Hamas demokratik değişim sürecinde

Hamas üyeleri Refah geçişinden Mısır’a girerek bugünkü Filistinli gruplar toplantısına katılıyor (AFP)

Filistin İslami Direniş Hareketi Hamas, seçim sistemini şeffaflık ilkesine göre değiştirmeye yönelik bir adım attı. Bu adım Hamas’ın dünya nezdindeki imajını değiştirmeye yönelik taleplere cevap vermeyi amaçlıyor. Hamas liderliği ayrıca kadın politikasını değiştirirken, düzenleyici pozisyonlarda bulunan isimlerin gizliliğini de kaldırdı.
Hamas tarihinde ilk kez en yüksek karar alma organı olan siyasi bürosuna bir kadın üye seçerken,  siyasi büro ile birlikte hareketin en önemli organı olan ve kritik konularda karar veren Şura Konseyi Başkanı’nın adını da duyurdu. Yapılan açıklamada, Usame el-Mezini’nin Gazze Şeridi Şura Konseyi Başkanı olarak seçildiği bildirildi.
Yapılan bu değişiklikler, Hamas’ın iç seçimlerinin büyük ilgi gördüğü dönemde yapıldı. Hamas’taki değişim süreci yasama ile genel seçimlerin yanı sıra FKÖ Ulusal Konseyi seçimlerine hazırlık olarak değerlendiriliyor.
Hamas tarafından yapılan açıklamada, konseyin, Gazze Şeridi’ndeki siyasi büro (18 kişi), idari organ ve gözetim komitelerinin başkanlarını seçtiğini bildirildi.
Geçtiğimiz hafta Hamas, zorlu rekabetin ardından Yahya Sinvar’ın hareketin Gazze sorumlusu seçildiğini duyurdu. Cemile eş-Şanti Hamas tarihinde siyasi büronun ilk kadın üyesi oldu. Şanti, Hamas hareketinin kadınlarının başında olması sebebiyle harekete zaten üyeydi ancak görevli olduğu hiçbir zaman açıklanmadı.
Halil el-Hayya Sinvar’ın yardımcısı konumunu korurken, Nizar Avadallah, Mahmud ez Zahar, Fethi Hammad  gibi isimler hareketin eski liderleri olarak kaldı.
İç seçimler sırasında siyasi büro üyeliğine Gazi Hamad, İsam El-Dalis ve İsmail Berhum gibi isimler yer aldı. Hamas Usame el Mezini’nin Gazze Şura Konseyi Başkanı, Mahir Sabra’nın ise Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı olduğunu duyurdu. Hamas şimdiye dek Şura Konseyi Başkanı’nın adını gizli tutarken, siyasi büronun çok sayıda üyesinin isimleri konusunda ise çekinceleri vardı.
Siyasi Analist Talal Ukal Hamas hareketindeki değişimle ilgili yaptığı açıklamada, Hamas’ın pek çok Filistinli grubun uymadığı demokratik kurallara uymasının yanı sıra Şura Konseyi Başkanı ile Siyasi Büro’nun tüm üyelerinin isimlerini duyurduğu pek çok mesaj gönderdiğini söyledi. Hareketin İsrail’in suikast girişimleri ve kovuşturmalardan korkmadan tüm liderliğini ortaya koyacak şekilde şeffaflığa doğru gittiğine dair mesaj verdiğini söyleyen Ukal, Hamas Siyasi Bürosu’nun ilk kadın üyelerinin isimlerini duyurarak kadın özgürlüğüyle ilgili verdiği mesaja da dikkati çekti. Bir diğer değişim ise Gazi Hamad gibi görüşleriyle harekete yönelik eleştiride bulunan birinin Siyasi Büro üyesi olarak seçilmesi olduğunu söyleyen Okal, bunun Hamas’ın daha çok pragmatizm ve politik gerçekliğe doğru ilerleyişini yansıttığını vurguladı.
Hamas’daki değişim, hareketin iç tüzüğünü değiştirmesinden kaynaklı değişikliğin bir parçası. Ukal’a göre Hamas, esnek olmak, hegemonya aradığına dair güvence vermek  ve Oslo Anlaşmasını çatı kabul ederek meşruiyet elde etmek istiyor.
Hamas üç aşamalı olarak gerçekleşmesi planlanan genel seçimlerde yarışmaya hazırlanıyor. Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas'ın kararnamesine göre milletvekili seçimlerinin 22 Mayıs'ta, başkanlık seçimlerinin de 31 Temmuz'da yapılması bekleniyor. Milletvekili seçimlerinin sonuçları, Filistin Kurtuluş Örgütü Temel Yasası ve ulusal teamüllere göre 31 Ağustos'ta tamamlanacak olan Filistin Ulusal Konseyi'nin oluşumunun ilk aşaması olarak kabul ediliyor. Hamas seçimlere katılması halinde tarihinde ilk kez FKÖ’ye girecek.
Analist Hamas’ın kökten değiştiğine inanılması konusunda uyarıda bulunurken, bu değişimin Gazze Şeridi’ni kontrol ederek meşruiyete kavuşamamasından sonra yurt içi ve yurt dışında kabul edilebilir hale gelmesine imkan veren bir değişim olduğunu bildirdi. Filistinli grupların bugün Kahire’de seçimlerle ilgili tüm ayrıntıları masaya yatırması bekleniyor.