Cebel ez-Zaviye’den Türkiye sınırına göç sürüyor

Suriye'nin kuzeybatısındaki bombardımanda aralarında HTŞ üyelerinin de bulunduğu birçok kişi öldü.

Suriye ve Rusya'nın dün İdlib'in güneyinde düzenlediği bombalı saldırının ardında bıraktığı enkaz. (AFP)
Suriye ve Rusya'nın dün İdlib'in güneyinde düzenlediği bombalı saldırının ardında bıraktığı enkaz. (AFP)
TT

Cebel ez-Zaviye’den Türkiye sınırına göç sürüyor

Suriye ve Rusya'nın dün İdlib'in güneyinde düzenlediği bombalı saldırının ardında bıraktığı enkaz. (AFP)
Suriye ve Rusya'nın dün İdlib'in güneyinde düzenlediği bombalı saldırının ardında bıraktığı enkaz. (AFP)

Türkiye ile Rusya arasında Mart 2020'de imzalanan anlaşma kapsamında en az bir yıldır yürürlükte olan ateşkese rağmen rejim güçleri perşembe günü Suriye'nin kuzeybatısında füze saldırıları düzenledi. Aralarında Heyetu Tahriru’ş Şam (HTŞ) üyelerinin ve sözcüsünün de bulunduğu 10 kişi öldürüldü.
Muhalif eylemci Muhammed Ferica, rejim güçleri ve onları destekleyen milislerin askeri harekatı sonucunda İdlib'in güney bölgelerinden Suriye'nin kuzeyine doğru bir göç dalgasının yaşandığını aktardı. İdlib'in güney ve doğusundaki Ablin, Kefer Avid, Sufuhun, el-Bara, Ehsim, el-Fatira, Marzaf, Mantef, San ve Mecdeliya bölgelerinden yaklaşık 300 bin sivilin yerinden olması bekleniyor.
AFP’nin fotoğrafçısı tarafından servis edilen görüntülerde bombalamanın gerçekleştiği olay yerinde cesetler, yıkılan bir ev ve yanan bir araba olduğu görüldü.
Suriye İnsan Hakları Gözlemevi'nin (SOHR) bildirdiğine göre güney İdlib'deki bölge, beş gündür rejim güçlerinin ve Rus uçaklarının sürekli bombardımanlarına maruz kalıyor. Rejim güçleri, İdlib'in güney kırsalındaki Ablin kasabasındaki bir evin yakınında, park halindeki bir aracı güdümlü füze ile hedef aldı. HTŞ ve diğer gruplardan militanlar da olay yerine varmalarının ardından başka bir güdümlü füze ile vuruldular. En az 10 kişinin öldüğü, ağır yaralıların da bulunduğu kaydedildi. Bir adam, kadın ve çocuğu olmak üzere 3 sivilin yanı sıra HTŞ ve müttefiki bir gruptan 7 militanın öldürüldüğü aktarıldı.
WhatsApp gruplarından açıklamada bulunan HTŞ, askeri sözcüsü Ebu Halid eş-Şami ve medya ilişkileri ofisinden iki kişinin öldürüldüğünü doğruladı.
Görgü tanığı İbrahim Harmuş yaptığı açıklamada “Sabah komşumuzun evine düşen top atışlarının sesiyle uyandık... Yaralılar için toplanıldığı sırada ikinci füze düştü” dedi.
HTŞ ve diğer küçük gruplar İdlib’in neredeyse yarısı ile Halep, Hama ve Lazkiye vilayetlerindeki sınırlı alanları kontrolleri altında tutuyorlar. Buralarda yaşayan 3 milyon nüfusun yarısı yerinden edilmiş durumda.
Rejim güçlerinin Rus desteğiyle yaklaşık üç ay yürüttüğü, Birleşmiş Milletler’in bildirdiğine göre yaklaşık 1 milyon insanı yaşadıkları yerlerden kaçmaya zorlayan geniş çaplı saldırının ardından Şam'ı destekleyen Moskova ve Ankara’nın İdlib ve çevresinde ilan ettiği ateşkes 6 Mart 2020'den bu yana yürürlükte. Söz konusu ateşkes, Rus hava saldırılarının tekrarlanan ihlallerine rağmen halen büyük ölçüde devam ediyor.
İdlib’de en az 7 kişinin ölümüne neden olan bombardımanlar meydana geldi. Bölgeye bu yılın başlarında düzenlenen saldırıda bir grubun 11 üyesi rejim güçleri tarafından öldürüldü. Ayrıca geçtiğimiz mart ayında rejim güçlerinin Atarib şehrindeki bir hastaneyi hedef aldığı bombalı saldırıda 8 sivil yaşamını yitirmişti.
Rus savaş uçaklarının dün sabah yeniden harekete geçtiğini aktaran SOHR, güney ve doğu İdlib kırsalındaki Fatira, el-Muzara, Kefer Avid, San ve Mecdeliya köyü ve kasabaları çevresini hedef aldıklarını kaydetti. Ancak ölüm ya da yaralanma meydana gelip gelmediği ile ilgili bir açıklama yapılmadı.
Rus hava saldırıları, Suriye rejim güçlerinin Muzara, Ehsim, Fatira, Ablin, Kansafra, Bare, Kafr Avid, Sufuhun, er-Ruveyha, Felifel, Benin ve Marata’da devam eden en az 140 top ve füze atışıyla aynı zamana denk geldi.
İdlib kırsalından aktivist Uday Ahmed, HTŞ’nin askeri sözcüsü Ebu Halid eş-Şami, HTŞ medya koordinatörü Ebu Musab el-Hamasi ve beraberlerinde bulunan bir kişinin rejim güçlerinin saldırısında öldürüldüğünü doğruladı. Rejim güçleri insansız hava aracı kullanarak lazer güdümlü bir top mermisi ile İdlib’in güneyindeki Ablin köyünü hedef aldığını, bu sırada söz konusu kişilerin İdlib'in güneyinde bulunan, silahlı Suriye muhalefet gruplarına ait gelişmiş irtibat noktalarından dönmekte olduklarını aktardı. Grubun Ablin’de aynı şekilde hedef alınan bir aileye yardım etmeye çalıştıklarını kaydetti.
Rejim güçlerinin Rus uçakları aracılığıyla lazer kılavuzlu Rus Krasnopol silahları kullandığına dikkat çeken Ahmed, İdlib'in güneyinde, muhalif grupların kontrolü altındaki sivil bölgelerde sivil veya askeri ayrımı yapılmadan her türlü hareketliliğin hedef alındığını vurguladı. Aynı tip silahların daha önce Halep’in batısında yer alan Atarib’deki bir hastanenin ve Suriye çölündeki diğer bölgelerin bombalanmasında kullanıldığına dikkat çekti.
Aktivist Muhammed Ferica, İdlib'in güneyindeki sivil bölgelerde tansiyonu yükselten rejim güçleri ve Rusya'nın Cebel ez-Zaviye’deki hamlelerinin Türkiye ile sınır kapılarından yardım girişini engellemeyi amaçladığını söyledi.
Ablin’in bombalanmasına yanıt olarak bölgedeki gruplar, İdlib'in güney kırsalında farklı bölgelerde, Suriye rejim güçlerinin Um bölgesindeki mevzilerine ağır topçu ve füze bombardımanı başlattı. Söz konusu gruplar, sivillerin Cebel ez-Zaviye’nin farklı bölgelerinden daha güvenli bölgelere doğru göç etmeleri nedeniyle rejimin İdlib'in doğu kırsalındaki Serakib şehri ve çevresindeki mevzilerini hedef aldılar.
Suriye rejimi, İdlib'in güney kesimine ve İdlib'in doğu, Hama kırsalındaki Gab Ovası, Lazkiye'nin kuzeyi ve Halep'in batısına yönelik saldırılarını artırdı. Bu alanlar, kuzeybatı Suriye'deki gerilimi azaltma bölgeleri anlaşması kapsamında yer alıyor.
Yerinden edilenler bu hafta başı itibariyle tarım ürünlerini hasat etmek için kısmen geri dönmeye başladı. Zira zor koşullar altında yaşayan nüfus geçimini güvence altına almak için bu ürünlere güveniyor.
Rus haber ajansının çarşamba günü aktardığına göre Suriye'nin doğusundaki Haseki devriye gezen bir araç yola döşenen bomba nedeniyle infilak etti. Olayda bi Rus askeri ölürken üçü de yaralandı.
Rus ordusundan yapılan açıklamada hastaneye kaldırılan üç askerin hayati tehlikesi olmadığı kaydedildi.



Alvanî... Anbar'daki protesto gösterilerinden Beyrut'taki esrarengiz cinayete

Irak eski Milletvekili Ahmed el-Alvani (X)
Irak eski Milletvekili Ahmed el-Alvani (X)
TT

Alvanî... Anbar'daki protesto gösterilerinden Beyrut'taki esrarengiz cinayete

Irak eski Milletvekili Ahmed el-Alvani (X)
Irak eski Milletvekili Ahmed el-Alvani (X)

Iraklı siyasetçi Ahmed el-Alvani'nin, 2003 sonrası Irak'ta yaşanan siyasi dönüşüm ve çatışmalardan bağımsız olmayan siyasi kariyeri, Lübnan'ın başkenti Beyrut'ta bir dairede cesedinin bulunmasıyla yeniden gündeme geldi. El-Alvani, parlamentodaki görevinden eski Başbakan Nuri el-Maliki hükümetine karşı düzenlenen protestoların ön saflarına geçmiş, ardından Ramadi kentindeki evine düzenlenen kanlı güvenlik operasyonunun ardından 11 yılı aşkın süre tutuklu kalmıştı. Nisan 2025'te serbest bırakılmasının ardından yeniden kamuoyunun karşısına çıkmıştı.

El-Alvani, Irak'ın batısındaki Anbar vilayetinin büyük aşiretlerinden el-Bu Elvan aşiretine mensuptu. Eski Başbakan İyad Allavi liderliğindeki Irakiye Listesi'nin üyelerinden olan el-Alvani, Irak Parlamentosu'nda Anbar vilayetini temsil ediyordu. Bağdat Üniversitesi Jeoloji bölümünden doktora derecesine sahip olan siyasetçi, parlamentonun Ekonomi Komisyonu Başkanlığı görevini de yürütmüştü.

El-Alvani'nin adı, 2012 yılının sonlarında Anbar'da başlayarak Sünni nüfusun çoğunlukta olduğu diğer vilayetlere yayılan protesto hareketine katılmasıyla öne çıktı. Ramadi, Felluce ve vilayetin diğer kentlerindeki oturma eylemi alanlarında yoğunlaşan gösterilerde, katılımcıların siyasi marjinalleştirme ve Sünni kesime yönelik güvenlik operasyonları olarak nitelendirdikleri uygulamaların sona erdirilmesi ve hükümetin ülkenin batısındaki bölgelere yönelik politikalarının gözden geçirilmesi talep ediliyordu.

Maliki ile karşı karşıya geldi

El-Alvani, protestocuların taleplerini en güçlü şekilde savunan ve Maliki hükümetiyle siyasi gerilimi artıran isimlerden biriydi. Yalnızca gösterilere destek vermekle kalmayan el-Alvani, dönemin başbakanına yönelik sert eleştirileriyle de dikkat çekti. Böylece Bağdat yönetimi ile Anbar'daki Sünni siyasi liderler arasında yaşanan siyasi mücadelenin öne çıkan figürlerinden biri haline geldi.

Buna karşılık hükümetten ve Şii siyasi çevrelerden bazı kesimler, oturma eylemlerini siyasi ve güvenlik istikrarına yönelik bir tehdit olarak değerlendirdi. Bazı göstericileri, silahlı grupların protesto alanlarından yararlanmasına izin vermekle suçladı. Gerilimin artmasıyla gösteriler, Irak'taki siyasi ayrışmanın en belirgin alanlarından birine dönüştü. Bu süreç, 2014 yılında Anbar'ın geniş kesimlerinde güvenlik durumunun çökmesinden ve DEAŞ'ın yükselişinden önce yaşandı.

El-Alvani'nin siyasi kariyerindeki en önemli kırılma noktası, 28 Aralık 2013'te Ramadi'deki evine düzenlenen baskın sırasında güvenlik güçlerince gözaltına alınması oldu. Operasyon öncesinde, gözaltı kararını uygulamakla görevlendirilen güvenlik gücü ile el-Alvani'nin korumaları ve aile üyeleri arasında silahlı çatışma yaşandı. Çatışmada kardeşi Ali ve bazı korumaları ile bir subay ve güvenlik gücünün bazı mensupları hayatını kaybetti.

Iraklı yetkililer o gün, güvenlik gücünün el-Alvani'nin kardeşi Ali hakkında çıkarılan mahkeme kararını uygulamak üzere harekete geçtiğini ve kendilerine ateş açılması sonucu ölü ve yaralıların olduğunu açıkladı. Ancak el-Alvani'nin gözaltına alınması, özellikle milletvekili dokunulmazlığına sahip olması nedeniyle siyasi ve hukuki itirazlara yol açtı. Olay, merkezi hükümet ile Anbar'daki protesto hareketi arasındaki gerilimi daha da artırdı.

Operasyonun sonuçları gözaltıyla sınırlı kalmadı. Ardından hükümet, Ramadi'deki oturma eylemini sona erdirme kararı aldı. Anbar'da silahlı çatışmalar patlak verirken DEAŞ, 2014 yılının başlarında Felluce ve diğer bölgelere yayıldı.

Irak'ın eski Başbakanı Nuri el-Maliki (ortada), Haziran 2026'da Parlamento binasında (DPA)
Irak'ın eski Başbakanı Nuri el-Maliki (ortada), Haziran 2026'da Parlamento binasında (DPA)

İdam ve hapis cezaları

El-Alvani, gözaltına alınmasına eşlik eden çatışmalarla bağlantılı bir dizi adli suçlamayla karşı karşıya kaldı. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre Merkezi Ceza Mahkemesi, Kasım 2014'te çatışma sırasında iki güvenlik görevlisinin öldürülmesi suçlamasıyla hakkında idam cezası verdi. Ayrıca güvenlik gücünün bazı mensuplarının yaralanmasıyla bağlantılı diğer davalarda müebbet hapis cezalarına çarptırıldı.

El-Alvani suçlamaları reddederken insan hakları örgütleri, yargılama sürecinin güvencelerine ve savunma hakkına ilişkin sorunlara dikkat çekerek hukuki sürecin güvenilirliğini sorguladı. Parlamentolar Arası Birlik de davayı yıllarca takip etti ve gözaltının milletvekili dokunulmazlığının ihlal edildiği koşullarda gerçekleştirildiği değerlendirmesinde bulundu.

Hakkında idam kararları bulunmasına rağmen el-Alvani, genel af düzenlemesi kapsamındaki işlemlerden yararlanana kadar on yılı aşkın süre cezaevinde kaldı.

23 Nisan 2025'te, hukuki ve aşiretsel bir uzlaşmanın ardından serbest bırakıldı. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre uzlaşma kapsamında, baskın sırasında hayatını kaybeden kurbanlardan birinin ailesi şikâyetini geri çekti ve maddi tazminatı kabul etti. Böylece el-Alvani'nin genel af yasasından yararlanmasının önü açıldı.

Eski Milletvekili Ahmed el-Alvani'nin serbest bırakılmasının ardından çekildiği belirtilen ve sosyal medyada paylaşılan fotoğraf (X).
Eski Milletvekili Ahmed el-Alvani'nin serbest bırakılmasının ardından çekildiği belirtilen ve sosyal medyada paylaşılan fotoğraf (X).

Son yolculuk

Cezaevinden çıktıktan sonra parlamento görevine dönmeyen el-Alvani, siyasi ve toplumsal temaslarını yeniden başlattı. Bir süre Ramadi'de kaldıktan sonra Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nin başkenti Erbil'e taşındı.

Siyasi ve aşiret çevrelerinden isimlerle yeniden temas kurması, özellikle Sünni bölgelerin geleceğine ilişkin tartışmalar çerçevesinde, önümüzdeki dönemde nasıl bir rol üstleneceği sorusunu gündeme getirdi. Bu tartışmalar arasında Anbar ve diğer bölgeleri kapsayacak federal bir bölge kurulması fikri de yer alıyordu.

Beyrut'a yaptığı son yolculuk, bu ayın 5'inde Erbil'den hareket etmesiyle başladı. Lübnan basınında yer alan bilgilere göre el-Alvani kısa süre Hamra bölgesindeki bir otelde kaldıktan sonra, başka kişiler tarafından kiralanan Tarik el-Cedide bölgesindeki bir daireye geçti.

Birkaç gün boyunca kendisinden haber alınamamasının ardından el-Alvani'nin cesedi söz konusu dairede bulundu. İlk güvenlik ve adli raporlarda, boğularak öldürüldüğü bildirildi.

El-Alvani'nin öldürülmesi, Irak'ta 2011 sonrasında yaşanan sert siyasi kutuplaşma, protestolar, güvenlik güçleriyle çatışmalar ve Anbar başta olmak üzere ülke genelinde güç dengelerindeki değişimlerle siyasi yükselişi bağlantılı olan isimlerden birini yeniden gündeme taşıdı.

Ancak Beyrut'taki ölümünün şartları ve cinayetin siyasi faaliyetleriyle ya da son dönemdeki temas ve hareketliliğiyle bağlantılı olup olmadığı henüz netlik kazanmış değil.


Gazze'de barınma krizi: İsrail sel felaketinde yardımları engelliyor

Filistinlilerin kaldığı kampın yakınındaki kayaların çökmesi sonucu en az 5 kişi yaşamını yitirdi (AP)
Filistinlilerin kaldığı kampın yakınındaki kayaların çökmesi sonucu en az 5 kişi yaşamını yitirdi (AP)
TT

Gazze'de barınma krizi: İsrail sel felaketinde yardımları engelliyor

Filistinlilerin kaldığı kampın yakınındaki kayaların çökmesi sonucu en az 5 kişi yaşamını yitirdi (AP)
Filistinlilerin kaldığı kampın yakınındaki kayaların çökmesi sonucu en az 5 kişi yaşamını yitirdi (AP)

ABD Başkanı Donald Trump'ın öncülüğünde kurulan Barış Kurulu, Gazze'de insani acil yardım duyurusu yaparken, yağmur yüzünden yaşanan toprak kaymalarının Filistinli aileleri öldürdüğü belirtiliyor.

Gazze Şeridi'nde 6 Kasım'dan bu yana şiddetli yağış ve rüzgarın eşlik ettiği soğuk hava şartları etkisini sürdürüyor.

Gazze'deki yönetimin paylaştığı verilere göre olumsuz hava koşulları nedeniyle 70 bin çadır kullanılmaz hale gelirken, yerinden edilen Filistinlilerin kaldığı kampları su bastı.

Gazze'nin orta kesimindeki Deyr el-Belah kentinin güneyinde, şiddetli rüzgar ve yağışın tetiklediği toprak kayması sonucu Filistinlilerin kaldığı bir kampın yakınındaki kum yığını çöktü.

Pazar günü yaşanan olayda üç çadır kum ve kayaların altında kalırken, biri 8, diğeri 6 yaşında iki çocuk ve anneleri dahil 5 kişi hayatını kaybetti.

Guardian'ın irtibata geçtiği görgü tanıklarından Abdulkerim el-Sahar, insanların kum ve kayaların altında kaldığını, çadırların tamamen gömüldüğünü söylüyor.

Kendi barınağının da ağır hasar gördüğünü belirten Sahar, kurtarma çalışmalarına katılanların insanlara ulaşabilmek için çekiçlerle kayaları parçalamak zorunda kaldığını ifade ediyor.

Olaya şahit olan Ebu Darbali de yamaçtaki toprak kayması sırasında patlama sesini andıran bir gürültü duyulduğunu, üç çadırın tamamen enkaz altında kaldığını anlatıyor.

Birleşmiş Milletler (BM), hafta sonundaki yağışların ardından 26 binden fazla ailenin barınaklarının veya eşyalarının zarar gördüğünü bildirdi.

İsrail Savunma Bakanlığı, Gazze'ye yardım malzemelerinin girişine izin verildiğini duyururken tedarikte yaşanan sorunlardan Hamas'ı sorumlu tuttu.

Barış Kurulu'ndan yapılan yazılı açıklamada ise sel felaketinin ardından Gazze'de "insani acil durum" yaşandığı vurgulandı.

Açıklamada, "İsrail hükümetine, kışa hazırlık ve insani yardım malzemelerinin girişine izin vermek için derhal harekete geçmeleri ve taahhütlerini tam olarak yerine getirmeleri çağrısında bulunuyoruz" ifadeleri kullanıldı. Tel Aviv yönetiminin bu konuyla ilgili adımlarının "hâlâ yetersiz" olduğu belirtildi.

Hamas ise Barış Kurulu'nun açıklamasında İsrail yönetiminin, Trump'ın Gazze planının uygulanmasını engellediğinden bahsedilmediğine dikkat çekti.

Açıklamada, Hamas'ın ağustosta Trump'ın barış planını onayladığı hatırlatılarak İsrail'in üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmediği ve süreci kasıtlı olarak aksattığı ifade edildi.

Independent Türkçe, Times of Israel, Guardian

 


Lübnan'da UNIFIL sonrası dönem için Fransa-ABD formülü

UNIFIL (BM Geçici Lübnan Barış Gücü) devriyesi, 20 Temmuz 2026'da Lübnan'ın güneyindeki sahil kasabası Beytü's-Seyyad yakınlarında (AFP)
UNIFIL (BM Geçici Lübnan Barış Gücü) devriyesi, 20 Temmuz 2026'da Lübnan'ın güneyindeki sahil kasabası Beytü's-Seyyad yakınlarında (AFP)
TT

Lübnan'da UNIFIL sonrası dönem için Fransa-ABD formülü

UNIFIL (BM Geçici Lübnan Barış Gücü) devriyesi, 20 Temmuz 2026'da Lübnan'ın güneyindeki sahil kasabası Beytü's-Seyyad yakınlarında (AFP)
UNIFIL (BM Geçici Lübnan Barış Gücü) devriyesi, 20 Temmuz 2026'da Lübnan'ın güneyindeki sahil kasabası Beytü's-Seyyad yakınlarında (AFP)

Fransa ve ABD'nin Lübnan'a ilişkin diplomatik girişimleri, UNIFIL (Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Barış Gücü) birliklerinin çekilmesinin ardından ülkenin güneyinde güvenlik boşluğu oluşmasını önleyecek bir "formül" bulunması üzerinde yoğunlaştı.

Girişimlerin bir diğer hedefini ise İsrail'in çekildiği bölgelerde Hizbullah'ın geri çekildiğini ve Lübnan ordusunun konuşlandığını doğrulayacak, tarafları tatmin eden bir "denetim mekanizması" oluşturulması teşkil ediyor.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Lübnan'ın daha önce reddettiği, görevin sivil bir heyete devredilmesini öngören öneriyi yeniden gündeme getirdi.

Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot ise Paris'te düzenlenen G7 dışişleri bakanları toplantısının ardından yaptığı açıklamada, "Yeni bir güvenlik yapılanmasına doğru hızlı ve kararlı biçimde ilerlemek gerekiyor" dedi.

Fransa'nın sağlayabileceği güvencelere ilişkin konuşan Barrot, "Bu güvenceler mevcut Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararlarına, özellikle de 1701 sayılı karara dayanmalı. Ayrıca üçlü anlaşmanın (çerçeve anlaşması) başarıya ulaşmasına katkıda bulunmalı" ifadelerini kullandı.

Beyrut, görüşmelerin sonuçlarını bekliyor

Öte yandan yerel kaynaklar Şarku’l Avsat’a, Lübnan'ın ABD-Fransa görüşmelerinin sonuçları hakkında henüz bilgilendirilmediğini belirtti.

Kaynaklara göre, ABD'nin Birleşmiş Milletler Daimî Temsilcisi Büyükelçi Mike Waltz'ın önümüzdeki haftanın başında Beyrut'a gerçekleştireceği ziyaretle birlikte görüşmelerin ayrıntıları daha netlik kazanacak.