Mısır’dan iki heyet ateşkes anlaşması sağlamak için Gazze ve Tel Aviv’e gitti

İsrail İç İstihbarat Servisi Şin-Bet (Şabak) ile İsrail ordusunun koordinasyon içerisinde düzenlediği tasfiye operasyonları sonucunda Hamas’ın önde gelen 16 komutanı öldürüldü.

İsrail’in Gazze Şeridi’ne düzenlediği hava saldırısı sonrasında yükselen dumanlar (AFP)

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve Savunma Bakanı Benny Gantz’ın Gazze Şeridi’ne yönelik saldırıları durdurmayı reddettiği, daha fazla yıkıcı hava saldırısı düzenleme tehdidinde bulunduğu ve İsrail Bakanlar Kurulu’nun (Kabinet) iki hafta süreyle olağanüstü hâl ilan ettiği bir süreçte, dünya liderleri mevcut gerginlikten ve önümüzdeki süreçte bu gerginliğin tırmanmasından ciddi endişe duyduklarını dile getirdiler. Ateşkes için çabalayan ve Tel Aviv ile Gazze’ye iki güvenlik heyeti gönderdiğini duyuran Kahire, Tel Aviv ve Gazze’nin Mısır liderliğine duyduğu saygı göz önüne alındığında söz konusu iki heyetin taraflar arasında ateşkese varılmasına katkı sunmasını umduğunu belirtti.
İsrail’de İbranice yayın yapan Maariv gazetesi, Arap basınında çıkan haberlere yer vererek, Mısır’dan bir güvenlik heyetinin ateşkes konusunda müzakerelerde bulunmak amacıyla dün (çarşamba) Gazze’ye gireceğini bildirdi. Gazete, başka bir Mısır güvenlik heyetinin de mevcut gerginliğe son verme noktasında iki tarafa baskı uygulamak için aynı dakikalarda Tel Aviv’e gireceğini belirtti. İsrail merkezli Haaretz gazetesine konuşan Mısır ve Filistinli kaynaklar, Hamas ve İsrail arasında yürütülen ateşkes görüşmelerinin salı günü öğleden sonraya kadar sürdüğünü ancak İsrail’in Seraya el-Kudüs’e bağlı 3 komutanı öldürmesinin ardından görüşmelerin durduğunu aktardı.
ABD Başkanı Joe Biden yönetimi, olaya müdahale etmek ve gerginliği düşürmek amacıyla ABD Dışişleri Bakanı’nın İsrail-Filistin İşlerinden Sorumlu Müsteşar Yardımcısı Hadi Amr'ı özel temsilci olarak atadı. Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesinde, İsrail ve Gazze arasındaki savaş gerginliği ile Kudüs’teki olayların AB üyesi ülkeleri endişelendirdiğini belirtti. Borell, açıklamasında, “AB bu gerginliği durdurmak, sivillerin bu gerginlikten uzak tutulması, sağduyu ile hareket edilmesi, uluslararası hukuka bağlı kalınması, Harem-i Şerif’teki statükonun korunması ve Şeyh Cerrah Mahallesi’ndeki Filistinlilerin kovulmaması için gösterdiği çaba kapsamında tüm uluslararası taraflar ve Ortadoğu Dörtlüsü (Rusya, ABD, Birleşmiş Milletler ve AB'den oluşuyor) ile temas halindedir” ifadelerini kullandı.
Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) Başsavcısı Fatou Bensouda, dün yaptığı açıklamada, Filistin topraklarında artan şiddetin Roma Statüsüne göre suç teşkil edebileceğine dikkat çekti. Bensouda, Twitter hesabından paylaştığı mesajda, “Doğu Kudüs de dahil olmak üzere Batı Şeria’da ve aynı şekilde Gazze ve çevresinde artan şiddeti ve belki de Roma Statüsü kapsamına alınabilecek suçların işlenmesini büyük bir endişeyle takip ediyorum” diye yazdı.
Öte yandan, İsrail ve Filistin arasındaki yoğun füze savaşları dün de tırmanmaya devam etti. İsrail ordusunun Gazze Şeridi’ne yönelik yıkıcı bombardımanları ve kanlı suikastları sonucu 69 kişi hayatını kaybetti. İsrail Ordu Sözcüsü, İsrail İç İstihbarat Servisi Şin-Bet (Şabak) ile koordinasyon içerisinde düzenlediği tasfiye operasyonlar sonucunda Hamas Hareketi’nin askeri kanadı İzzeddin Kassam Tugayları’nın yönetici pozisyonundaki 4 generalin aralarında yer aldığı 16 komutanın öldürüldüğünü bildirdi. Sözcü’nün açıklamasına göre, öldürülen generaller arasında Gazze Tugay Komutanı Basım İsa, Siber Savaşlar Birimi Başkanı Cuma el-Tahle ve füze projelerini geliştirme biriminin sorumlusu Cemal Zebde bulunuyor. İsrail Ordu Sözcüsü, söz konusu ölümlerin, İzzeddin Kassam Tugayları Komutanı Muhammed Dayf’a yaklaştıkları anlamına geldiğini belirtti.
Hamas ve diğer Filistinli gruplar ise İsrail’in Gazze’ye yakın şehirleri başta olmak üzere başkent Tel Aviv ve kuzeydeki bazı şehirleri roketlerle hedef almaya devam eti. Filistinli grupların ikin gün içerisinde İsrail’e bine yakın roket fırlatması dikkat çekti. Nitekim 2014 savaşında Hamas, 51 günlük süre zarfında İsrail’e toplamda 800 roket fırlatmıştı. Hamas’ın bu kez gönderdiği roketlerden bazıları İsrail’e ait askeri bir araç, yakıt tankı ve Ben Gurion Havalimanı gibi bazı önemli hedeflere isabet etti. Hamas, İsrail’in Akdeniz’deki doğalgaz yataklarını bombalamakla tehdit etti. İsrail bunun üzerine söz konusu doğalgaz yataklarını kapatma kararı aldı. Sahada yaşanan bu gelişmeler sebebiyle Gazze Şeridi’ndeki Filistinliler ile İsrail vatandaşları arasında korku ve endişe atmosferi hâkim.
İsrail’deki aşırı sağ partiler, bu gerginliği Başbakan Binyamin Netanyahu’nun konumunu güçlendirmek için kullandı. Zira rakipleri Netanyahu’yu ‘bu savaştan fayda sağlayan birinci isim’ olmakla suçluyor. İsrail'in Güvenlik İşleri İçin Küçültülmüş Bakanlar Kurulu (Kabinet) iki hafta süreyle olağanüstü hâl ilan etti. Netanyahu’nun rakipleri Bakanlar Kurulu’nun bu kararını, ‘Netanyahu’nun çıkarlarına hizmet etmesi için savaşı uzatma kararı’ şeklinde niteledi. Söz konusu çevreler, bu savaşın, İsrail’de Naftali Bennet ve Yair Lapid liderliğinde alternatif bir hükümet kurma girişimini baltalayacağı ve böylece ülkenin beşinci kez seçime gitmesine ve Netanyahu’nun başbakanlık koltuğunda kalmaya devam etmesine neden olacağı görüşünde. Rakipleri Netanyahu’yu “Filistin yönetimini zayıflatmak için Hamas’ı desteklemekle” suçluyor. Netanyahu’nun, bu suçlamalara karşı rakiplerine yanıt vermek için Gazze’ye güçlü hava saldırılarının düzenlendiği bu savaşa ihtiyacı var.
Gözlemciler, ordu yönetiminin Gazze’yi bombalama hususunda Netanyahu ile aynı noktada buluştuğu görüşünde. İsrail Ordusu şu anda, İsrail halkında şok etkisi yaratan Hamas’ın gelişmiş roket kapasitesini önceden kestiremediği için eleştirilerin odağında yer alıyor. Hamas’ın roketleri fırlattığı esnada İsrail’in Gazze sınırındaki güney şehirlerinde yaşayan yüzlerce Yahudi vatandaşın panik içerisinde evlerini terk ettikleri ve Tel Aviv sakinlerinin sığınaklara koşturduğu görüntüleri izleyen ordu yönetiminin, kendisine yöneltilen eleştirileri dağıtmak amacıyla Gazze’yi acımasız hava saldırılarıyla hedef aldığını belirten gözlemciler, İsrail ordusunun bu saldırılarla dünya ülkeleri ve orduları karşısında ‘zafer imajı’ yaratmaya çalıştığını kaydetti. İsrail’deki gözlemciler ise Hamas’ın Tel Aviv’i bombaladığı için savaştan zaferle çıktığını ve bu nedenle şu anda savaşı durdurmayı isteyebileceğini ancak buna karşılık İsrail ordusunun söz konusu imajı oluşturana kadar savaşa devam edeceğini ifade ediyorlar.