Türkiye, Libya’daki askeri varlığını sürdürmekte kararlı

Türkiye, uluslararası camiadan gelen askeri olarak geri çekilme çağrılarına ve Bakan Menguş’un açıklamalarına yanıt olarak Libya’daki askeri varlığını sürdürmekte kararlı bir tutum sergilerken ‘çıkış çağrılarını’ reddediyor

Türkiye ve Libya Dışişleri Bakanları geçtiğimiz Pazartesi günü Trablus’ta ortak basın toplantısı düzenledi (AFP)

Türkiye, Libya’daki Ulusal Birlik Hükümeti’ne (UBH) Libya’da kalması ve buradaki askeri güçlerini çekmemesi konusunda kararlı ve samimi bir mesaj gönderdi. Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar dün yaptığı açıklamada, Türkiye’nin Libya'daki askeri varlığının ‘Libyalıların hak ve hukukunu korumanın ve onlara yardım etmenin yanı sıra Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki çıkarlarını korumayı amaçladığını’ söyledi. Bakan Akar ayrıca Libya'nın egemenliğinin ve bağımsızlığının önemini vurguladı.
Milli Savunma Bakanı Akar, dün (Salı) Libya Genelkurmay Başkanı Muhammed el-Haddad başta olmak üzere Libyalı komutanların da yer aldığı programda Libya'da görev yapan Türk askeri personeli ile bir araya geldi. Bakan Akar burada yaptığı konuşmada, “Türkiye, dost ve kardeş ülkelerin haklı davalarında onların yanında olmaya, hak ve hukukunu korumaya devam edecektir” dedi.
Türkiye ve Libya'nın ortak bir tarihe sahip olduğunu belirten Bakan Akar, bu nedenle Türk askerinin Libya'daki varlığının, kardeşlerinin hak ve hukukunu korumaya ve onlara yardımcı olmaya dayandığını söyledi.
Libya'nın egemenliğinin ve bağımsızlığının önemli olduğunu vurgulayan Akar, “Biz buraya geldiğimizde birtakım sıkıntılar vardı. Bu sıkıntıları gidermek için gece gündüz demeden karada, denizde ve havada elimizden gelen her türlü gayreti gösterdik. Önemli sonuçlar elde ettik. Burada silahlı kuvvetlerin yapılanması, teşkilatının modernize ve organize olması için Türkiye ile birlikte Libyalı kardeşlerimiz omuz omuza çalışmalarını sürdürüyorlar” ifadelerini kullandı.
Hulusi Akar’ın açıklamaları, Türkiye'nin 27 Kasım 2019 tarihinde imzalanan Güvenlik ve Askeri İş birliği Mutabakatı Muhtırası çerçevesinde Fayiz es-Serrac başkanlığındaki Ulusal Mutabakat Hükümeti'ni (UMH) desteklemek için Libya'ya gönderdiği Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) personeli ve Suriyeli paralı askerler dahil olmak üzere Libyalı yetkililerin ve Batılı ülkelerin, tüm yabancı güçlerin ülkeden çekilmesi konusunda tekrarladıkları çağrıları Ankara'nın reddettiğini teyit eder nitelikteydi. Ülkedeki yabancı güçlerin ve paralı askerlerin geri çekilmesi çağrısı son olarak UBH Dışişleri Bakanı Necla el-Menguş tarafından geçtiğimiz Pazartesi günü Trablus’ta Türkiye Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ile düzenlediği ortak basın toplantısı sırasında yapıldı. Menguş basın toplantısında Türkiye'nin, Libya konulu Berlin Konferansı'nın çıktılarını ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin (BMGK) Libya ile ilgili kararlarını uygulamaya yönelik uygun adımlar atmasını umduğunu belirtti. Libyalı Bakan ayrıca, ülkesinin Libya Siyasi Diyalog Forumu’ndan (LSDF) çıkan ve bu yıl sonuna kadar ülkeyi başkanlık ve milletvekilliği seçimlerine götüren yol haritasına olan bağlılığını teyit etti.
Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Yaşar Güler, Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı Hakan Fidan’ın bulunduğu üst düzey isimlerden oluşan Türk heyeti, Libya Başbakanı Abdulhamid Dibeybe ve Libya Başkanlık Konseyi Başkanı Muhammed el-Menfi ile bir araya geldi. İki ülke arasındaki ilişkiler ve Türkiye ile UMH arasında imzalanan önceki mutabakatlar görüşüldü. Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu görüşmede, ülkesinin Serrac başkanlığındaki UMH  ile 27 Kasım 2019'da imzaladığı Güvenlik ve Askeri İşbirliği Mutabakatı Muhtırası ve Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılmasına İlişkin Mutabakat Muhtırası başta olmak üzere tüm mutabakatları uygulamakta kararlı olduğunu teyit etti.
Öte yandan artık önemli olanın Libya’ya barış ve huzurun getirilmesi ve ateşkesin sürmesi olduğunu söyleyen Bakan Akar, “Askeri Akademi’de 26 gencin öldürülmesini ve Terhune'deki toplu mezarları unutmadık ve unutmayacağız. Diğer yandan günlük hayatı normale döndürmek ve patlayıcıların ve mayınların olduğu alanların temizlenmesi için eğitim, yardım ve danışmanlık faaliyetleri dahil olmak üzere elimizden geleni yapacağız” dedi.
Libya hükümeti ve Türkiye'nin planlandığı gibi seçimler önümüzdeki Aralık ayında yapılana kadar ülkedeki sakin ortamı korumak için elinden gelen her şeyi yapması gerektiğini vurgulayan Akar, Türkiye’nin bugüne kadar 4 bin 407 patlayıcıyı etkisiz hale getirmenin yanı sıra Libya'ya 10 binden fazla ilaç ve tedavi ekipmanı dahil olmak üzere sağlık yardımında bulunduğunu belirtti.
Libya Başbakanı Dibeybe’nin, çok sayıda bakandan ve yetkiliden oluşan büyük bir heyetle Ankara'yı ziyaret etmesinin üzerinden bir aydan kısa bir süre geçtikten sonra Türk heyetinin Trablus'a yaptığı sürpriz ziyaret, Libya’daki askeri varlığını geri çekmesi taleplerinin artması, UBH ile Libya Ulusal Ordusu (LUO) lideri Mareşal Halife Hafter arasında bir yakınlaşma olması endişesi ve Mısır'ın Libya meselelerindeki varlığının artması sonrasında Türkiye'nin Libya'daki varlığını korumaya kararlı olduğunu göstermeyi amaçlıyordu.
Türkiye'nin endişeleri, Libya Dışişleri Bakanı Menguş’un son olarak 23 Nisan’da İtalya'nın başkenti Roma'ya gerçekleştirdiği ziyaret sırasında yaptığı açıklamalarda, Libya’daki yabancı güçlerin çıkışı için Türkiye ve diğer devletlerle diyalog başlattıklarını duyurmasının ardından ikiye katlandı. Menguş İtalya temasları kapsamında, “Türkiye ve diğer devletlerle diyalog başlattık. Niyetlerimizde kararlıyız. Biz bu ülkelerden iş birliği yapmalarını ve tüm yabancı güçleri Libya topraklarından çıkarmalarını talep ediyoruz” açıklamasında bulunmuştu. Menguş’un açıklamalarına o dönem Libya Devlet Yüksek Konseyi Başkanı Halid el-Mişri’den tepki geldi. Mevcut Libya hükümetinin daha önce imzalanan herhangi bir anlaşmayı iptal etme yetkisine sahip olmadığını’ vurgulayan Mişri, Libya'nın Türkiye ile imzalanan askeri anlaşmalara bağlı olduğunun altını çizdi.
Türkiye, Libya'daki askeri varlığının meşru hükümetle (UMH) yaptığı bir anlaşmaya dayandığını savunurken Libya'dan çekilme niyetinde olmadığını ve önceki hükümetle imzaladığı mutabakatlara bağlı kaldığını vurguluyor.