Irak’ın güneyinde protestolar ve yol kesme eylemleri yeniden başladı

Irak’ın güneyindeki Nasıriye’de güvenlik güçleri ile protestocular arasında gerçekleşen çatışmadan bir kare (AFP)

Irak’ta güvenlik güçlerinin göstericilerin üzerine gaz bombası fırlatması ve ateş açması sonucu yaralıların sayısı artmaya devam ediyor. Aktivistlerin evlerine gözaltı operasyonlarının yapıldığı, el yapımı patlayıcılarla suikastlara maruz kaldıklarına dair haberlerin çıktığı bir dönemde, ülkenin güneyindeki Zikar vilayetinin kent merkezi Nasıriye başta olmak üzere vilayetin birçok şehrinde protestolar dün de devam etti. Aktivistler, gösterilerde bir eylemcinin hayatını kaybettiğini ve onlarca kişinin de yaralandığını ifade ettiler.
Aktivistlerin aktardığına göre, güvenlik güçleri ve çevik kuvvetten çok sayıda unsur dün Nasıriye kent merkezindeki El-Halbubi Meydanı’nda bulunan göstericileri dağıtmak için meydana baskın girişiminde bulundu. Göstericilerin Kasım 2020’de kaldırdıkları çadırları meydana yeniden kurma işareti verdiği belirtildi. Şarku’l Avsat’a konuşan aktivist Abbas es-Sadavi, “Göstericiler El-Halbubi Meydanı’nda kontrolü yeniden ele geçirdi ve göstericilere yönelik kovuşturmaların durdurulması ve tutuklanan eylemcilerin serbest bırakılması yönündeki talepleri yerine getirilmeden meydandan ayrılmayacaklar” dedi.
Sadavi, “Onlarca kişi tutuklandı ve İbrahim Halil Meydanı’nda bir gösterici güvenlik güçlerinin kurşunuyla hayatını kaybetti” diye konuştu. Ancak Sadavi’nin bir göstericinin öldüğüne ilişkin iddiası, güvenlik veya bağımsız kaynaklar tarafından teyit edilmiş değil. Sadavi, “Nasıriye, geçen yıl DEAŞ milislerinin karargahlarını yakan Nasıriye’nin evlatlarından intikam almak isteyen DEAŞ milisleri tarafından işgal edilmiş durumda” ifadesini kullandı.
Protesto dalgasının neden bugünlerde yükseldiği sorusunu Şarku’l Avsat’a değerlendiren aktivist Gazvan Adnan, “Güvenlik güçleri şemsiyesi altında hareket eden silahlı grupların düzenlediği hedef alma operasyonları bahane edilerek halk hareketi gruplarına baskı uygulanıyor. Artık hükümetin göstericilerin katilleri ve faillerinden hesap soracağına inanan yok” dedi.
Adnan, konuşmasının devamında şunları kaydetti
“Silahlı gruplar, bir aydan daha az bir süre içinde 18 aktivistin evini el yapımı patlayıcı ve ses bombalarıyla hedef aldı. Yetkililer bu grupları caydırmak için hiçbir işlem gerçekleştirmedi. Tüm bunların (aktivistleri hedef alan saldırıların) arkasında Sadr Hareketi’ne yakın grupların olduğu yönünde yaygın bir kanaat hakim. Aynı şekilde halk hareketi grupları, emniyet müdürünü bu gruplarla irtibatı bulunmakla suçluyor ve görevden alınmasını talep ediyorlar. Aktivistler bugün tutuklamaların, el yapımı patlayıcı ve bombalarla yapılan saldırıların kendilerine de uzanmasından endişe ediyorlar. Eğer sessiz kalır ve kendilerini savunmak için hareket etmezlerse, kendilerini geçtiğimiz günlerde hedef alınan arkadaşlarının akıbeti bekliyor. Bu nedenle de son hamlelerini yaptılar. Son protestoların yöntemi, bölgeler arasındaki ulaşımı kesme ve yakılan lastiklerle yolların boşaltılmasına dayanıyor. İktidara baskı uygulanması ve göstericilere yönelik hedef alma ve tutuklama operasyonlarının durdurulması amacıyla vilayete bağlı bazı ilçe ve beldelerin yanı sıra Nasıriye’nin birçok mahallesinde yollar kapatıldı.”
Nasıriye’deki yerel medya, onlarca protestocunun Nasıriye kenti ile El-Cebayiş ilçesini birbirine bağlayan yolu ulaşıma kapattığını aktardı. Tutuklamaların neden olduğu protestoların baskısı altındaki yerel makamlar, dün ilerleyen saatlerde aktivist İhsan el-Hilali ve diğer tutukluları serbest bıraktı.
Bağdat’taki merkezi hükümet, geçen ayın başında Zikar’da güvenlik servislerindeki üst düzey yetkililerden oluşan Kriz Yönetim Hücresi’ni kurduğunu ve hücrenin başına Ulusal Güvenlik Danışmanı Kasım el-Araci’yi atadığını duyurmuştu. Hücrenin kurulması, halk hareketi gruplarını El-Halbubi Meydanı’ndaki çadırlarını kaldırarak evlerine dönmeye ikna etmişti. Aktivistler, bu hücrenin, aktivistlerin hedef alınması meselesi ile cinayet ve adam kaçırma eylemlerinde parmağı olan kişilerden hesap sorulması noktasında çok fazla bir şey yapmadığını belirtiyorlar. Öte yandan Irak Bağımsız Yüksek İnsan Hakları Komiserliği, önceki gün yaptığı açıklamada, Irak Başbakanı Mustafa el-Kazimi’ye çok sayıda ihlallere ve aksaklıklara tanık olan Zikar vilayetindeki güvenlik dosyasını üstlenme, tüm dosyaları düzeltme, bu vilayette güvenliği yeniden sağlama, suikast, adam kaçırma ve özgürlükleri sınırlandırma eylemlerini durdurma çağrısında bulundu. Komiserlik, gözlemci ekipleri aracılığıyla Zikar vilayetinde son iki günde meydana gelen gelişmeleri takip ettiklerini belirterek, bu gözlemlerin sonucunda suikast ve adam kaçırma durumlarını, göstericiler ile güvenlik güçleri arasında çatışmaların meydana geldiğini, güvenlik güçlerinin göz yaşartıcı gaz, gerçek ve plastik mermi kullandığını, göstericilerin de güvenlik güçlerine karşı taş kullandığını belgelediklerini kaydetti.
Komiserlik, açıklamasının devamında, yaşanan olaylarda güvenlik güçleri ve göstericilerden 43 kişinin yaralandığı, 2 suikastın yaşandığı ve bunu takiben güvenlik güçlerinin göstericilere ve aktivistlere karşı tutuklama dalgası başlattığı ve aralarında 1’i gazeteci 30 göstericinin tutuklandığını bildirdi. Komiserlik ayrıca tüm taraflara sükunet ve soğukkanlı olma çağrısında bulundu.