Lübnan’da umut yok: Karantina uzatılırken siyasi kriz sürüyor

Lübnanlı yetkililer, Kovid-19 kaynaklı yeni vaka ve ölümlerin artışının durdurulamaması sebebiyle genel kapanmaya devam edileceğini açıkladı. Lübnan Yüksek Savunma Konseyi bugün (21 Ocak) itibariyle genel kapanma tedbirlerinin uzatılmasını kararlaştırdı.
Ülkede koronavirüsle mücadelede yerel önlemler işe yaramıyor ve artık uluslararası toplum tarafından desteklenen entegre bir plana ihtiyaç var. Aynı şekilde koronavirüsle mücadele için kurulan komiteler, virüsü kontrol altına almayı başaramadı. Bu bağlamda yerel kaynaklar, Şarku’l Avsat’a yaptıkları açıklamada, tehlikenin, bu otomatik uzatmanın, Lübnan krizinin de uzamasına yol açacak olmasından kaynaklandığını dile getirdi. Zira Beyrut Limanı’nı hedef alan ve başkentin en büyük mahallelerinde felakete yol açan patlamadan yaklaşık beş ay sonra Lübnan’da, yeni bir hükümetin kurulması yolunda siyasi bir tıkanıklık yaşanıyor.
Siyasi kaynaklar, mevcut Başbakan Hassan Diyab’ın hükümetin kurulmasını kuşatmış olan çıkmazdan kurtulmak amacıyla Cumhurbaşkanı Mişel Avn, Temsilciler Meclisi Başkanı Nebih Berri ve yeni hükümeti kurmakla görevli Saad Hariri’ye yönelik hamlelerine dikkati çekti. Diyab, Avn’ın Hariri’yi yalan söylemekle suçlaması sonrasında geç olsa da Hariri ile dayanışması dışında başka bir şey ortaya koymadı. Bu nedenle hamlenin siyasi bir yansıması bulunmuyor.
Kaynaklara göre Lübnan Kamu Güvenliği Genel Müdürü General Abbas İbrahim, Beyrut Limanı patlamasına ilişkin olarak Savcı Fadi Savan tarafından kendisine yöneltilen iddialar ortasında Hariri’nin kendisine yönelik gerçekleştirdiği ziyarete cevaben Diyab’a Hariri’yi ziyaret etmesini önerdi. Kaynaklar, Diyab’ın ziyaretinin Avn ve Berri’yi kapsaması gerektiğine de inandığını söylerken, General İbrahim tarafından ortaya koyulan anlayışın da bu olduğunu belirtti.
Aynı kaynaklar, Diyab’ın, ziyaretine ‘hükümeti kurma konusundaki istişareleri yeniden başlatmaya çalıştığını kamuoyuna sunmasını sağlayacak’ bir şey eklemek istediğine dikkati çekti. Aynı şekilde kaynaklara göre Diyab, Maruni Patriği Beşara er-Rai’nin girişimine yanıt vermeyi reddeden Avn’ın Hariri’yi “vicdani toplantılar” yapmaya davet etmesinin, hükümetin kurulmasını hızlandırmaya yönelen bir anlayışa kapı açabileceğinin de farkında. Avn ayrıca, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un Lübnan’ı krizden kurtarma girişimine kulak asmamakta ısrar ediyor.
Kaynaklara göre Diyab’ın girişimi, kendisiyle dayanışmada geç kaldığı için Hariri’den özür dilemeyi istese de ölü doğdu ve hareketi de bir yanıt bulamadı.
Aynı kaynaklar, Avn ve onun siyasi varisi olan Özgür Yurtsever Hareket lideri Milletvekili Cibran Basil’e bağlı siyasi ekibin bazı üyelerinin, artık daha aşırı olduklarını belirtirken, dört yıllık cumhurbaşkanlığı döneminin Avn’a ‘verdiği sözleri tutma fırsatı sağlamadığı’ teorisini desteklemeye başladıklarını vurguladı. Bu üyelerin ayrıca, Avn’ın hasımlarını ‘güçlü dönemin’ uğradığı başarısızlıklar silsilesinin arkasında olmakla suçladığını ifade eden kaynaklar, üyelerin, bu nedenlerle Avn’ın görev süresinin son üçte birlik döneminin öncekilerden daha iyi olmayacağını söylediklerine dikkati çekti.
Kaynaklara göre bu ekibin bazı üyeleri, tehdit olarak bile olsun Avn’ın, ülkenin çöküşü dışında başka seçeneği olmadığını söylüyor.
Siyasi kaynaklar, Avn’ın “Güçlü Dönem” mottosuyla iktidara geldiği krizler ve çöküş dönemini kurtarmanın yedi imkansız durumdan biri olduğu bahanesiyle bu ekibin, asıl endişesinin öncelikle “Basil’i kurtarmak” olduğuna dikkati çekiyor. Kaynaklar ayrıca, Avn’ın Basil’i korumak amacıyla onu siyasi olarak canlandırma görevinden geriye kalanları boyamakla ilgilediğini ve Hizbullah’ın da iyi günde kötü günde yanında olacağına inandığını vurguluyor.
Kaynaklar, 2022 Baharında parlamento seçimlerinin zamanında yapılamamasının, mevcut parlamentonun, (cumhurbaşkanlığı için Avn’ın halefinin belirlenmesi gereken) seçilmiş parlamentonun yerini alacak şekilde genişletilmesine yol açabileceğini belirtti. Bu parlamentonun da mevcut parlamentonun görev süresinin bitiminden yaklaşık beş buçuk ay sonra görev süresi oluyor. Bu durum ise, Hizbullah ile ittifak halinde olan Avn’ın, Basil’in cumhurbaşkanı olarak yeniden pazarlanması için baskı yapmasına izin veriyor.
Ancak kaynaklar, Basil’in isminin cumhurbaşkanlığı adayları listesinden silinmesinin yolunu kesmek için böylesine kötü bir senaryonun üzerinde bahis oynamanın erken olduğunu düşünse de öte yandan, Basil’in 8 Mart İttifakı içerisinde bile imajını parlatmakta güçlük yaşanacağına dikkati çekti. Kaynak, bu durumun ise ‘Cumhurbaşkanının, Hizbullah dışında kendileri için müttefik bırakmamış’ olmasından kaynaklandığını vurguladı.
Avn’ın hükümetin kurulması halinde 3 önemli bakanlık hususundaki ısrarı, yaygın bir muhalefetle karşılaşıyor. Parlamento seçimlerinin akıbeti üzerine düşünmek için henüz çok erken olmasına rağmen önceliğin, Avn’ın ‘sürecin bozulması’ sorumluluğunu hasımları ve müttefikleri de dahil başkalarına atmasının imkansızlaşması sonrasında hükümetin doğumunu geciktiren engellerin kaldırılması olduğu belirtildi. Zira Avn, artık kendisini çevreleyen baskıların üstesinden gelemiyor ve bir hükümet olmadan ülkenin ekonomik ve siyasi maliyetinin yükünü taşıyamıyor.