UMH’ye bağlı ‘milisler’ Libya Siyasi Diyalog Forumu sonuçlarını reddetti

Libya Ulusal Ordusu'nun Bingazi'deki eğitimlerinden bir kare (Reuters)

Libya’da yeni bir siyasi sahnenin önünü açan önemli bir gelişme yaşandı. Birleşmiş Milletler Libya Destek Misyonu'nun (UNSMIL) öncülüğünde yapılan Libya Siyasi Diyalog Forumu’na bağlı Anayasa Komitesi, bu yılın sonlarında yapılması planlanan seçimler için ülkedeki yürütme otoritesi temsilcilerini seçme mekanizmasını kabul etti.
Temsilciler Meclisi (TM) üyelerinden oluşan Anayasa Komitesi, dün Mısır’ın Hurgada şehrinde yapılan toplantının ardından yayımladığı yazılı açıklamada, 19 ret oyuna karşılık 51 evet oyuyla yürütme otoritesi temsilcilerini seçme mekanizmasının kabul edildiğini ve 7’inci maddenin iptal edildiğini duyurdu. Mısır, toplantı sonucundan duyduğu memnuniyeti dile getirdi.
TM üyeleri, oylama sonucunda ortaya çıkacak yeni hukuk merkezleri, onaylanan seçim mekanizması yasası, anayasa taslağının meşruiyeti ve 2018'de yayımlanan Anayasa Bildirgesi'nde yapılan onuncu değişiklik ile ilgili itirazların değerlendirilmesine son verilerek güçlendirilmelerini kararlaştırdı.
Komite, bir sonraki toplantının 9-11 Şubat tarihleri ​​arasında yapılmasına ve toplantıda oylama ve oylama ile ilgili prosedürlerin tarihinin belirlenmesi ve varılan uzlaşının TM’ye  ve devlete sunulmasına karar verdi. Komite ayrıca Ulusal Yüksek Seçim Komisyonu'nu toplantılara katılmaya davet etti. Ayrıca Komitenin çalışmalarının sonuçları hakkında UNSMIL’e bir rapor sunularak bu uzlaşının aktif hale getirilmesi için gerekli prosedürlerin tamamlanması ve Ulusal Yüksek Seçim Komisyonu başkan ve üyelerini dinledikten sonra komitece belirlenecek tarihte oylamanın yapılması için gerekli desteğin sağlanması kararlaştırıldı.
Öte yandan ABD’nin Trablus Büyükelçiliği tarafından salı akşamı kısa bir açıklama yapıldı. Açıklamada, Libya Siyasi Diyalog Forumu üyeleri, Libya'yı bu yıl sona ermeden yapılması planlanan adil seçimlere götürebilecek ortak bir geçici yürütme otoritesi oluşturmanın meşruluğuna yönelik atılan adımlara güçlü bir referans sağladıkları için tebrik edildi. Fransa Dışişleri Bakanlığı tarafından dün yapılan açıklamada ise Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri tarafından Libya'ya özel temsilci olarak Slovakyalı Jan Kubis'in atamasından duyulan memnuniyet ifade edildi. Açıklamada Fransa’nın Kubis’in Libya krizini BM himayesinde ve dış müdahaleler olmadan siyasi bir çözüme ulaşmak için vereceği desteğe güvenebileceği belirtildi.
Avrupa Birliği'nin (AB) Libya misyonlarının başkanları da Libya’da yeni yürütme otoritesi temsilcilerini seçme mekanizması konusunda Ulusal Siyasi Diyalog Forumu'ndan çıkan kararı memnuniyetle karşıladılar. Açıklamada, bu gelişmenin bunun ortak bir geçiş hükümeti kurulmasının önünü açacağı, temel kamu hizmetlerini eski haline getireceği ve ülkeyi 24 Aralık'ta yapılacak ulusal seçimlere hazırlayacağı belirtildi.
Diğer yandan Ulusal Mutabakat Hükümeti’ne (UMH) bağlı Trablus’u Koruma Gücü, Ulusal Siyasi Diyalog Forumu sonuçlarını reddettiğini açıkladı. Açıklamada, “BM Libya Özel Temsilcisi Vekili Stephanie Williams’ın, Libya halkının büyük bölümünün iradesini yok sayan bir ortamda görev süresinin bitiminden önce aceleyle kabul edilmesine çabaladığı oylama mekanizması, Özel Temsilci Vekili’nin hastalıklar, savaş ve yoksullukla mücadele eden Libya halkının çıkarlarını ne kadar küçük gördüğünü ortaya koyuyor” ifadeleri kullanıldı.
Trablus’u Koruma Gücü, salı akşamı, BM Genel Sekreterine, BM Güvenlik Konseyi'nin (BMGK) daimi üyesi olan ülkelerin büyükelçilerine ve Libya meselesinde siyasi diyalogu destekleyen ülkelerin misyon başkanlarına gönderdiği bir mektupta, ihlallerin olduğu ‘tehlikeli bir sapma’ olarak tanımladığı mevcut durum ile ilgili gözlemlerini aktardı.
Mektupta şu ifadeler yer aldı:
“Bazı isimlerin diyaloga şüpheli katılımından, tekliflerin sunulmasına, oylanma biçimine ve siyasi yolun, Libya'nın çıkarına hizmet etmeyen aksine, Libya'yı güvenli bir yer haline getiremeyecek dar bir partizan çevreye hizmet eden belirli hedeflere doğru yönlendirilmesinde misyonun bazı üyelerinin kişisel müdahalesine kadar çeşitli ihlallerle tehlikeli bir sapma söz konusu.”
Mektupta, BM Genel Sekreteri'nden, ülkenin ve vatandaşlarının yararı için misyonun bu gidişatına acil müdahale etmesi talep edildi.
Bir diğer gelişmede ise geçtiğimiz salı günü Trablus'un batısındaki Cenzur banliyösünde yer alan Deniz Akademisi’nde bir mühimmat deposunun patlaması sonucu, Deniz Harp Okulu Komutanı Tuğgeneral Ahmed Ayoub ve Deniz Koleji Komutanı Tuğgeneral Salem Abu Salah'ın da aralarında bulunduğu 3 kişi öldü. Olayda 5 kişi ise yaralandı.
Öte yandan BM Mülteciler Yüksek Komiserliğinin (BMMYK) ve Uluslararası Göç Örgütü (IOM), dün Libya kıyılarında denizde batan bir teknede en 43 kişinin öldüğü trajik olayla ilgili duydukları üzüntüyü dile getirdiler. Olayda 10 kişi ise sağ kurtarıldı.