıştı. Birleşmiş Milletler (BM) Libya Destek Misyonu ve İnsani Diyalog Merkezi’nin himayesinde gerçekleşen bu görüşmelere Libya Temsilciler Meclisi ile Libya Yüksek Devlet Konseyi’nin temsilcilerinin yanı sıra önceki rejimden ve bazı bölgelerde önde gelen birtakım şahsiyetler katılmıştı. BM Libya Destek Misyonu Genel Sekreter Vekili Stephanie Williams, daha önceki açıklamasında, başkanlık ve parlamento seçimlerinin, üzerinde anlaşmaya varılan anayasal çerçeve temelinde 18 aylık bir sürenin sonunda yapılması gerektiğine dair taraflar arasında fikir birliği oluştuğunu ifade etmişti. Williams ayrıca, Temsilciler Meclisi tarafından onaylanan Af Yasası’nın uygulanması ve yerlerinden edilenlerin geri dönüşünün kolaylaştırılması da dahil olmak üzere
Başkanlık Konseyi’nin reformu, hizmetlerin sunulması ve seçimlerin yapılması için gerekli koşulların oluşturulabilmesi için temsili bir hükümetin kurulması noktasında da görüş birliğinin sağlandığını kaydetmişti.