Irak Başbakanı Kazimi, Basra’daki ‘ölüm çetesini’ halka açık yargılama sözü verdi

Irak Başbakanı Mustafa el-Kazimi önceki gün Bağdat Amerikan Üniversitesi’nin açılış törenine katıldı (AP)

Irak Başbakanı Mustafa el-Kazimi, güneydeki Basra vilayetinde geçtiğimiz aylar ve yıllarda gazeteci, sivil aktivist ve yerel sivilleri öldüren ‘ölüm çetesini’ halka açık olarak yargılama sözü verdi. Kazimi, Twitter hesabından paylaştığı mesajda, “Basra’daki halkımızı korkutan, meşhur sokaklarında ölüm yayan, masum canlara kıyan ölüm çetesi, adil ve halka açık yargılanmak üzere kahraman güvenlik güçlerimizin avucuna düştü” diye yazdı.
Mesajının devamında, Basra’da öldürülen gazeteci ve aktivistlere işaret eden Kazimi, “Bugün Mazi ve Ahmed Abdussamed’in korkak katillerine, yakında Riham, Haşimi ve tüm mağdurların katillerine kısas yapılacak. Adalet uyumaz” ifadesini kullandı.
Söz konusu çete Ocak 2020’de gazeteci Ahmed Abdussamed ve kameraman meslektaşı Safa el-Gali’yi öldürdü. Abdussamed ve Gali Ekim 2019’da başlayan protestolarla ilgili sahadan yayın yapıyordu. Basra’da yine ocak ayında bir ilk yardım çalışanı ve aktivist Cenan Mazi, aynı yılın Ağustos ayında da aktivist Riham Yakub ile Tahsin el-Hafaci öldürülen isimler arasında yer aldı.
İnfaz timlerinin yıllardan bu yana düzenlediği suikastların dosyası, Irak’ta en karmaşık ve tehlikeli dosya kabul ediliyor. Kazimi hükümeti, bu infaz timleriyle iş birliği yapan siyasi grupların ve şahsiyetlerin baskılarıyla mücadelesinde başarılı olursa, güvenlik alanında eşi görülmemiş bir kazanım elde edebilir. Kazimi’nin bunu başarması halinde belki de güvenlik yetkilileri, ülkenin yıllardır sıkıntı çektiği siyasi gerekçeli suçların dünyasına adım atabilecek ve böylece Bağdat, orta ve güney kentler başta olmak üzere Irak vilayetlerinin genelinde kol gezen diğer infaz timlerinin kimlikleri deşifre edilebilecek.
Kazimi hükümeti, ülkenin güney ve orta kesiminde yer alan vilayetler ile Bağdat’ta gösterici gruplara katılan aktivistlerin katillerini bulması, siyaset dünyasında ve toplumda tanınan isimlere (onlarda biri de Temmuz 2020’de Bağdat’ta evinin önünde uğradığı silahlı saldırı sonucu hayatını kaybeden uzman araştırmacı Hişam el-Haşimi’ydi) yönelik suikastlarda parmağı bulunan kişileri açıklaması için son birkaç aydır yerel ve uluslararası baskılarla karşı karşıya.
Kazimi’nin tweeti ve zanlıların önümüzdeki günlerde Bağdat’a sevk edilebileceğine dair söylentiler istisna edilirse, Basra’daki güvenlik makamları soruşturmanın seyri hakkında sessizliğini halen koruyor. Bununla birlikte, yerel medyaya konuşan bir istihbarat kaynağı, zanlılara yönelik soruşturma dosyasını Bağdat’tan üst düzey bir güvenlik yetkilisinin yöneteceğini belirtti.
Kaynak, açıklamasının devamında şunları kaydetti:
“Geçen cuma günü çeteden tutuklanan iki unsur hakkındaki soruşturma devam ediyor. Eski Basra Valisi Muhammed Musbih el-Vali suikastının yanı sıra başta gazeteci Ahmed Abdussamed ve kameraman Safa Gali suikastı olmak üzere 16 farklı suikasta karıştıklarını itiraf ettiler. Bu hikâye geçen ay, suikast eylemine karıştığından şüphelenilen bir kişinin gözaltına alınmasının ardan başladı. Fakat etkili gruplar Basra’daki bir güvenlik yetkilisi eliyle soruşturmanın durdurulması için baskı uyguladılar. Bu yetkili daha sonra görevden alındı. Bu operasyonlara, suikast dosyaları üzerinde çalışan istihbarat subaylarına yönelik saldırılar eşlik etti. Bugün eski itiraflara dayanan tehlikeli dosya yeniden gün yüzüne çıktı ve infaz timlerini yöneten 4 timden ikisinin başı ezildi.”
Irak makamları infaz timleriyle bağlantılı taraflardan bahsetmekten çekinirken, 2012’de uğradığı suikast sonucu hayatını kaybeden Eski Basra Valisi Muhammed Musbih el-Vaili’nin kardeşi İsmail el-Vaili, Al Hadath (Al Arabiya) televizyon kanalına yaptığı açıklamada, 7 suikast eyleminde parmağı bulunan grupların İran destekli Hizbullah Tugaylarına (Ketaib Hizbullah) ve Fazilet Partisi’ne (hayatını kaybeden Vali ve kardeşi İsmail de bu partiye mensuptu) bağlı olduğunu ve aynı zamanda bu grupların bir kısmının “Bağdat’taki etkili siyasi isimlerin” talimatıyla hareket ettiğini belirtirken, söz konusu siyasilerin isimlerini vermedi. Vaili ayrıca bu grupların Basra’da bir Haşdi Şabi yetkilisinin koruması altında olduklarını kaydetti.
Vaili, “İnfaz timine Ahmed Tavisa veya annesine nispetle Ahmed Necat lakaplı Ahmed Abdulkerim er-Rukkabi liderlik ediyor. Rukkabi, 2006’da Basra Müslüman Alimler Heyeti Başkanı ve Büyük Basra Camii İmamı Yusuf el-Hasan’ı öldüren Ali Tavisa’nın kardeşidir. Basra İstihbaratı’nın bir kolu olan Terörle Mücadele Birimi Hamza el-Halefi ve Haydar Fadıl el-İydani’yi yakalarken, Ahmed Tavisa ve Hizbullah Tugaylarına bağlı infaz timine mensup olan Raid ve Seyyid’in kardeşi Seyyid Nail lakaplı Abbas Haşim kaçtı. Kaçanlar Basra’daki (Haşdi Şabi Heyeti) merkezine başvurdu. Onları barındıran ise (Haşdi Şabi’nin) Basra Sorumlusu Ammar Ebu Yasir’dir” diye konuştu.
Yakalanan zanlıların itiraflarına da değinen İsmail, “En dikkat çekici itirafları gazeteci Ahmed Abdussamed, kameraman Safa el-Gali, Basra Meclis Üyesi Basim el-Miryani ve aktivist Mekki et-Temimi suikastıdır. Miryani, 2018’in sonlarındaki suikast girişiminden sağ kurtuldu. Hizbullah Tugayları ve İran Devrim Muhafızları, soruşturmanın seyrini değiştirmek için baskı uyguluyor” ifadesini kullandı.
Basra Operasyonlar Komutanı Tümgeneral Ekrem Saddam Mednef, infaz timi unsurlarının yakalanmasıyla eşzamanlı yaptığı açıklamada, önümüzdeki günlerde vilayette sokağa çıkma yasağı ilan edeceklerini duyurdu. Mednef, “Basra vilayetine ait güvenlik dosyasında ve özellikle de istihbarat tarafında büyük ilerleme kaydettik. Hakkında arama kararı bulunanlar, kanun kaçakları, cinayet ve terör davalarına karışanlarla ilgili entegre veri tabanına sahibiz artık” ifadesini kullandı.