Ruhani, temel ürünlerin yetersizliğine ilişkin yöneltilen suçlamalara itiraz etti

İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani 20 Ekim’de, yaşam koşullarını kötüleşmesi nedeniyle hükümetine karşı yöneltilen suçlamalar sert çıktı, İran halkının ihtiyaçlarını karşılama taahhüdünde bulundu. Ruhani “Temel mallara kısıtlama getirmek için hiçbir neden yok” erken Parlamento Başkanı da ‘ekonomik savaş’ gölgesinde atılan her adım ve alınan her kararda ‘denetim ve inceleme’ yapılması çağrısında bulundu.
Hasan Ruhani, geçen hafta çarşamba günü İran halkına ‘bir müjdesi’ olduğunu söyledikten sonra son günlerde ülkede yaşanan yeni fiyat artışları dalgasının ardından, ekonomik meselenin yönetiminde hükümetine yönelik eleştirilere dikkat çekti. İran Cumhurbaşkanı, geçen haftaki açıklamasında ABD’nin ambargoyu uzatacağı ve İran ile iş yapanlara da yaptırım uygulayacağını ilan etmesine rağmen Tahran’ın Birleşmiş Milletler’in (BM) İran silahları üzerindeki ambargoyu kaldıracağı tarihi beklediğini vurgulamıştı.
Ruhani, hükümetine yönelik suçlamaları reddettiği açıklamasında “Temel ürünlere kısıtlama getirmek için hiçbir neden yok” dedi. Bu ürünleri sağlayan ilgili kurumların malları insanlara ulaştırmasının pahalı olduğunu belirterek “İnsanların hayatını korumak ilk önceliğimizdir” ifadelerini kullandı.
Binlerce İranlının ihtiyaç duyduğu ilaçların yokluğunun nedenlerine dair yetkililer arasında çıkan anlaşmazlıklar sürerken Irak’a ilaç kaçakçılığı yapıldığına dair raporların ardından eczanelerde günlerdir insülin iğnesinin satılamaması halk arasında öfkeye neden oldu.
İranlı yetkililer son iki hafta boyunca, Washington’ın 18 İran bankasını küresel finans sisteminden izole etmek amacıyla sert yaptırımları onaylaması ancak ilaç ve gıdaya hiçbir yaptırım uygulanmayacağı iddiası sonrasında, ABD’nin ilaç satın almalarını engellediği yönündeki suçlamalarını yinelediler. 
Piyasalar bir kez daha yaptırımlardan etkilenirken İran riyali rekor düşüşler kaydetti. Bu durum piyasalara olumsuz yansıdı.
İran Hükümet Sözcüsü Ali Rebii haftalık konferansında, yüksek ekmek fiyatlarını kontrol altına almak için fırınlara hükümet yardımı sağlama taahhüdünde bulundu.
Rebii, silah ambargosunun kaldırılmasının yaptırımları kesintiye uğratacağını söylerken ambargonun kalkmasının da tüm ekonomik, finans ve bankacılık alanlarında durumu tersine çevirmenin iyi bir göstergesi olduğunu vurguladı. Sözcü, muhalefete, siyasi baskıya, ABD ve İsrail’in taleplerine rağmen uluslararası düzeyde önemli başarılar kaydedildiğine dikkat çekti.
İran Cumhurbaşkanı, yasağın kalmasından övünmesi ve halkın yaşamsal düzeydeki sıkıntılarını görmezden gelmesi nedeniyle aktivistler, siyasetçiler ve halk tarafından sosyal medya organlarında başlatılan eleştiri kampanyasının hedefi oldu.
Bu çerçevede Rebii, İran Dini Lideri’ne yakın Kayhan gazetesinin nükleer anlaşma ve hükümete yönelik eleştirilerine yanıt vererek konuya dair iç mesajlar göndermeye çalıştı. Ali Rebii açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Trump’ın yanlış kararlarına, savaş çağrısına ve İran’ın nükleer anlaşmadan ayrılacağı varsayımına rağmen elde edilen başarı, İslam Cumhuriyeti’nin anlaşmadan ayrılmama hususundaki doğru politikasını kanıtladı. Onları, İran’ın izolasyonu ve BMGK kararlarının geri dönüşü hususunda hayal kırıklığına uğrattık. Bunun olumlu sonuçları zamanla ortaya çıkacaktır.”
Hükümet Sözcüsü, silahların ‘savunmanın bir parçası olduğuna’ dikkati çektiği açıklamasını şöyle sürdürdü:
“Savunma gücümüz karmaşıktır ve çok yönlüdür. Çevremizde, kuzey, güney ve doğudaki bölgelerde bu silahların yanındayız ve yapıcı bir role sahibiz.”
“Silah anlaşmaları, savunmaya inancımızdan ayrı olmayacak” diyen Ali Rebii, ABD’yi de bölgedeki ülkelere silah satmakla suçladı.
Rebii diğer yandan Ruhani’nin ‘geçen hafta ABD ile müzakere etme arzusunun bir göstergesi olarak yorumlanan, İmam Hasan ve Muaviye bin Ebu Sufyan uzlaşmasına’ ilişkin açıklamalarına verilen tepkilere de değindi.
Hükümet Sözcüsü halen devam eden tartışmalardan sorumlu olduğuna inandığı iki gruba atıfta bulundu. İlk grubun ‘yaptırım uygulama ve savaş çağrısı için bir araştırma merkezi’, ikinci grubun da ‘hükümetin muhalif ve eleştirmenlerinden oluşan bir yelpaze’ olduğunu söyledi. Rebii söz konusu kesimlerin hükümete karşı düşmanca bir savaş yürüttüğünü vurguladı.
Ali Rebii, ‘hükümetin tavırlarında herhangi bir değişiklik olmadığını ve hükümetin şartlarının, ABD diplomatik sürece geri dönene kadar gücünü koruyacağını’ da söyledi.
İran Parlamentosu Ulusal Güvenlik ve Dış Politikalar Komisyonu Başkanı Mücteba Zünnur geçen cumartesi günü ‘İmam Hasan’ın barışını yorumlama mantığı’ nedeniyle Ruhani hakkında bin defa idam fermanı yayınlanması gerektiğini söylemişti.  Ruhani, söz konusu tehdidin ardından ‘düşmanların iç anlaşmazlıklara yönelik yatırımlarına’ karşı uyarıda bulundu.
Parlamento Başkanlığı Üyesi Ahmed Amirabadi, İran Cumhurbaşkanı’na gensoru verilmesi projesinin, yeterli çoğunluğa ulaşamadığı için iptal edildiğini bildirdi.
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf da 20 Ekim’de yaptığı açıklamada “Kapsamlı bir ekonomik savaşta her türlü kararı ve adımı takip etmeliyiz” ifadelerini kullandı.
Galibaf geçen pazar günü, İran halkının kötü yaşam koşullarından mustarip olduğu bir dönemde gerçekleşen ‘kötü yönetim ve siyasi çatışmaları’ eleştirmiş, geçen hafta da ekonomik sorunların çözümünde ‘halka yönelik inanç eksikliğine’ dikkat çekmişti.
İran Merkez Bankası Başkanı Abdunnasır Himmeti, 250 tüccarın, ihracat kaynaklarını ülkeye iade etmemekle ilgili hükümet suçlamalarıyla karşı karşıya olduğunu belirterek isimleri ‘tüzel kişiler’ tarafından tüccar olarak kaydedilen 70 evsizin bulunduğuna dikkat çekti.
Hemmati, İran ajansları tarafından aktarılan açıklamasında ihracat kaynaklarının 7 milyar dolar olarak tahmin edildiğini kaydetti.