SOHR: Halep kırsalında şiddet ve ihlaller artıyor

Suriye’nin kuzeyindeki Fırat Kalkanı bölgesinde Mayıs ayında bu yanan 15 operasyon ve olay

13 Haziran’da Halep kırsalında Afrin’in bombalanmasının ardından Şifa Hastanesi'nde yıkım (EPA)

Türk ordusu destekli Suriyeli muhalif gruplarının kontrolü altında olan Suriye’nin kuzeyinde Halep kırsalındaki Fırat Kalkanı bölgeleri Mayıs ayında, muhalif gruplar ve rejim güçleri arasında mahkumların değişimine yönelik bir operasyonun yanı sıra hedef alma, bombalama ve iç çatışma dahil olmak üzere 15 operasyon ve olaya tanık oldu.
Suriye İnsan Hakları Gözlemevi (SOHR) dün yaptığı açıklamada Fırat Kalkanı bölgesinde insani krizler, ihlaller ve güvenlik krizleri giderek kötüleşiyor. İhlal, hedef alma, bombalama gibi olaylar sık sık yaşanıyor.
SOHR’un yaptığı açıklamaya göre, Cerablus kırsalında Tel Şair köyünde iki aile arasında çıkan hafif silahlı çatışmada 16 kişi ve Halep’in doğusundaki er-Rai’nin güneyindeki el-Burc köyünde aile arasında çıkan makineli tüfeklerin kullanıldığı çatışmada bir kişi hayatını kaybetti. Halep’in kuzeyindeki Azez’in doğusunda bulunan Kafrgan köyünde bir kadın kocası tarafından öldürüldü. Halep’in doğusunda yer alan el-Bab’a bağlı el-Burc köyünde de Ankara’ya bağlı grupların mensupları tarafından bir vatandaş öldürüldü. el-Bab kırsalındaki Tel Circe köyünde bir 20. Tümen üyesi ve el-Bab kırsalındaki Kabasin köyünde bir kişi, kimliği belirsiz kişiler tarafından öldürüldü. Cerablus’ta bomba yüklü bir motosikletin patlaması sonucu 3 kişi hayatını kaybetti. El Bab'da bir DEAŞ hücresi iki polisi vurdu. Ankara’ya bağlı 3 grup el-Bab’da bir DEAŞ hücresiyle çatıştı, DEAŞ hücresinden iki kişi öldü. Söz konusu iki kişiden biri patlayıcı yelekle kendini patlattı.
Mayıs ayında Halep’in kuzey ve doğu kırsalında Ankara’ya bağlı grupların kontrolü altında olan alanlarda aileler ve gruplar arasında 5 çatışma yaşandı. 1 Mayıs’ta Cerablus kırsalındaki Tel Şair köyünde iki aile arasında çıkan hafif silahlı çatışmada yararlıların olmasının yanı sıra yaşlı bir adam hayatını kaybetti. 2 Mayıs’ta er-Rai’nin güneyindeki el-Burc köyünde, çobanların bazı tarım ürünlerini ele geçirmesi sonucu silahlı çatışmalara tanık olundu, söz konusu çatışmada bir kişi öldü bir kişi yaralandı. Kaynaklara göre aynı gün el-Bab’da, Ahfad Ordusu ve Hamza Tümeni ile Milli Ordu olarak adlandırılan yapıya bağlı olanlar arasında gerginlik yaşandı. Aynı kaynağa göre, çatışmaya Ahfad Ordusu’nun Hamza Tümeni mensuplarından birini tutuklaması neden oldu.
SOHR tarafından yapılan açıklamaya göre, 12 Mayıs’ta el-Bab’da, şehir merkezi yakınlarında, Türkiye’ye bağlı polislerle halk arasında çıkan kavga sonucunda çıkan gerilimi yoğun silah sesleri takip etti. Açıklamada polislerden birinin yanlışlıkla ateş ederek kavga edenlerden birini yaraladığı ardından silahlı bir grubun ateş eden polisi kaçırdığını belirtildi. Sultan Murat Tümeni unsurları askeri takviye getirdi, Halep’in doğusundaki el-Bab’daki kavganın olduğu kavşağa giden yolları kestiler. Polis güçleri ise şehrinin pazarlarındaki kontrol noktalarından tahliye edilirken, askeri polise ait ağır makineli tüfeklerle donatılmış onlarca kamyonet, merkezde bulunan döner kavşağa baskın yaparak, Sultan Murat Tümeninin bariyerlerini kaldırmak ve çatışmayı çözmek için toplandı.
24 Mayıs’ta Türk kuvvetlerinin ve Fırat Kalkanı operasyonları odası gruplarının kontrolü altındaki el-Bab şehri ve kırsalında gerginlik yaşandı. İhtayimlat bölgesinde askeri polis ile silahlı kişiler arasında çatışma çıktı. Çatışmada 7’den fazla kişi yaralandı, askeri polisin bölgeye düzenlediği baskının ardından en az 4 kişiyi tutukladı. Askeri polis, es-Sukn eş-Şebabi bölgesine ve Zeytin Dalı kavşağına baskın düzenleyerek çok sayıda kişiyi tutukladı.
SOHR ayrıca 6 patlama ve 3 hedef alma gözlemledi. 6 Mayıs’ta Türkiye destekli Milli Ordu’nun 20. Tümen’inin mensubunun cesedi bulundu. El-Bab’ın kuzeyinde Tel Circe köyünde cesedi bulunana kişi ateş açılarak öldürülmüştü. Ölen kişi, Deyrizor’un doğu kırsalındaki Mahkan kasabasındandı. 14 Mayıs’ta el-Bab kırsalındaki Kabasin köyünde bir kişi, çiftliğine baskın düzenleyen ve arabasını çalan kimliği belirsiz kişiler tarafından vurularak öldürüldü. 28 Mayıs’ta el-Bab’da Ankara’ya bağlı iki polis DEAŞ hücresinin kurşunlarıyla öldürüldü.
Patlamalarla ilgili olarak ise, SOHR’un yaptığı açıklamaya göre, 6 Mayıs’ta Halep’in kuzeyindeki Azez kırsalındaki eski Bab es-Seleme kampında bir patlayıcı dolu kamyonet patladı. 10 Mayıs’ta Buhus-Azez yolunda patlayıcı yüklü bir motosiklet patladı ve iki kişi yaralandı. Aynı gün el-Bab’da bir caminin yakınında bir bomba patladı. 19 Mayıs’ta Cerablus’ta bir bomba yüklü bir araç patladı. 24 Mayıs’ta Cerablus da Şeriat Camii yakınında bomba yüklü bir motosikletin patlamasına tanık olundu. Patlamada 3 kişi hayatını kaybetti. Ciddi yaralanmalar da dahil olmak üzere yaklaşık 7 kişi yaralandı. Son patlama 28 Mayıs’ta el-Bab’da Ahrar’uş Şam hareketine bağlı bir hakime ait arabanın patlayıcı ile patlatılması oldu.
Diğer yandan, 12 Mayıs’ta rejim güçleri ile Türkiye destekli gruplar arasında bir mahkum değişimi gerçekleştirildi. SOHR kaynaklarına göre, mahkum değişimi, bir kadın, iki genç erkek ve rejim güçleri tarafından gözaltına alınan diğer kişilerin serbest bırakılması karşılığında, bazı cesetlerin yanı sıra hapishanelerinde olan rejim güçlerinden bazı mahkumların serbest bırakılmasını da içeriyordu. Operasyon, el-Bab kırsalındaki Ebu ez-Zendin sınır kapısında Suriye Kızılayı gözetiminde gerçekleşti.
28 Mayıs’ta Fırat Kalkanı grupları el-Bab’da güvenlik operasyonu başlatarak DEAŞ hücresine baskın düzenlemesi ile iki taraf arasında çatışma çıktı. Ankara’ya bağlı askeri unsurlardan 3’ünün öldürülürken ve DEAŞ üyelerinden ikisi öldü söz konusu kişilerden biri kendini patlayıcı yelekle havaya uçurdu.
SOHR açıklamasını şu ifadelerle sonlandırdı:
“Suriye halkına karşı işlediği suçları ve ihlallerini durduracak bir caydırıcı olmadığı sürece Fırat Kalkanı bölgelerindeki ihlaller silsilesinin durdurmayacağı açıkça görülüyor.”
Türkiye destekli diğer grupların kontrolü altındaki Afrin’de, rejim güçleri ve Suriye Demokratik Güçleri tarafından Şifa Hastanesi’nin bombalanması nedeniyle 18 kişi öldü.  Saldırı ABD, Avrupa ülkeleri ve Birleşmiş Milletler tarafından kınandı.