Irak’ta trafoyu kim patlattı: ABD ve Irak’taki milislerde kafa karışıklığı yaşanırken, DEAŞ ise sessiz

Irak Ortak Operasyonlar Komutanlığı Komutan Yardımcısı Abdulemir eş-Şammari, önceki gün Suriye sınırındaki El Kaim’de askeri birlikleri denetledi (Reuters)
Irak Ortak Operasyonlar Komutanlığı Komutan Yardımcısı Abdulemir eş-Şammari, önceki gün Suriye sınırındaki El Kaim’de askeri birlikleri denetledi (Reuters)
TT

Irak’ta trafoyu kim patlattı: ABD ve Irak’taki milislerde kafa karışıklığı yaşanırken, DEAŞ ise sessiz

Irak Ortak Operasyonlar Komutanlığı Komutan Yardımcısı Abdulemir eş-Şammari, önceki gün Suriye sınırındaki El Kaim’de askeri birlikleri denetledi (Reuters)
Irak Ortak Operasyonlar Komutanlığı Komutan Yardımcısı Abdulemir eş-Şammari, önceki gün Suriye sınırındaki El Kaim’de askeri birlikleri denetledi (Reuters)

ABD, Bağdat’ın güneyindeki Babil vilayetinin kuzeyinde bulunan Curf es-Sahr bölgesinde elektrik trafosunu hedef alan ve ilk bakışta uçaklar tarafından düzenlendiği izlenimi veren bombardımanla ilişkisi olduğu iddiasını yalanladı. Fakat bu yalanlama fayda etmedi. Irak makamlarından yaşananlara ilişkin yapılan resmi açıklama gece geç saatlere kadar gecikti ve bu nedenle saldırı ve saldırının niteliğine ilişkin söylentiler arttı.
İran’a yakınlığıyla bilinen Hizbullah Tugayları’nın (Ketaib Hizbullah) kontrolündeki Curf es-Sahr üzerinde, olayın gerçekleştiği geceden dün sabah saatlerine kadar çeşitli söylentiler dolaştı. Güvenlik Ağı, yaptığı açıklamada, bölgenin yakınlarındaki elektrik enerji direklerinin DEAŞ tarafından bombalandığını duyurdu.
Tehlikenin ve tahminlerin çıtasının yükselme sebebi, Irak’taki İran yanlısı silahlı grupların ABD Başkanı Donald Trump’ın Irak’ta konuşlandıkları bölgeye saldırı emri vermesi ihtimalinden endişe etmelerinden kaynaklanıyor. Bölgedeki enerji direklerini bombaladığı söylenen ve şimdiye kadar bu iddiayı ne reddeden ne de teyit eden DEAŞ, iki taraf arasında kafa karışıklığına neden oldu: ABD, bombardımanı düzenlediği iddiasını yalanlarken, silahlı gruplar da ABD’nin düzenlemediğini teyit etti. Nitekim bu olayda dikkat çeken şey, silahlı gruplara yakın haber ajansları ve internet siteleri, olayda Irak ordusundan ölen ve yaralanan askerlerin olduğuna işaret ederek, ABD bombardımanının silahlı grupların mevzilerine hedef alma ihtimalini reddederek, bu mevzilerin Irak ordusunun bir tugayına ait olduğunu belirtti.
Bu sırada, İran’da ikamet eden yüksek Şii mercilerden Kazım el-Hairi, olaydan hemen sonra bir açıklama yayınlayarak, “ABD’nin Irak ordusunun mevzilerini bombalamasını” kınadığını ifade etti. Hairi, dini fetva üslubunu kullandığı açıklamasında, “ABD güçleri ve müttefiklerinin kalması haramdır. Toprağımızı ve saygınlığımızı korumak için ciddi bir çalışma gerekli. Topraklarımızdaki bu güçlerin meşruiyeti yoktur” ifadesini kullandı.
Trump’ın, görev süresinin sona ermesine az bir süre kala saldırı emri vereceği endişesi, söylentilerin daha da artmasına yol açtı. Zira enerji direklerinin bombalanması olayını takip eden saatlerde savaş uçaklarının Bağdat semalarında veya Irak-Suriye sınırında özellikle de El Kaim bölgesinde yoğun uçuşlar gerçekleştirdiği iddiaları bile ortaya atıldı. Böyle bir şey gerçekleşmedi. Fakat Irak makamlarından resmi açıklamanın gecikmesi, spekülasyon pazarını canlandırdı.
ABD Büyükelçiliği, Curf es-Sahr beldesi yakınlarında ABD birlikleri veya ordu personellerinin bulunduğu iddiasını yalanladı. ABD Büyükelçiliği’nin Twitter hesabından yapılan açıklamada, “Curf es-Sahra yakınında ABD personeli veya birliklerinin olmadığını teyit edebiliriz. ABD’nin iddia edilen olaya karışmadı” denildi. Irak Silahlı Kuvvetler Başkomutanı Sözcüsü Yahya Resul, açıklamasında, Curf es-Sahr’daki olayı “yasadışı bir grup tarafından enerji direklerine yapılan bir sabotaj eylemi” diye niteledi. Resul’un “yasadışı bir grup” ifadesi, bombardımanın DEAŞ tarafından gerçekleştirildiği varsayımını çürütüyor.
Fakat Güvenlik Medya Ağı, Resul’un aksine DEAŞ’ı suçladı ve açıklamasında şu ifadelere yer verdi:
“Babil vilayetinin kuzeyindeki El-Behbani bölgesinde elektrik enerjisinin aktarıldığı bazı direkler, DEAŞ terör çeteleri tarafından saldırıya ve tahribata uğradı. Bazıları bunu savaş uçaklarının bombardımanı şeklinde yorumladı. Güvenlik güçleri bu terör eylemini gerçekleştiren unsurları aramak için denetleme süreci başlattı.”
Olayla ilgili Şarku’l Avsat’a değerlendirmelerde bulunan güvenlik uzmanı Sermed el-Beyati şu ifadeleri kullandı: “Direkleri bombalama eylemleri, bir süredir yapılıyor ve örneğin El Kaim ve diğerleri gibi Irak’ın batı bölgelerinden başlayarak Diyala vilayetine kadar uzanan bölgede daha önce bu tür eylemler birkaç kez yapıldı. Bu eylemler şimdi de Bağdat’ın güneyindeki Curf es-Sahra’ya taşındı. Doğrusu bu eylemler, vatandaşta devlete karşı nefret uyandırmak için başvurulan yeni bir yöntem. DEAŞ, güvenlik güçleriyle karşı karşıya gelmekte yetersiz kaldığı için altyapıyı yok etmek adına bu yönteme başvurdu.”
Irak makamlarının açıklamalarında gözlemlenen gelgitler ve hemen arkasında söylentilerin hızla yayılmasına değinen Beyati, “Bunun sebebi, resmi makamların, gerçekleri açıklayan ve bu tür meseleleri kendi çıkarına kullanacak tarafların önünü kesen beyanatı geç yapmasıdır” dedi.



İsrail ordusu, Gazze'de kendi adına çalışan 5 milis gücüne sahip olmakla övünüyor

 Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
TT

İsrail ordusu, Gazze'de kendi adına çalışan 5 milis gücüne sahip olmakla övünüyor

 Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)

İsrail ordusu, Gazze Şeridi’nde Hamas’a karşı faaliyet gösteren 5 Filistinli milis grubun oluşturulmasıyla övünürken, iktidardaki sağ çevreler bu grupların rolü konusunda uyarılarda bulunuyor. Sağcı çevreler, bu tür yapılanmaların en iyi ihtimalle para hırsıyla hareket ettiğini, daha fazla ödeme yapan bir taraf bulmaları hâlinde İsrail’e karşı da dönebilecekleri görüşünü dile getiriyor.

Ordu bu eleştirilere verdiği yanıtta, söz konusu güçlerin yakından izlendiğini ve dikkatli davranıldığını vurguladı. Açıklamada, bu milislerin bugün “sarı hat” olarak adlandırılan bölgede Hamas hücrelerine karşı görevler yürüttüğü, bu görevlerin İsrail ordusu tarafından yapılması hâlinde askerlerin hayatının ciddi risk altına gireceği ifade edildi.

Ordu, bu grupların Hamas’a yönelik suikastlar gerçekleştirdiğini ve onları kamuoyu önünde küçük düşürdüğünü ileri sürdü.

Ancak sağ kanat bu değerlendirmelere temkinli yaklaşıyor. Bu milislerin kişisel çıkarlara, aşiretler arası çatışmalara ve suç çeteleri arasındaki rekabete dayandığını savunan sağcılar, bu yapılarla güvenli ilişkiler kurulamayacağını belirtiyor.

Gazze’de silahlı bir milis gruba liderlik eden ve yakın zamanda öldürülen Yasir Ebu Şebab (Yediot Aharonot)

Gazze’de silahlı bir milis gruba liderlik eden ve yakın zamanda öldürülen Yasir Ebu Şebab (Yediot Aharonot)

İsrailli kaynaklara göre Gazze’de hâlihazırda faaliyet gösteren 5 silahlı milis grubu bulunuyor: İlki kuzeyde Beyt Lahiya bölgesinde ve Eşref el-Mansi tarafından yönetiliyor. İkincisi Gazze kentinin kuzeyindeki Şucaiyye Mahallesi yakınlarında, lideri Rami Adnan Halis. Üçüncüsü orta kesimde Deyr el-Belah civarında ve Şevki Ebu Nasira tarafından yönetiliyor. Dördüncüsü Han Yunus’ta, lideri Husam el-Esdal. Beşinci milis ise Refah’ta faaliyet gösteriyordu ve Yasir Ebu Şebab tarafından yönetiliyordu; Şebab’ın öldürülmesinin ardından yerini Gassan ed-Dehini aldı. Gazze’de son dönemde ed-Dehini’nin bir suikast girişiminde yaralandığına dair söylentiler yayıldı.

Yediot Aharonot gazetesine konuşan güvenlik kaynakları, kuzey ve güneyde faaliyet gösteren milislerin aşiretlere dayandığını ve suç geçmişi olan kişiler tarafından kontrol edildiğini belirtirken, orta kesimdeki iki grubun liderlerinin geçmişte Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) ile bağlantılı isimler olduğunu belirtti. Bu nedenle söz konusu iki grubun ulusal saiklerle hareket ediyor olabileceği ve İsrail ordusunun aslında Filistin çıkarları doğrultusunda kullanılıyor olabileceği ihtimali dile getirildi.

Gazete, İsrail çevrelerinde bu silahların kontrolden çıkabileceği ve ister milis liderlerinin elinden çıksın isterse bölgedeki diğer tarafların eline geçsinler, işgal ordusuna karşı kullanılmaları olasılığı konusunda endişeler olduğunu belirtti.

Han Yunus’ta İsrail yanlısı bir milis grubuna liderlik eden Husam el-Esdal (Filistin Basın Ağı sayfası)Han Yunus’ta İsrail yanlısı bir milis grubuna liderlik eden Husam el-Esdal (Filistin Basın Ağı sayfası)

Gazete ayrıca, işgal ile iş birliği yapan Gassan ed-Dehini’nin yayımladığı ve Hamas ile direniş güçlerini tehdit ettiği videoya da değindi. Videoda ed-Dehini’nin, Refah’ta İsrail hava desteği altında esir alınan Kassam Tugayları saha komutanı Edhem el-Aker’e hakaret ettiği görülüyor. Videoda ed-Dehini’nin, Gazze’de daha önce bulunmayan kamuflajlı askeri üniforma ve kurşun geçirmez yelek giydiği, nadir ve pahalı bir sigara içtiği, arka planda ise modern “pick-up” araçların ve yakın mesafede İsrail askeri mevzisi olduğu tahmin edilen bir binanın yer aldığı ifade edildi.

Öte yandan, CNN ve Wall Street Journal, İsrail kaynaklarına atıfta bulunarak, İsrail’in bu milisleri çok sayıda tüfek ve mühimmatla silahlandırdığını yazdı. Bu durum, Oslo Anlaşmaları döneminde İsrail’in Filistin Yönetimi’ne silah edinme izni vermesini ve sağ kesimin o dönemde dile getirdiği “Onlara silah vermeyin” sloganını hatırlattı.

Wall Street Journal, yedek subaylara dayandırdığı haberinde, İsrail’in Hamas’a karşı faaliyet gösteren bu milislere yaptığı yatırımları artırdığını, askeri teçhizat sağladığını, üyelerini İsrail’deki hastanelerde tedavi ettirdiğini ve ailelerine destek verdiğini belirtti. Gazete, bu kişilerin bazılarının Filistin Yönetimi ile bağlantılı olduğunu, özellikle Refah’taki bazı unsurların ise suç kayıtlarının bulunduğunu yazdı.

Gazze’deki Cibaliye Mülteci Kampı’nda Hamas’a bağlı Kassam Tugayları mensuplarının önünde duran Filistinli bir çocuk (Arşiv – EPA)Gazze’deki Cibaliye Mülteci Kampı’nda Hamas’a bağlı Kassam Tugayları mensuplarının önünde duran Filistinli bir çocuk (Arşiv – EPA)

Haberde, İsrail’in bu gruplara yakıt, gıda, araç, hatta sigara sağladığı; onları İsrail askerlerine yakın “sarı hat” bölgesinde konuşlandırmaya yardımcı olduğu ve bu desteğin maliyetinin İsrail güvenlik bütçesinden on milyonlarca şekele ulaşabileceği ifade edildi.

Şarku’l Avsat’ın Yediot Aharonot'tan aktardığına göre İsrail güvenlik kurumları içinde bu milislerin desteklenmesi konusunda görüş ayrılığı bulunuyor. Destekleyenler, bu yaklaşımın Hamas’a karşı taktiksel fayda sağladığını ve askerler üzerindeki riski azalttığını savunurken; karşı çıkanlar, silahların başka ellere geçmesi ya da bazı unsurların Filistin toplumuna yeniden entegre olabilmek için İsrail’e karşı dönmesi ihtimaline dikkat çekiyorlar.

Gazete, bu milislerin Hamas ve askeri kanadıyla baş edebilecek birleşik örgütsel yapıya sahip olmadığını, fiilen sadece İsrail ordusu ve Şin Bet’in denetimi altında hareket ettiklerini vurguladı.

Sonuç bölümünde Yediot Aharonot, bu grupların kısa vadeli taktik çözüm sunabileceğini, özellikle geniş çaplı yıkım operasyonları öncesinde Hamas mensuplarını tünellerde veya enkaz altında aramak için kullanılabileceğini belirtti. Ancak, örgütsel çatıdan yoksun bu yapıların Hamas’ın yerine geçme şansının bulunmadığını, Hamas’ın ateşkes sürecinde gücünü yeniden toparladığını ve kontrolünü pekiştirdiğini kaydetti.

Gazeteye konuşan sağcı bir siyasi kaynak, bu milislerin İsrail’e Lübnan Savaşı’nı hatırlattığını belirtti. O dönemde İsrail’in Filistin Kurtuluş Örgütü’ne ve daha sonra Hizbullah’a karşı Lübnanlı milisleri devreye soktuğunu hatırlatan kaynak, bu milislerin Sabra ve Şatilla mülteci kamplarında katliamlar gerçekleştirdiğini ve bunun sorumluluğunun İsrail’e yüklendiğini belirtti. Bu nedenle aşırıya kaçılmaması ve bu tür gruplara bel bağlanmaması gerektiğini vurguladı.


Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı: Silahlarını bırakıp barış yolunu seçen herkesi memnuniyetle karşılıyoruz

Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
TT

Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı: Silahlarını bırakıp barış yolunu seçen herkesi memnuniyetle karşılıyoruz

Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)

Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan yaptığı açıklamada, devletin barışı veya ateşkesi reddetmediğini, ancak ateşkesin "düşmanı yeniden güçlendirmek için bir fırsat" olmaması gerektiğini söyleyerek, Hızlı Destek Kuvvetleri'ne (HDK) atıfta bulundu.

Egemenlik Konseyi tarafından dün yayınlanan açıklamada belirtildiği üzere, Burhan Cezire Eyaleti'ne yaptığı ziyarette, "silahlarını bırakıp barış yolunu benimseyen herkesi memnuniyetle karşıladığını" ifade etti. Ayrıca, "ülkeye ve orduya karşı kışkırtıcılık yapanların hesap vereceğini" vurguladı.

ABD Başkanı Donald Trump perşembe günü yaptığı açıklamada, ülkesinin Sudan'daki savaşı sona erdirmek için yoğun çaba sarf ettiğini ve buna çok yaklaştığını söyledi.

Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre Sudan ordusu ile HDK arasındaki savaş, sivil yönetime geçiş için seçimlere yol açması beklenen geçiş döneminde yaşanan iktidar mücadelesinin ardından 2023 Nisan ayının ortalarında patlak verdi.


Sudanlı doktorlar, Kuzey Kordofan'da HDK saldırısında 24 kişinin öldüğünü bildirdi

Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
TT

Sudanlı doktorlar, Kuzey Kordofan'da HDK saldırısında 24 kişinin öldüğünü bildirdi

Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)

Sudan Doktorlar Ağı'na göre Hızlı Destek Kuvvetlerinin (HDK yerinden edilmiş insanları taşıyan bir araca saldırısı sonucu, aralarında sekiz 8 çocuğun ve birkaç kadının da bulunduğu 24 kişi hayatını kaybetti.

Ağ, aracın Güney Kurdufan eyaletinden kaçan yerinden edilmiş insanları taşıdığını ve el-Rahad şehrine geldiğinde hedef alındığını, bunun sonucunda ikisi bebek olmak üzere 24 kişinin öldüğünü ve çok sayıda kişinin de tedavi için şehrin hastanelerine kaldırıldığını belirtti.

Doktorlar Ağı, bölgenin ciddi tıbbi kaynak sıkıntısı çektiği, bu durumun yaralı ve yerinden edilmiş kişilerin acılarını daha da artırdığı son derece karmaşık sağlık ve insani koşullar altında saldırının gerçekleştiğini ifade etti.