Mahluf’tan Esed’e: Evsiz kalacağım

Mahluf, ‘savaş zengini’ olarak tanımladığı kişilerin mülklerini ‘sahte sözleşmelerle’ sattığını söyledi

Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esed ve eşi Esma, 30 Aralık'ta Tartus kırsalında bir ağaçlandırma kampanyasına katıldılar (AFP)

Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esed’in kuzeni Suriyeli işadamı Rami Mahluf, ‘savaş zengini’ olarak tanımladığı kişilerin, kendisine ait mülkleri dolandırıcılık ve sahtecilikle ele geçirmesinin ardından Beşşar’a olaya müdahale etmesi çağrısında bulundu. Mahluf geçtiğimiz pazar günü Facebook üzerinden paylaştığı bir gönderide, Suriye rejimine bağlı güvenlik güçlerinin gece yarısı kendisine ait ofislerden birine baskın düzenleyerek ‘tüm şirket belgelerine’ el koyduklarını belirterek, Esed’e, “Neden bu olay sizi veya herhangi bir kamu kurumunu endişelendirmiyor?” diye seslendi.
Esed’e Yüksek Yargı Konseyi Başkanı sıfatıyla yazdığı mektubu ‘kuşatma altında’ olduğundan ve hedefine ulaşmasını sağlamak istemesinden ötürü Facebook üzerinden paylaşan Mahluf,   ‘savaş zenginlerinin’ kendisini daha önce ‘şirketlerinden vazgeçmesi için’ tehdit ettiklerini belirterek, şirketlerinden ‘vazgeçmediği için’ sahibi olduğu tüm mülkleri, tıpkı kendisinin ve çocuklarının evlerine yaptıkları gibi  ‘sahte sözleşmelerle’ sattıklarını ve evsiz kalacağını söyledi.
Esed’i ‘anayasanın özel mülkleri güvence altına alan ve koruyan hüküm ve maddelerini uygulamaya’ çağıran Mahluf, “Bunu yapmanın yolu, bize tüm haklarımızı iade etmekten ve failleri en ağır cezalarla cezalandırmaktan geçer” ifadelerini kullandı.
Bir yıl öncesine kadar rejimin etrafındaki en önemli iş adamlarından biri olarak kabul edilen Mahluf'un daha önce savaş zengini olarak tanımladığı kişilerden tehditlere maruz kaldığını ve evini ele geçirmekle tehdit edecek kadar ileriye gittiklerini açıklamıştı. Bu açıklama, Suriye Devlet Başkanı’nın ailesiyle arasında yaşanan anlaşmazlığın ortaya çıkmasının ardından gelirken hükümet, Mahluf’tan sahibi olduğu ‘Syriatel’ adlı telekomünikasyon şirketi için kamu hazinesine 132 milyar Suriye lirası vergi ödemesini istedi. Mahluf ise hükümete bu miktarın şirketi iflasa sürükleyeceğini belirterek ödemeyi reddettiğini açıkladı. Bu gelişmeyi, mallarına el konulması, rejimin kontrolündeki bölgelerde olan yatırımlarının iptal edilmesi ve seyahat yasağı uygulanması gibi rejim tarafından Mahluf’a karşı alınan tedbirler takip etti.
Mahluf geçtiğimiz perşembe günü ise Facebook sayfası üzerinden paylaştığı bir video kaydıyla Suriyelileri, bu ayın 15'inden başlayarak, Suriye'deki ekonomik krizi çözmek ve ‘kendilerine haksızlık eden herkesi yenmek’ için 40 gün boyunca dua etmeye çağırdı.
Öte yandan Suriye Gümrük Genel Müdürlüğü’nün iki hafta önce Halep piyasalarında başlattığı el koyma ve kapatma kampanyasına gelen yoğun eleştirilerin ardından şehir girişlerindeki sabit ve hareketli gümrük noktaları dışında gümrük kontrol devriyelerinin Halep şehrine girişinin engellenmesi konusunda bir anlaşmaya varıldı. Ayrıca, herhangi bir gümrük devriyesi unsurunun, Halep Ticaret Odası’ndan bir yetkili eşlik etmeden ve tarafsız bir rapor verilmesi dışında Halep çarşılarındaki herhangi bir dükkana veya depoya girmesi yasaklandı. Halep Ticaret Odası'ndan resmi Facebook sayfası üzerinden yapılan açıklamaya göre ihlallerin sadece Halep'teki Gümrük Müdürlüğü'nde çözülmesi ve Şam'a hiçbir tüccar veya ithalatçının gelmemesi kararlaştırıldı.
1885 yılında kurulan Halep Ticaret Odası'nın vardığı anlaşma, mutlak esneklik gösterilmesi, herhangi bir denetime yasal işlem uygulanmadan önce bir süre beklenmesi, tüccara gümrük beyannamelerini ve gerekli belgeleri sunması için son tarih verilmesi, beyannamenin açıklamasına ve kontrol işleminin yürütülmesinde ithal edilen malların ilgili listeye güvenilmesi gerektiği vurgulandı. Anlaşma uyarınca malın ‘şüpheli’ olması durumunda tüccar tutuklanmadan, ihlal tespit edilir, ondan numuneler alınır ve deposunda bulunan mallar üçüncü bir şahsa emanet edilir. Bilgilerin doğrulanması beklenirken, ithal edilmesi yasaklanan mallar ile izin verilen mallar arasında ayrım yapılması gerekir. Ayrıca malların Şam'a tüccar veya ithalatçı tarafından sürülmediği teyit edilir.
Halep'teki Gümrük Müdürlüğü, iki hafta önce yeni yıl tatilinin arifesinde Halep piyasalarına yoğun baskınlar düzenlemiş ve bu baskınlara ilk kez Siga Çarsı da eklenmişti. Ağır para cezalarının kesildiği baskınlarda Türkiye'den kaçırıldığı iddia edilen mücevherlere de el konuldu. Baskınlar, tüccarların boğucu ekonomik kriz nedeniyle durgun olan piyasanın hareketlenmesini beklediği tatil sezonuna denk geldiğinden yoğun eleştirilerin hedefi oldu.
Suriye'nin ekonomi başkenti Halep'teki tüccarlar, gümrük vergilerinin tahsil edilmesini göz ardı etmeleri karşılığında fahiş miktarda rüşvetler talep eden gümrük devriyelerinin baskısından şikayetçiler. Halep'teki ticari kaynaklar, gümrük devriyelerinin dükkanlara baskın yapamayacağı için kesilen cezaların çoğunun ‘haksız ’ olduğunu, çünkü gümrük devriyelerinin sadece kontrol noktalarında, sınır bölgelerinde ve limanlarda çalışmaları gerektiğini belirtiyorlar. Kaynaklar ayrıca Gümrük Müdürlüğü'nün savaş yıllarında piyasalara müdahale etmeye başladığını ve Suriye'ye giren ve çıkan malların hareketini düzenleyen 4. Tümen tarafından kontrol edildiğini belirttiler.