Sudan, İbrahim Anlaşması’na katıldı

ABD Hazine Bakanı Steven Mnuchin, Sudan’ın Dünya Bankası'na olan borçlarını ödemesine yardımcı olmak amacıyla bir ekonomi anlaşması imzaladı.

Sudan Başbakanı Hamduk dün Hartum'da ABD Hazine Bakanı Mnuchin ile bir araya geldi. (AP)

Sudan, İsrail ile ilişkilerin normalleşmesine ilişkin İbrahim Anlaşması’nı imzalayarak Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn'e katıldı. ABD Hazine Bakanı’nın Sudan’a ilk ziyaretinde de ülkenin Dünya Bankası'na olan borçlarını ödemesini ve yılda en az 1 milyar dolar ekonomik yardım elde etmesini sağlayacak bir köprü kredisi anlaşması imzalandı.
Mısır, Sudan ve son olarak İsrail'i kapsayan Ortadoğu turu kapsamında dün günübirlik Hartum'a gelen ABD Hazine Bakanı Steven Mnuchin, Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan, Sudan Başbakanı Abdullah Hamduk ve birçok üst düzey yetkiliyle görüştü. İbrahim Anlaşması’nı ABD tarafından Mnuchin, Sudan tarafından ise Adalet Bakanı Nureddin Abdulbari imzaladı. Yine Mnuchin ve Sudan Maliye Bakanı Hiba Muhammed Ali de söz konusu köprü kredi anlaşmasına imza attılar.
Hamduk ile Mnuchin’in bir araya gelmesinin ardından Başbakanlık tarafından bir basın açıklaması yayınlandı. Sudan'ın Ortadoğu, dünya halkları ve dinleri arasında hoşgörü, diyalog ve bir arada yaşamanın pekiştirilmesini sağlayacak, aynı zamanda ülkeler arasında ortak iş birliği ve diyalog yoluyla bölge ve dünyada sürdürülebilir barışa ulaşmanın en iyi yolu olan İbrahim Anlaşmaları’na imza attığı duyuruldu.
Sudan yönetimi, terörizme destek veren ülkeler listesinden çıkarılmasının ardından ABD Hazine Bakanlığı ile imzalanan anlaşmaları, uluslararası finans kuruluşlarından fon alımını ve Sudan'ın 60 milyar doları aşan dış borçlarından muaf tutulmasını sağlayacak tarihi ve önemli bir adım olarak nitelendirdi.
Adalet Bakanı Nureddin Abdulbari söz konusu anlaşmaların ABD ve bölgedeki diğer ülkelerin bölge halkları arasında barış, hoşgörü ve saygıyı teşvik etmek için sunduğu bir girişim olduğunu kaydetti.
Abdulbari’nin açıklamalarına göre, İbrahimî dinlerin mensupları arasında karşılıklı saygıyı artırma yönündeki ortak niyetlerini dile getiren Sudan ve ABD tarafları, bu önemli adımın Sudan'ın barışın insanlar arasındaki yakınlaşmayı artırdığına inandığını doğruladığını belirtti. Bölge halkları ile Semavi dinler ve kültürlere mensuplar arasında diplomatik ilişkiler kurulması ve daha iyi bir gelecek yönünde güvence verdiğini vurguladı.
Sudan hükümetinin ‘İsrail ile bölgedeki komşuları arasındaki büyük yakınlaşmayı’ memnuniyetle karşıladığını belirten Abdulbari, yakın gelecekte İsrail ile diplomatik ilişkileri sağlamlaştırma, Sudan ve diğer bölge ülkeleri çıkarlarını sağlama yolunda çalışma sözü verdi.
ABD Hazine Bakanı da imzaların ardından yaptığı kısa konuşmada, anlaşmanın Sudan ve İsrail halklarına ekonomik ve kültürel iş birliği konusunda büyük fırsatlar sunan tarihi bir olay olduğunu söyledi.
ABD’nin özellikle ekonomi alanlarında ikili ilişkiler geliştirme ve ortak iş birliğini artırma yönündeki arzusunu vurgulayan Mnuchin başkanlığındaki ABD heyeti, Sudanlı yetkililerle yaptığı görüşmede Sudan, Mısır ve Etiyopya'nın Nahda Barajı'nın dolum ve işletimi konusunda bir anlaşmaya varması gerektiğini kaydetti.
Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan, Mnuchin ve beraberindeki heyet ile yaptığı görüşmenin ardından, Sudan'ın ABD ile başta ekonomi olmak üzere her alanda stratejik ilişkiler geliştirmeye istekli olduğunu söyledi. Mnuchin ile görüşmesinde Etiyopya ile sınır gerilimlerine dair son gelişmelerin ve Sudan’ın kuvvetlerini sınırlar dahilinde yeniden konuşlandırmasının gündeme geldiğini belirten Burhan, ülkesinin anlaşmazlıkları müzakere ve diyalog yoluyla ele alma isteğini vurguladı.
Sudan’daki barış sürecini desteklemede ve silahlı hareketlerle Cuba’da imzalanan barış anlaşmasının uygulanmasında geçiş otoritesine yardım edileceği sözü veren Mnuchin, anlaşmaya taraf olmayanların da barış sürecine katılması yönündeki dileğini ifade etti. ABD heyeti aynı zamanda siviller ile ordu arasındaki ortaklık ve geçiş dönemine öncülük eden Sudan modelini ‘olumlu” bulduklarını dile getirdi.
Bir ABD Hazine Bakanı’nın Sudan’a ilk ziyareti olması dolayısıyla temasları ‘tarihi’ olarak nitelendiren Sudan Başbakanı Abdullah Hamduk, bunun Hartum ile Washington arasındaki ikili ilişkilerin daha iyiye gittiği bir dönemde geldiğini belirtti. “Bugün ikili ilişkilerimizi başlatmak için somut adımlar atmayı planlıyoruz” dedi.
Bakanlar kurulu tarafından yapılan açıklamada, ziyaretin iki ülke arasındaki ilişkilerin kalkınma hedeflerine, ülke halkları çıkarına hizmet edecek şekilde yeni bir iş birliği ve ortak koordinasyon dönemine girdiğinin güçlü bir göstergesi olduğu vurgulandı. Ayrıca Hamduk ile Mnuchin'in ikili ilişkilerin geliştirilmesi ile ekonomi, ticaret ve yatırım alanlarında iş birliğini görüştüğü belirtildi. Nitekim Hamduk, ABD yönetiminin Sudan'ın terörizme destek veren ülkeler listesinden çıkarılmasına ve ABD yargısında hesaba çekilebileceği olası davalardan dokunulmazlığının yeniden sağlanmasına imkan veren çabalarına da övgüde bulundu.
Mısır, Sudan ve Etiyopya arasındaki müzakerelerin yeniden başlatılması yönünde anlaşmaya varmakta güçlük çektiği bir zamanda, Mnuchin ve Sudan Sulama ve Su Kaynakları Bakanı Yasir Abbas’ın Nahda Barajı’na dair son gelişmeleri görüştüğü bildirildi.
Sulama Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, iki tarafın barajın dolum ve işletimine dair üç ülkenin de çıkarlarını koruyacak şekilde adil anlaşmaya varmanın önemini vurguladığı bildirildi.
Maliye Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, Mnuchin ile Sudan Maliye Bakanı’nın Sudan’ın Dünya Bankası'na olan borçlarının kapatılmasına ilişkin anlaşmanın geçiş hükümetinin başarısı sayıldığı kaydedildi. Bu önemli adımın aynı zamanda uluslararası finans kuruluşlarından fon sağlamaya, borçlardan muaf tutulmaya ve büyük altyapı projelerinin finanse edilmesi için Uluslararası Kalkınma Birliği’nden (IDA) fon alınmasına yardımcı olacağı ifade edildi.
Bakanlık, söz konusu imzanın ekonomik istikrarı destekleme yönünde uluslararası kaynak sağlayacağını, ekonomideki yapısal bozulmaları ele almak, büyümeyi hızlandırmak ve yatırımı teşvik etmek için geçiş hükümeti tarafından uygulanacak reformların önünü açacağını belirtti.
Açıklamada ayrıca söz konusu adımın ABD’nin Sudan ekonomisinin istikrarını destekleme taahhüdünün, aynı zamanda geçiş döneminde, adil barışın ve demokratik dönüşümün sağlanmasında başarılı olunduğunun bir teyidi sayıldığı bildirildi.
Mnuchin’in söz konusu ziyareti, Sudan’ın 14 Aralık’ta terörizme destek veren ülkeler listesinden çıkarılması ve terörle ilgili herhangi bir iddiaya karşı egemen dokunulmazlık elde etmesinin ardından geldi.
ABD Kongresi, ocak ayı başlarında demokratik geçişi destekleyen bir yasa tasarısını onaylamıştı. Söz konusu tasarı, ABD’nin Sudan'da sivil liderliğin öncülük ettiği bir hükümete geçiş desteğini sağlamak için ekonominin büyümesine katkı verecek programların destekleneceği bir strateji sunulmasını gerektiriyor.