Paris, Afrika kıyılarından kısmi bir askeri çekilme duyurusu yapma hazırlığında

Fransa’da 2017'den bu yana aşırı sağcılar tarafından planlanan 5 saldırı engellendi

2020'nin son haftasında Mali'de öldürülen üç Fransız askerin cenaze alayı dün Paris'teki III. Alexandre Köprüsü'nden geçerken çekilen bir kare (AFP)

Fransa Savunma Bakanı Florence Parly’nin dün Le Parisien gazetesinde yayımlanan açıklamalarının ardından bugün Fransa’nın Afrika Sahel bölgesi ülkelerinde, özellikle de Mali’de konuşlandırılan Barkhane Operasyonu gücünün kaderi hakkındaki söylentiler ve ortaya atılan bir tez neredeyse netleşti diyebiliriz. Parly, Fransa’nın ‘büyük bir ihtimalle geçtiğimiz yıl 600 kişilik takviye gücünü, geçici bir önlem olarak gönderildiklerinden ötürü yeniden konuşlandırmak zorunda kalabileceğini’ açıkladı.
Paris, 2014 yazında başlayan Barkhane Operasyonu çerçevesinde bölgede 5 bin 100 civarı asker konuşlandırdı. Parly'nin açıklamaları, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un G5 Sahel Ülkeleri’nin (Moritanya, Mali, Burkina Faso, Nijer ve Çad) liderleri ile birlikte katılacağı ve bu ayın sonlarında veya gelecek ayın başlarında Çad’ın başkenti Encemine’de yapılması planlanan Fransa-Afrika Zirvesi vesilesiyle açıklayacağı bir kararın ‘ön hazırlığı’ olarak görülebilir.
Fransız kaynakları, kısmi geri çekilme talebinin veya ‘bir yeniden konuşlandırmanın’ askeri açıdan kabul edilebilir olduğunu belirtiyorlar. Kaynaklara göre Parly’nin açıklamaları ayrıca, Paris'in bugüne kadar 20’si Fransız devriyelerinin geçiş güzergahına yerleştirilen el yapımı patlayıcıların (EYP) infilak etmesi sonucu olmak üzere 50 askerini kaybettiği Sahel bölgesindeki Fransız askeri operasyonunun ne zaman sona ereceği ile ilgili kamu oyunda dillendirilen sorulara da yanıt veriyor.
Paris'in sadece geçtiğimiz hafta radikal İslamcı örgütlerin faaliyet gösterdiği Mali, Nijer ve Burkina Faso'nun sınırlarının birleştiği üçgende iki ayrı bombalı saldırıda 5 askerini kaybettiğini hatırlatmakta fayda var. Parly, Fransız askerlerinin sayısının azaltılmasını, özellikle geçtiğimiz yaz iki ana örgüte, yani DEAŞ ve İslami Mağrip El Kaidesi'ne (Tanzim el-Kaide fi Bilad el-Mağrib el-İslami) karşı elde edilen ‘büyük askeri başarılarla’ ilişkilendirdi.
Parly'e göre Barkhane Operasyonu 2020 yılında ‘gerek terörist grupların bazı üst düzey liderleri etkisiz hale getirilerek olsun gerek tedarik zincirlerine yönelik baskınlar düzenlenerek olsun büyük askeri başarılar elde etti’. Fransız bakan açıklamasında, özellikle geçtiğimiz Haziran ayında Mali'nin kuzeyinde düzenlenen bir hava saldırısıyla öldürülen Mağrib El Kaidesi liderlerinden Cezayirli Abdulmalek Droudkel ve Bah Ag Moussa’ya atıfta bulunuyordu.
 Ancak geçtiğimiz cumartesi günü hayatını kaybeden iki askerin öldürülmesi olayında olduğu gibi tuzaklanan EYP’lerin neden olduğu askeri kayıpların artmasıyla, askerleri taşıyan hafif zırhlı araçların sağladığı korumada ve istihbarat kanallarında bir zayıflık olduğunun düşünülmesi, Fransız ordusu komuta kademesi için bir başka sorunu teşkil ediyor. Bu yüzden Fransız ordusunda, askerleri, ‘cihatçı’ gruplar için tercih edilen bir silah haline gelen EYP’lerden koruyacak daha korumalı araçların kullanılması talepleri dillendirilmeye başladı.
Parly açıklamasında, “Teröristler korkakların silahını kullanıyor. Askerlerimizi daha iyi korumak için daha fazlasının yapılacağını umuyorum” dedi.
Öte yandan Fransa ve Mali arasında isyancı gruplarla nasıl başa çıkılacağı konusunda eski bir görüş ayrılığı olduğu herkes tarafından biliniyor. Paris, Bamako’nun istediği uzatılmış politikaya her zaman karşı çıkarken bu durum, geçtiğimiz sonbaharda bir Fransız olmak üzere 5 rehinenin serbest bırakılması karşılığında yüzlerce isyancının serbest bırakılmasına yol açan müzakerelerde açıkça görüldü.
Aslında Parly'in açıklamalarından da anlaşılacağı üzere sinyaller Paris’in tutumunu değiştirdiği yönünde işaret ediyor. ‘El Kaide ve DEAŞ gibi terörist gruplarla müzakere yapılmazsa, ayrım gözetmeksizin herkesi öldürebileceklerini’ söyleyen Parly, ‘silahlarını bırakan ve aşırılık yanlısı suç ideolojisine göre hareket etmeyen insanlarla’ müzakere kapılarını açık bıraktı.
Paris, kendisiyle diyalog kurmak isteyenleri, 2015 yılında Cezayir’de imzalanan barış ve uzlaşı anlaşmalarına katılanlar olarak görüyor. Hiç şüphesiz Paris, asker sayısını azaltma sürecini tamamlamak için G5 Sahel Ülkeleri Ortak Gücü ile iş birliği içinde sürdürülen Barkhane Operasyonu bölgesinde elde edilen ‘başarılara’ güveniyordu. Dolayısıyla bazı gözlemciler, ‘cihatçı’ örgütlerin Barkhane Operasyonu çerçevesinde görev yapan asker sayısını azaltmayı bir zayıflık işareti olarak görebileceklerini göz ardı etmiyorlar. Paris'in insani ve maddi yüklerini azaltmak için Afrika güçlerinin ‘cihatçılarla’ mücadeleye daha fazla dahil olacağını düşündüğü bilinen bir gerçek. Ayrıca özellikle yavaş yavaş ortaya çıkan ve Avrupalı komandolardan oluşturulan ‘Takuba Task Force’ (Takuba Görev Gücü) aracılığıyla Avrupa ülkelerinin Barkhane Operasyon bölgesinde daha fazla desteğinin olmasını bekliyor.
Bir diğer gelişmede ise Fransa İçişlerinden Sorumlu Devlet Bakanı Laurent Nunez, güvenlik güçlerinin 2017'den bu yana toplam 33 operasyon gerçekleştirdiğini ve geçtiğimiz yıl ‘iki terör saldırısını girişimini engellemeyi’ başardığını açıkladı. Fransız yetkili, tarihler ve hedefler hakkında herhangi bir ayrıntı vermedi. Dün düzenlediği basın toplantısında yaptığı açıklamada, radikal ​​İslamcı terörizmin ‘öncelikli bir tehdit’ olarak gördüklerini belirten Nunez, teröristlerin planlarını bozmanın daha da zorlaştığını kaydetti.
Nunez ayrıca, 2017 yılından bu yana Fransız aşırı sağcılar tarafından planlanan 5 saldırının da önlendiğini sözlerine ekledi.
Öte yandan Fransa parlamentonun üst kanadı Senato’da ve alt kanadı Millet Meclisi’nde bu ay, hükümetin radikal İslamcılarla mücadele tasarısı ele alınacak.