Irak Seçim Komiserliği: Haziran seçimlerine başvuru kaydı bulunan siyasi partilerin toplam sayısı 438’e ulaştı

Seçim Komiserliği’nin Nasıriye’deki bürosunda bilgilerini güncelleyen bir kadın seçmen (AFP)

Irak Bağımsız Yüksek Seçim Komiserliği, yabancı ve Arap ülkelerin büyükelçilikleri ile uluslararası örgütleri 6 Haziran’da düzenlenmesi planlanan seçimlerde süreci izlemeye davet etti. Ülkede siyasi parti ve koalisyon kurma dalgasının azalacağını ifade eden beklentilerin aksine, seçimlere girmek için başvuruda bulunan siyasi parti ve koalisyonların sayısı 583’e ulaştı. Komiserlik, bunlar arasında parti kurma şartlarını karşılamayan 120 partinin başvurusunu reddettiğini, 17 partinin de başvurusunu geri çektiğini bildirdi.
Bağımsız Yüksek Seçim Komiserliği Sözcüsü Cumane el-Gallavi, dün yaptığı açıklamada, “Dışişleri bakanlığı, Komiserliğe, yabancı ve Arap 52 ülkenin büyükelçiliği ile 19 uluslararası örgütün ismini verdi. Komiserlik, bunları seçim sürecinin aşamalarını izlemeye davet etti” dedi.
Komiserliğe seçimlere katılım için başvuruda bulunan siyasi parti ve koalisyonların sayısına değinen Gallavi, “Önceki seçim süreçlerinden bu yana kayıtlı başvuruların toplam sayısı 438’e yükseldi. Aralarından 230 partiye (seçime girmesine) izin verildi. Kuruluş aşamasındaki partilerden 62 başvuru yapıldı. Komiserlik Konseyi kararıyla reddedilen partilerin başvurularının sayısı 128’e ulaştı. 17 parti de başvurusunu çekme talebinde bulundu” ifadelerini kullandı.
Irak’ta çok partili hayat ve siyasi koalisyonlar dönemi, Eski Devlet Başkanı Saddam Hüseyin’in 2003 yılında devrilmesi ve onun kurduğu tek partili devlet sisteminin kaldırılmasından sonra başladı. 2015’te kabul edilen Siyasi Partiler Yasası’na göre, “Parti kurucu heyetinin 7 en az kişiden oluşması, farklı vilayetlerden en az 2 bin parti üyesinin bulunması, kadın kotasının gözetilmesi ve azınlıkları temsil eden partilerin en az 500 üyeye sahip olması” gerekiyor.
Gallavi, Haziran seçimlerinde oy kullanacak seçmen sayısı hakkında şunları kaydetti:
“Gelecek seçimlere katılacak seçmen sayısı 25 milyon 139 bin 375’e ulaştı. Halihazırda yaklaşık 15 milyon seçmen biyometrik sisteme kayıt yaptırdı, dağıtılan toplam biyometrik kart sayısı yaklaşık 13 milyona ulaştı.”
Irak hükümeti, önceki seçimlerde olduğu gibi geniş çaplı sahtecilik uygulamalarının önüne geçmek amacıyla geçtiğimiz günlerde vatandaşları seçmen kayıtlarını güncellemeye ve biyometrik kartlarını almaya teşvik amacıyla kampanya başlatırken, kamudaki memurlara bin 79 seçim merkezine giderek bilgilerini güncelleme zorunluluğu getirdi. Seçim Komiserliği, seçmenlerin bilgilerini güncellemek için genellikle tatil günlerini seçtiğini aktardı. Iraklı göçmenlerin seçimlere katılımına da değinen Gallavi, “Göçmen Bakanlığı aynı şekilde Ninova, Anbar, Erbil, Duhok ve Süleymaniye’deki göçmenlerin son durumu hakkında Komiserliğe bilgi verdi. Komiserlik 838 göçmenin kaydını yaptı” dedi.
Seçim Komiserliği, seçimler için yeni bir tarih belirleneceği ve Ekim ayına erteleneceğine ilişkin iddialar hakkında, uluslararası standartlara göre teknik açıdan serbest ve adil seçimleri 6 Haziran’da düzenlemek için tümüyle hazırlıklı olduğunu vurguladı.
Seçimlerin düzenlenmesi sadece Komiserliğin hazırlık durumuna değil daha çok etkili siyasi grupların bunu isteyip istemediğine ve Federal Mahkeme Yasası’nın Irak Meclisi’nden geçirilmesine bağlıdır. Seçimlerin nihai sonuçlarını onaylama konumunda olan Federal Mahkeme’nin üye sayısının eksik olması nedeniyle Mahkeme halihazırda çalışamaz durumda.
Irak’ta yıllardan bu yana seçimler ilk kez ‘çoklu seçim bölgesi’ sistemine göre düzenlenecek. Önceki seçimler Sainte-Lague sistemine ve bazen de tekli seçim bölgesine göre yapılıyordu.
Irak Meclisi, Aralık 2020’deki protesto gösterilerinin baskısı altında yeni Seçim Yasası’nı onaylamıştı.
Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, cumartesi günü, İzlanda’dan Ingibjörg Solrun Gisladöttir’ı  BM Irak Yardım Misyonu (UNAMI) Siyasi İşler Özel Temsilci Yardımcısı ve UNAMI Seçim Yardımcısı olarak atadı.