Filistinli gruplar, Kahire’de yalnızca seçim meselesini ele alacak

Filistinli güvenlik güçleri, Ramallah’taki Yasama Konseyi binası önünde duruyor (Reuters)

Fetih Hareketi liderliğindeki Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas’ın yardımcısı Mahmud el-Allul, Kahire’de tüm grupları kapsayacak diyalogların, yalnızca seçimler hususunda olacağını, başka hiçbir meselenin ele alınmayacağını ve diyalogların uzlaşıyla herhangi bir ilgisi olmadığını açıkladı.
Allul, “Kahire’de, Ramallah’ta ya da Gazze’de gerçekleşecek diyaloglarda, seçim meselesi dışında herhangi bir mesele ele alınmayacak” dedi.
Filistinli gruplar, Mısır’dan Kahire’ye gelmek ve Filistin Devlet Başkanının kararnamesine göre ‘22 Mayıs yasama, 31 Temmuz devlet başkanlığı ve bir ay sonra da Ulusal Konsey için yapılması beklenen’ genel seçimler meselesini ele almak için resmi bir davet bekliyor.
İlgili Filistinli kaynaklar, Şarku’l Avsat’a yaptıkları açıklamada, grupların önünde, seçimlerden önce önemli dosyaların olduğunu belirtti. Öyle ki Filistinli grupların, ‘oldukça hassas bir mesele olan Kudüs seçimlerinin yanı sıra, güvenlik dosyası ve kamu özgürlükleri, seçim listeleri ve mekanizmaları, seçim mahkemesi, yargının rolü, tüm partiler ve uluslararası toplum tarafından sonuca saygı gösterilmesi hususunda güvenceler ve bölgelerde Ulusal Konsey seçimlerinin yapılma şekli’ üzerinde anlaşmaları gerekiyor.
Kaynaklar, “Herkes Kudüslülerin katılmasını istiyor, istisna tutulmaları olası değil. Yönetim ülkelere hitap etti, vaatler aldı, ancak henüz bir garanti yok. Mesele henüz İsraillilerle çözülmedi” ifadelerini kullandı. Kudüs halkı, daha önce 2005 yılında başkanlık ve 2006 yılında yasama seçimlerine katıldı. Ancak daha sonra İsrail, katılımlarına izin verilmesi yönündeki her türlü talebi reddetti. İsrail’de yayın yapan ‘Kan’ kanalının Filistin işlerinden sorumlu muhabiri Gal Berger, yönetimin henüz resmi olarak İsrail’den, Doğu Kudüs’te seçimlerin yapılması için izin talep etmediğini belirtti. Berger, yalnızca bu durumun mümkün olabildiğine dair dışarıdan güvence aldıklarını ifade etti.
Filistinli gruplar, Kahire’de Kudüs’te seçimlerin yapılmaması halinde alternatiflerin ne olacağına dair senaryolar geliştirecek. Kaynaklar, İsrail’in resmi bir izin vermeyi kabul etmemesi durumunda Kudüs halkının bir şekilde seçimlere katılımlarını sağlamak için grupların, önerilen mekanizmaları seçim komisyonuyla ele alacaklarını söyledi. 
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ve Avrupa Birliği (AB), İsrail’e seçim sürecini kolaylaştırma çağrısı yaptı. Guterres, Devlet Başkanı Mahmud Abbas’ın yayınladığı cumhurbaşkanlığı kararnamesini memnuniyetle karşıladığını belirtirken, yaptığı yazılı açıklamada “Doğu Kudüs ve Gazze de dahil olmak üzere işgal altındaki Batı Şeria’da seçimlerin yapılması, Filistin’in birliğine yönelik belirleyici bir adım olacak ve Filistin’de demokratik olarak seçilmiş parlamento ve hükümet de dahil olmak üzere ulusal kurumlara yenilenmiş bir meşruiyet kazandıracak” ifadelerine yer verdi. BM Genel Sekreteri, seçim sürecinin tüm aşamalarında kadınların siyasi katılımının artırılması çağrısında bulundu.
Yetkili, seçimlerin yapılmasının ‘ilgili BM kararları, iki anlaşmalar ve uluslararası hukuk uyarınca 1967 öncesi sınırlara dayalı olarak, iki devletli çözüme uzanan sürecin yeniden başlamasına katkı sağlayacağına’ dair umutlarını dile getirdi. Guterres ayrıca, BM’nin Filistin halkının demokratik haklarını kullanmasını sağlamak için gösterilen çabaları desteklemeye hazır olduğunu vurguladı.
AB ise, İsrail’e tüm Filistin topraklarında seçimlerin yapılmasını kolaylaştırma çağrısında bulunarak, Filistin’deki seçimleri destekleme arzusunu dile getirdi.
Fetih Hareketi Merkez Komite Üyesi Sabri Saydam, seçimlerin Kudüs olmadan yapılamayacağını vurgularken, “Grupların, mekanizmalar bulması zorunludur” dedi.
Geçen yıl, İsrail’in Kudüs’te yapılması talebini kabul etmemesi üzerine yönetim, seçim düşüncesinden vazgeçti. Ancak seçimlere ilişkin bir kararname yayınlamadı.
Bu defa ise Filistinliler, Kudüslüler için bir katılım mekanizması oluşturarak, Kudüs’te yapılması engellense bile seçimleri gerçekleştirmeye kararlı. Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas, seçimleri gerçekleştirerek yeni ABD Başkanı Joe Biden’ın dostluğunu kazanmak istiyor. Bununla birlikte çok sayıda Filistinli, siyasi rekabet ve üç bölge arasındaki bölünmeden kaynaklanan hayal kırıklığı, ayrıca kurumlarına duyulan güvensizlik duygusu göz önüne alındığında, 15 yıl sonra yapılacak ilk genel seçimlerin bir değişikliğe olanak tanıyacağı hususunda şüphe duyuyor.
Filistin Politika ve Eğilim Araştırma Merkezi tarafından Aralık ayında yapılan bir kamuoyu anketi, Filistinlilerin yüzde 52’sinin, seçimlerin mevcut koşullar altında özgür veya adil olmayacağına inandığını ortaya koydu.
Ankete göre Filistinlilerin yüzde 76’sı, Hamas’ın kazanması halinde Abbas liderliğindeki Fetih’in sonuçları kabul etmeyeceğine inanırken, yüzde 58’i de Hamas’ın Fetih’in zaferini kabul etmeyeceğini söylüyor.
Siyasi bir analist olan Hani el-Masri, “Mevcut koşulların eskiden farklı olduğu hususunda şüphe yok. Ancak engeller hala çok büyük ve mekanizmalar sağlamadan tüm süreç başarısız olacak” dedi. Masri, “Seçimler başarıya ulaşırsa, özellikle de işgalciler ya da iki rakip otoritenin varlığını oluşturan unsurlar tarafından sonuçlara müdahaleler olacak. Bölünmeyi sona erdirecek bir anlaşma olmazsa, seçimler büyük bir engelle karşılaşacak. Seçimler gerçekleşirse askıya alınabilir ya da sonuçlarına müdahaleler olabilir” açıklamasında bulundu.
ABD, İsrail ve AB’nin, Batı tarafından terör grubu olarak sınıflandırılan Hamas’ı içeren herhangi bir Filistin hükümetiyle anlaşmayı reddetmesi ise muhtemel.