Arapların İsrail seçimlerinde 6 sandalye kaybetmesi bekleniyor

2019 İsrail seçimlerine ait "Ortak Arap Listesi Bloğu" pankartı (EPA)

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun aşırı sağcıları da kapsayan Kahana Partisi ile ittifakının faydalarının ortaya çıkmaya başladığı bir zamanda kamuoyu yoklamaları da yaklaşan seçimlerde Netanyahu’nun kazanma umudunu artırdı.
Anket sonuçlarına göre Netanyahu "Ortak Arap Listesi Bloğu" ve Knesset'teki (İsrail parlamentosu) Arap temsilinin hacmini 15 milletvekilinden 9’a düşürecek derecede önemli bir kazanç elde etti. Hafta başından bu yana yapılan anketlere göre, Ortak Arap Listesi Bloğu’nda kalan üç parti (Eymen Avde liderliğindeki Demokratik Görüş ve Eşitlik Partisi, Sami Ebu Şehade liderliğindeki Ulusal Demokratik Topluluk Partisi, Ahmed Tıbi liderliğindeki Arap Değişim Hareketi) bugün seçimlerin yapılması halinde 9 milletvekili kazanabiliyor. Ancak, Ortak Arap Listesi Bloğu’ndan ayrılan Mansur Abbas liderliğindeki 1948 İslami Hareket seçim barajını geçemeyecek ve böylece on binlerce Arap oyu boşuna kaybedilecek.
Anketler Barış ve Eşitlik için Demokratik Cephe (HADAŞ) Genel Sekreteri Mansur Dehamişe’nin de barajı geçemeyeceğini gösteriyor. Dolayısıyla binlerce Arap oyu daha çöpe gitmiş olacak. Bu anket sonuçları doğruysa, Arap temsili 15 milletvekilinden 9’a düşecek. İslami hareketin Ortak Listeden çekilmesi Arap sokaklarında yoğun bir öfke uyandırdı. Yaşanan büyük hayal kırıklığı birçok Arap grubunun seçimlere katılmaması tehdidini doğuruyor. Arap seçmenlere seçimleri boykot etmenin sonuçlarından sakınma çağrısında bulunan Ortak Liste başkanları Tibi, Ebu Şehade ve Avde bunun, İsrail tarihinde Netanyahu liderliğindeki en aşırı sağcı koalisyona hizmet edeceğini vurguladılar.
Avde  yaptığı açıklamada şunları söyledi: “Netanyahu tam olarak bunun için plan yaptı. Ortak Listeyi hükümet kurmanın önünde büyük bir engel olarak gördüğü için listeyi dağıtmaya karar verdi. Arapları oy kullanmaktan alıkoyma, Yahudi vatandaşları Araplara karşı kışkırtma ve Arap vatandaşları ortak listeye karşı kışkırtma hamlelerinde başarılı olamayınca, Arapları yanıltmak ve oylarını almak için “sevgi dili” kullanma yoluna gitti. Geçmişte elde ettiğimiz her başarı, Netanyahu ve partisiyle yapılan anlaşmalar sayesinde değil, gücümüz ve birliğimiz sayesinde elde edildi. Bugün, Netanyahu, Kahana Partisi gibi ırkçı ve faşist bir parti ile tehlikeli bir ittifak kurarken gerçek Arap karşıtı yüzünü ortaya koyuyor.”
Anketler, Likud Partisi’nin 8 sandalye (36'dan 28'e) kaybedeceğini, ancak en büyük blok olmaya devam edeceğini gösterdi. Ancak, Kahana partisi de dahil olmak üzere Netanyahu'nun ağır baskısı altında aşırı sağda gerçekleşen ittifak, yaklaşan seçimlerde çoğunluğu sağlama olasılığının kapısını açtı. Bu yeni ittifak 5 sandalye kazandı. Diğer iki sağ parti iki sandalye kaybetti. Gideon Saar'ın Yeni Umut Partisi 13 sandalye ve Naftali Bennett'in liderliğindeki Yamina Partisi ise 11 sandalye kazanıyor. Dini partiler de sandalye kaybettiler (16'dan 15'e). Ancak en büyük kayıp, 17 sandalyeden 4 sandalyeye düşen Benny Gantz liderliğindeki Mavi-Beyaz İttifakı ve ardından "Ortak Arap Listesi Bloğu’nda" yaşandı.
Bu sonuçlara göre en büyük ikinci parti olan Yair Lapid başkanlığındaki Yeş Atid Partisi (bir gelecek var) 18 sandalyeye sahip olacak ve Netanyahu'nun istediği de bu. Bu durumda Netanyahu savaşını solcu bir lidere karşı yapacak. Bir ay önce rekabet iki sağcı aday Sa'ar ve Bennett ile olacak gibi görünüyordu. Anket sonuçlarına göre, bir sonraki başbakanın kimliğini belirleyecek Yamina Partisi seçimlerde kilit rol oynayacak. Netanyahu ile ittifak yapmayı seçerse, tamamen sağcı bir hükümet olacaktır. Karşı koalisyonu seçerse, yerleşim yerlerindeki destekçileri ve diğer sağcı güçlerle doğrudan çatışmaya girecektir.
Likud Partisi'nin dün akşam, Ulusal birlik Partisi Başkanı ve Knesset üyesi Bezalel Smotrich başkanlığındaki Dini Siyonizm Listesi ile bir artı oy anlaşması imzaladığı bildirildi. Bu listede Itamar Ben Gvir başkanlığındaki Otzma Yehudit Partisi (Yahudi Gücü) de yer alıyor. Söz konusu anlaşmaya göre Bin Gvir, Netanyahu hükümetinde bakan olacak. Bu anlaşma sağdaki güçler arasında bile bir hoşnutsuzluk ve kınama dalgasına yol açtı. Meir Kahane ne zaman konuşmak için ayağa kalksa, Likud Partisi’nin kurucu lideri Menachem Begin, Knesset’ten nasıl ayrıldı? Begin’in bu ittifaktan dolayı mezarında üzgün ve kızgın olduğu ve eğer hayatta olsaydı Likud Partisi’ne oy vermeyeceği yorumları yapılıyor.
ABD’deki İsrail Lobi Örgütü, dün gece, "İsrail için demokratik bir çoğunluk" olan bu anlaşmayı kınadı. ABD’deki Demokrat Partisi’nde yer alan İsrail yanlısı adayları desteklemek amacıyla iki yıl önce kurulan lobi, anlaşmanın bir skandal olduğunu söyledi. Lobinin başkanları Ann Lewis ve Todd Richman yaptıkları yazılı açıklamada şu ifadeleri kullandı: “Otzma Yehudit'in ırkçı inanışları İsrail Devleti'nin değerleriyle tamamen çelişiyor ve devlet kurumlarında yeri yok. Bu aşırılık yanlısı parti Knesset'e girerse, utanç verici olur. İsrail demokrasisinde temsil edilmelerine karşı çıkmaları hususunda seçmenlere güveniyoruz."