Fas, Kovid-19 aşısı üretiminde büyük üreticiler arasında katılıyor

500 milyon dolarlık yatırımla ayda 5 milyon doz üretilmesi planlanıyor.

Kral 6. Muhammed aşı üretim projesinin imza törene katıldı. (MAP)

Fas Kralı 6. Muhammed pazartesi günü Fez’deki Kraliyet Sarayı’nda, ülkenin yeni tip koronavirüse (Kovid-19) karşı aşı üretiminde büyük üreticiler kulübüne girmesini ve salgına karşı küresel savaşta öncü bir rol üstlenmesini sağlayacak anlaşmaların imzalanmasını denetledi. Anlaşma ile Fas’ta Kovid-ve diğer aşıların üretilmesi ve paketlenmesi projesi başlatıldı.
Kamu ve özel sektör ortaklığının meyvesi olarak görülen proje, başlangıç olarak kısa vadede bir ayda 5 milyon doz Kovid-19 aşısı üretilmesini, orta vadede ise bu kapasitenin kademeli olarak iki katına çıkarılmasını hedefliyor.
Toplam yatırım değeri 500 milyon dolara ulaşan proje, ülkede kendi kendine yeterliliği artırmak üzere Kovid-19 aşısını ve diğer aşıları üretmeyi ve Fas’ı ambalaj endüstrisi alanında Kıta’da ve küresel düzeyde biyoteknoloji lideri haline getirmeyi hedefliyor.
Söz konusu proje, Fas Kralı’nın ülkesinin aşı üretimi için kapsamlı ve entegre endüstriyel ve biyoteknolojik yeteneklere sahip olmasını sağlama hedefi çerçevesinde yer alıyor.
Rabat, Kral 6. Muhammed ile Çin Devlet Başkanı Şi Jinping arasında 31 Ağustos 2020’de gerçekleştirilen telefon görüşmeleri doğrultusunda yapılan bu ortaklığın başlatılması ile pandemi krizinin ve yansımalarının aktif ve proaktif yönetimini sağlamayı hedefleyen Fas Kralı’nın vizyonunun daha de netleşmesi yönünde bir adım daha attı.
Projenin lansmanında, şu an Samsung Biologics’in Kıdemli Başkan Yardımcısı ve endüstriyel biyoteknolojide uluslararası bir uzman olan Samir Machour, Fas’ta bir Kovid-19 aşının yanı sıra diğer aşıların üretilmesi ve paketlenmesine yönelik bir proje sundu. Aynı şekilde Sinopharm Group Başkanı ve Genel Müdürü Liu Jingzhen de projeye yönelik bir sunum gerçekleştirdi.
İsveç şirketi Recipharm’ın CEO’su Marc Funk da, Fas’ta aşıların üretim kapasitelerini oluşturma projesini anlattı. Projenin amaçlarının ve içeriklerinin sunulmasının ardından, Kral 6. Muhammed’nin huzurunda üç önemli anlaşma imzalandı. Bunlardan ilki, Fas devleti ile Çin Ulusal İlaç Grubu Sinopharm arasında Kovid-19 aşısına yönelik bir iş birliği anlaşmasıydı. Anlaşma Fas Sağlık Bakanı Halid Eyt et-Talib ve Sinopharm Grubu Başkanı Liu Jingzhen tarafından imzalandı.
İkincisi, Fas devleti ile Recipharm şirketi arasında Fas Krallığı’nda aşı üretim kapasitelerinin hazırlanmasına ilişkin bir anlaşma muhtırasıydı. Söz konusu muhtıra, Ekonomi, Maliye ve İdari Reformlar Bakanı, 6. Muhammed Yatırım Fonu Yönetim Kurulu Başkanı Muhammed Benchaaboun, Recipharm CEO’su ve Fas Bankalar Profesyonel Birliği (GPBM) Osman bin Celun tarafından imzalandı.
Üçüncü anlaşma, ilaç endüstrisinde uzmanlaşmış Faslı şirket Sutima’nın steril paketleme tesislerinin, Kovid-19 aşılarının üretilmesi için Fas devletinin kullanımına sunulmasına ilişkin bir sözleşmeydi. Anlaşmaya imzaları Fas Sağlık Bakanı ve Sutima Genel Müdürü Lamia et-Tazi attılar.
İsveçli Recipharm Şirketi CEO’su Marc Funk, Recipharm’ın Fas’taki projesinin ister endemik ister salgın düzeyinde olsun aşı kampanyalarına erişimi artırmayı hedeflediğini söyledi.
Funk, Recipharm’ın yaptığı katkının, Fas’ın mümkün olan en kısa sürede, ülke ve Afrika kıtası halkının faydalanması için aşıların paketlenmesi açısından merkez olacağından emin olunmasını amaçladığını da sözlerine ekledi. Funk ayrıca Recipharm’ın, bu sektördeki yenilikçi firmalarla iş birliği içinde gerçekleştirilecek ikinci aşamada olarak aşının tamamen üretilmesine yardımcı olacağına dikkat çekti.
Recipharm’ın aşıların ve biyolojik tedavi ilaçlarının üretimi için kraliyet girişimine katılmasının yanı sıra bir aşı paketleme tesisinin inşa edilmesine destek vereceğini belirten Funk, şirketin aynı zamanda Fas ve Avrupa’daki fabrikalarında çalışma ekiplerinin oluşturulmasında, uygun üretim teknolojileri ve uzmanlıkların nakledilmesinde, Fas’daki fabrikanın işletilmesinde ve üretilen aşıların kalitesinin doğrulanmasında da katkıda bulunacağını sözlerine ekledi.
Funk, projenin sağlık, sosyal ve ekonomik alanlardaki etkisiyle ilgili olarak Recipharm’ın Fas halkının sağlık güvenliğini iyileştirmeye katkıda bulunacağını ve gelecekteki pandemi veya salgın hastalık dalgalarında mümkün olan en kısa sürede gerekli olan aşıların ihraç edilmesi yoluyla Afrika ülkeleriyle alışverişi teşvik edeceğini vurguladı.
Dünyanın en büyük beşinci ilaç üreticisi olan Recipharm’ınçeşitli ülkelerde 30’dan fazla fabrikası bulunuyor.
Sinopharm Grubu Başkanı Liu Jingzhen, Fas ile grup arasındaki Kovid-19 aşısının üretimi ve paketlenmesine ilişkin anlaşmanın Fas’ta salgının önlenmesi ve kontrol altına alınması için güçlü bir destek sağlayacağını belirtti. Grup Başkanı, projenin Kovid-19 salgınıyla mücadelede Fas ve Çin için büyük önem taşıdığını söyledi.
Çinli yetkili söz konusu projenin, Fas ve Afrika halklarının sağlık sistemlerinin dayanıklılığının desteklenmesini mümkün kılacağını belirterek projenin uluslararası düzeyde de salgının önlenmesi ve kontrol altına alınmasına yönelik katkıda bulunacağını belirtti.
Liu Jingzhen, Kral 6. Muhammed ve Çin Devlet Başkanı Şi Jinping’in gerçekleştirdikleri telefon görüşmeleri sırasında pandemiye karşı ortak mücadelenin yanı sıra ekonomik ve ticari iş birliğini derinleştirme konusunda anlaşmaya vardıklarını belirterek Fas Krallığı ve Çin’in Kovid-19 salgınına karşı birlikte mücadele ettiklerini vurguladı.
Liu Jingzhen ayrıca Çin Devlet Başka’nın Çin’in Kovid-19 aşısının araştırma ve geliştirmesini olumlu yönde ilerletmeye ve üretim alanında Fas ile iş birliği yapmaya hazır olduğunu ilettiğini  söyledi.
Liu Jingzhen, grubun Kovid-19 aşısının araştırılması ve geliştirilmesi konusunda Fas hükümeti ve kurumlarıyla iyi bir iş birliğine imza attığını ve Fas’ın, Sinopharm’ın yurt dışındaki klinik deneylerine güçlü bir yardım ve paha biçilmez destek sağladığını belirterek Çin ve Fas Krallığı arasındaki 2016 yılında stratejik ortaklığın başlatılmasından bu yana ikili ilişkilerde büyük bir ilerleme kaydedildiğini bildirdi.