Ekonomik ve siyasi çalkantıların yaşandığı Lübnan’da halk bir yandan da hükümetin korona virüs salgını ile mücadelede aldığı sert kısıtlamalarla mücadele ediyor.
Lübnan'da geçtiğimiz günlerde yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınında artan vakalar nedeniyle 14 Ocak’ta uygulanmaya başlanan tam gün sokağa çıkma yasağının 24 Ocak’ta son bulması bekleniyordu. Ancak hükümet, 21 Ocak’ta aldığı kararla koronavirüs vakalarındaki artış nedeniyle sokağa çıkma yasağını 8 Şubat’a kadar uzattı. Sokağa çıkma yasağının 8 Şubat’a kadar uzatılması ekonomik krizden etkilenen halkın tepkisine yol açtı. Hali koronavirüs önlemlerine karşı sokaklara dökülürken, eylemler kısa süre sonra hükümet karşıtı eylemlere dönüştü. Ülkenin farklı kentlerinde şiddetli eylemler devam ediyor.
Halkın öfkelendiren kısıtlamalar
Ülke genelinde vakaların artmasıyla 14-25 Ocak tarihleri arasında OHAL kararı alındı. OHAL kararı kapsamında ülke genelinde sağlık uzmanları, basın mensupları, gıda sektöründe çalışanlar hariç tüm vatandaşların evlerinde kalması istenildi. OHAL kararının sona erdiği ülkede sokağa çıkma yasağı devam ediyor. Hükümetin 21 Ocak’ta sokağa çıkma yasağını 8 Şubat’a kadar uzatması zaten alışveriş yapamayan halkı daha da öfkelendirdi. Alınan kararla kapsamında sokağa çıkma yasağının yanı sıra, restoran, kafe, spor salonları ve alışveriş merkezleri kapatıldı. Lübnan’da halk ancak acil durumlar için izin alıp çıkabiliyor. Sokağa çıkma yasağını ihlal edenlerin belirlenmesi için polislerin denetimi de arttırıldı. Sokağa çıkma yasağını ihlal edenlere 100 bin ila 600 bin (476 TL ila 2 bin 857 TL) Lübnan Lirası para cezası ya da 3 aya kadar hapis cezası veriliyor.
Sokaklar yangın yerine döndü
Protestolar başkent Beyrut’un yanı sıra Sayda ve Trablusşam kentlerinde yoğunlaşırken, Trablusşam şiddetli eylemlerin en fazla yaşandığı kent oldu. Tansiyonun en şiddetli yaşandığı eylemler son olarak 29 Ocak’ta gerçekleştirildi. 29 Ocak’ta gerçekleştirilen eylemlerde göstericiler çöp konteynerlerini ve lastikleri ateşe vererek ve lastiklerle bazı yolları ulaşıma tamamen kapattı. Güvenlik güçleri, göstericileri dağıtmak için göz yaşartıcı gaz ve plastik mermi kullanırken havaya uyarı ateşi açmak zorunda kaldı. Lübnan Kızılhaç Örgütü 29 Ocak’ta Trablusşam kentinde yapılan şiddetli eylemlerde 102 kişinin yaralandı.
Ülkedeki ekonomik krizi
Lübnan’da 4 Ağustos’ta Beyrut Limanı’nda yaşanan şiddetli patlamada en az 190 kişi hayatını kaybetmiş, 6 bin 500'den fazla kişi de yaralandı. Liman’da meydana gelen patlama ülkedeki ekonomik sorunların da artmasına neden oldu. Patlamanın ardından yüzlerce Lübnanlı işsiz kalması ülkedeki işsiz oranlarının artmasına neden oldu. Kısıtlamalar, düzenli bir geliri olmayan Lübnanlıların çoğunu olumsuz etkilerken yoksulluk oranını da arttı. Ülkede bir yanda yoksulluk artarken bir yandan da alım gücü düştü. Kısıtlamalarla patlak veren ülke çapındaki protestolar sürerken Lübnan bankaları da 2 hafta boyunca kapılarını kapatarak transfer ve para çekme işlemlerini kısıtladı. Lübnan para birimi 2019'dan bu güne kadar değerinin yüzde 80'inden fazlasını kaybetti.
Bankaların kısıtlamaları krizin halkın üzerindeki etkisini derinleştirdi
Lübnan’da ekonomik krizin derinleşmemesi için paranın ülke içinde kalması amacıyla bankalar yeni kısıtlamalar getirdi. Lübnan bankalarında hesapları bulunan ailelerin, yurt dışında okuyan çocuklarına para gönderme çabası başarısızlıkla sonuçlandı. Paranın yurt dışına çıkışı engellendi. Öte yandan Birleşmiş Milletler’e göre (BM), Lübnan nüfusunun yarısından fazlası yoksulluk sınırının altında yaşıyor. Aşırı yoksulluk içinde yaşayanların oranı ise yüzde 8'den yüzde 23'e yükseldi.
Ekmeğe zam
Lübnan Geçici Ekonomi Bakanı Raoul Nehme, dün buğday fiyatını artması ardından ekmek fiyatı yüzde 20’ye kadar arttığını duyurdu. Yeni kararlara göre, daha önce 900 gram ağırlığında ve 2 bin Lübnan Lirasına (10 TL) satılırken, zam kararının ardından 930 gram ağırlığındaki ekmek 2 bin 500 Lübnan Lirasına (12TL) satılıyor.
Hastanelerin kapasitesi doluyor
Koronavirüsün salgınında artış devam ederken devam ederken birçok ülkede bu sene yılbaşı kutlamalar yasakladı. Lübnan’da ise kutlamalara izin verildi. Yılbaşında herhangi bir kısıtlamanın uygulanmadığı ülkede sağlık yetkilileri, yeni yıl kutlamaları sonrası vaka sayısında büyük bir artış yaşandığını dile getirdi. Yetkililer, hastanelerin kapasitelerinin maksimum seviyeye ulaştığını söyledi. Lübnan Yüksek Savunma Komisyonu, koronavirüs (Kovid-19) ile mücadele kapsamında ülke genelinde OHAL ilan edildiğini açıkladı.
Lübnan’da son verilere göre toplam koronavirüs vaka sayısı 305 bin 842’ye yükselirken, koronavirüs nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı bin 3 bin 226 oldu.
Han Yunus’ta İsrail yanlısı bir milis grubuna liderlik eden Husam el-Esdal (Filistin Basın Ağı sayfası)
Gazze’deki Cibaliye Mülteci Kampı’nda Hamas’a bağlı Kassam Tugayları mensuplarının önünde duran Filistinli bir çocuk (Arşiv – EPA)
