Filistinliler, ABD ve İsrail'deki sahne değişikliğini bekliyor

İsrail askerleri Nablus yakınlarındaki Akraba'da yerleşimlere karşı düzenlenen protestolar sırasında bir göstericiyi tutukladı. (Reuters)

İsrail’in Filistin ile resmi düzeyde herhangi bir görüşme planı yok. Filistinli bir yetkili tarafından yapılan bu açıklama, uluslararası tarafların ve ülkelerin Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ya da Filistin Dışişleri Bakanı Riyad el-Maliki ile İsrailli mevkidaşı Gabi Aşkenazi arasında bir görüşme gerçekleşmesi için arabuluculuğa yönelik gündeme gelen haberlere cevaben yapıldı.
İsmini vermek istemeyen söz konusu yetkili, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada şunları söyledi:
“ABD’de geçiş döneminin yaşandığı, İsrail’de ise parçalanmış aşırı sağcı bir hükümet olduğu sırada görüşmede bulunmanın bir faydası yok. Seçim hazırlıkları mı var? Bu hükümet barış inşa etmeye hazır ya da yetkin mi? O halde görüşmenin bir anlamı bulunmuyor. Biz ise uluslararası meşruiyetin kaynak alındığı gerçek bir barış inşa etmeye her zaman hazır olduğumuza dair tarafları bilgilendirdik. Tüm taraflara uluslararası meşruiyete dayalı bir siyasi süreç başlatmaya hazır olduğumuzu söyledik. İsrail’den uluslararası meşruiyet doğrultusunda müzakerelere hazır olduklarına dair net bir tutum talep ettik.”
Yetkili açıklamasında ayrıca ABD ve İsrail’deki mevcut sahne değişikliği gerçekleşmeden bu tür toplantıların yapılmayacağını vurguladı.
Nitekim Filistin liderliği, ABD’de iktidara Joe Biden'ın gelmesiyle İsrail’deki ve tüm bölgedeki durumu etkileyecek bir değişiklik olacağına inanıyor. Filistin Otoritesi, Biden’ın zaferinin hemen sonrasında yaptığı açıklamada, altı aylık bir durağanlığın ardından İsrail ile yeniden temas kurulacağını duyurmuştu. İsrail ile normalleşme anlaşmalarını protesto etmek için Arap ülkelerinden geri çektiği büyükelçilikleri geri gönderen Otorite, İsrail ile şartsız müzakerelere hazır olduğunu bildirmişti.
ABD’de yönetim değişikliği ardından bölgede yeni bir siyasi süreç başlatmak isteyen Abbas, bu yönde Ortadoğu Dörtlüsü ve Arap dünyası ile temaslarını yoğunlaştırarak Biden’ın ekibi ile temasta bulundu. Ancak Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) İcra Komitesi üyesi Vasıl Ebu Yusuf, Şarku’l Avsat’a verdiği demeçte ABD’nin Filistin davası lehine radikal bir değişikliğe gitmesinin bir hayal üzerine bahis kurmak olduğunu savundu. Yusuf değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:
“Demokrat ve Cumhuriyetçi partiler İsrail işgalini mali, ekonomik ve askeri düzeyde desteklemeye kararlı. Biz ise değişiklik bekliyoruz. Ancak Filistinlilere yönelik adalet ve meseleye ilkelerimize göre kökten bir çözüm bulmak anlamında değil. Değişiklik göreceli olacaktır.”
Ramallah’ın kanaatine rağmen eğilimin halen uluslararası düzeyde bir barış konferansı düzenleme yönünde olduğunu belirten Yusuf sözlerini şöyle sürdürdü:
“Farklı ve yeni bir yaklaşım bekleyişindeyiz. Yani ABD’nin uluslararası meşruiyet kararlarına ve uluslararası bir barış konferansının başlatılmasına dayalı siyasi bir sürece hazır olması. Yönetimin yeni pozisyonu ne olursa olsun biz mücadeleye devam ediyoruz; esaslarımızdan geri adım atmayarak başkenti Kudüs olan bir Filistin devleti kurma yolunda ilerliyoruz. Bunlar olmadan hareket etmeye hazır değiliz.”
Bu yöndeki bekleyişi sürdüren Filistinliler uluslararası barış konferansı düzenlemek için yorulmadan çalışıyor. Rusya, Çin ve Avrupa Birliği gibi taraflarla koordinasyon arayışında olan Abbas, yeni ABD iktidarı ile Arap pozisyonlarını koordine etmek istiyor. Nitekim Filistinliler, BMGK’nın 1515 sayılı kararına (Filistin’in 1967’de işgal edilen topraklar olduğunu belirten) dayalı uluslararası meşruiyet temelinde İsrailliler ile aralarındaki müzakerelere destek yönünde çok taraflı bir mekanizma başlatmak için Ortadoğu Dörtlüsü ve diğer ülkelerin de katılacağı bir konferansın düzenlenmesini istiyor.
İki taraf arasındaki müzakereler en son 2014’te, eski ABD Başkanı Barack Obama yönetiminin başta sınırlar olmak üzere belirli konularda bir anlaşmaya varma girişimleri sırasında çökmüştü.