Lübnan’da şimdi de ‘Mikati Krizi’

Özgür Yurtsever Hareket: Mikati'ye yönelik yolsuzluk şüpheleri var

Lübnan Cumhurbaşkanı Mişel Avn (Reuters)
Lübnan Cumhurbaşkanı Mişel Avn (Reuters)
TT

Lübnan’da şimdi de ‘Mikati Krizi’

Lübnan Cumhurbaşkanı Mişel Avn (Reuters)
Lübnan Cumhurbaşkanı Mişel Avn (Reuters)

Lübnan Cumhurbaşkanı Mişel Avn'ı destekleyen (Maruni Hristiyan) Özgür Yurtsever Hareket (ÖYH), yeni Lübnan hükümetini kurmak için eski Lübnan Başbakanı Necib Mikati'nin seçilmesine karşı muhalefetini artırırken, Avn’ın yaklaşımına hakim olan kaynaklar, hükümeti kurmakla görevlendirilecek kişinin ismi konusunda anlaşma sağlanamamış olsa bile, Avn’ın yarın yapılması planlanan parlamento üyeleriyle istişare tarihine bağlı kalacağını belirtti. 
Şarku'l Avsat'a konuşan kaynaklar, "Cumhurbaşkanı Avn, istişareleri erteleme sorumluluğunu tek başına üstlenmeyi kabul etmeyecek. Bu yüzden, istişareleri erteleme konusunda açık bir talep olmadığı sürece bunu kabul etmeyecek" dedi. Kaynaklar, hem ülke içinden hem de dışarıdan yürütülen organize bir kampanya çerçevesinde hükümetin kurulmasını geciktirdiği için Cumhurbaşkanı Avn'ı suçlamaya yönelik açık bir eğilim olduğunu belirtti.
ÖYH ise Mikati'ye karşı kampanyasını sürdürüyor. ÖYH’den önde gelen bir kaynak Şarku'l Avsat'a yaptığı açıklamada, eski Birleşmiş Milletler Büyükelçisi Büyükelçi Navaf Selam'ın aday gösterilmesinin bir manevra olmadığını ve Hizbullah ile bir tartışma veya ABD’yi razı etme girişimi olmadığını ifade etti. Ancak bu adaylığın tamamen ‘reddedilen’ Mikati ile mücadele olduğunu itiraf etti. Kaynak, "ÖYH, Hizbullah'ın Şii toplumunun birliğini koruma ve Sünnilerle olan ilişkiyi sarsmama çabasını anlıyor. Ancak bu, Hıristiyanlara ağır yük yüklenmesi anlamına gelmiyor" dedi.
ÖYH Başkanı Milletvekili Cibran Basil, reformları uygulayabilecek ve yerel ve uluslararası alanda güven uyandırabilecek bir hükümet kurulması gerektiğini vurgulayarak, ÖYH’nin en kısa sürede hükümet kurulmasını kolaylaştırma yönündeki tutumuna bağlı olduğunu belirtti. 
ÖYH’nin uluslararası ilişkilerden sorumlu yetkilisi Tarık Sadık ise, ÖYH bloğunun başbakan olarak Necib Mikati'yi seçmeyeceğini ve parlamentodan istifa etmeden önce hükümet kurmak için kısa süreli bir fırsat vereceğini doğruladı. Sadık, Twitter üzerinden şu açıklamayı yaptı:
“Mikati, ABD’nin ve yozlaşmış bir rejimin adayı. Navaf Selam ise Lübnan'ın Birleşmiş Milletler Büyükelçisiydi ve pan-Arap ve Filistin yanlısı bir geçmişe sahip. Meclis Başkanı Nebih Berri, Başbakan Saad Hariri ve İlerici Sosyalist Partisi Lideri Velid Canbolat'ın Mikati'ye yönelmelerini anlıyorum, ancak Hizbullah’ı desteklemiyorlar?”
Aynı bağlamda, ÖYH’den milletvekillerinin de yer aldığı Meclis’teki Güçlü Lübnan bloğunun üyesi olan Milletvekili Hikmet Dib, Mikati ile ilgili yasadışı zenginleşme ve diğer bazı konularda şüpheler olduğunu belirterek, “Lübnan kamuoyu ve sivil toplum bu suçları işleyen bir kişiyi kabul eder mi?” sorusunu sordu. Bloğun şanslıysa başka bir kişinin ismini vermeyi veya isim sunmamayı tercih edeceğini vurgulayan Dib, açıklamasını şu sözlerle sürdürdü:
“Mikati, konut kredilerini faiziyle birlikte geri verirse ve cep telefonu şirketlerinin (Mikati bu şirketlerden birinin sahibi) abonelerden aldığı 500 doları geri verirse oyumu alabilir. Şu anda yasaya aykırı olarak alınan her bir dolara ihtiyacımız var. Veya Mikati, ilaç almak ve muhtaçları desteklemek için iki milyar dolar bağışlarsa oyumu ona veririm.”
Öte yandan, Hizbullah'ın parlamento bloğu üyesi Milletvekili Hasan Fadlullah, yeni bir başbakan atama konusunda anlaşmaya varmak için bir dizi parlamento bloğu arasında temaslar gerçekleştirildiğini, bloğun sunulan seçenekler çerçevesinde yarın (Pazartesi) yapılacak toplantıda tutumunu belirleyeceğini ifade etti. Ayrıca bu tutumunu, Baabda Sarayı'ndan yapılacak meclis istişarelerinde açıklayacağını bildirdi.
Fadlullah, engelsiz bir hükümet kurmak ve zamanı kontrol altına alacak koşullar yaratmak için hükümeti kurma görevinin gerçek bir başlangıcı olmasının önemli olduğunu, çünkü önceliğin, devam eden çöküş çerçevesinde, ülkeyi hızla mevcut durumdan kurtarma misyonlarını yürütmek için bir hükümet kurmak olduğunu vurguladı.
Buna karşılık, Emel Hareketi’nden milletvekillerini de içeren Kalkınma ve Kurtuluş Blok’u Üyesi Milletvekili Ali Bezzi, önümüzdeki saatlerin, yapılacak meclis istişareleri sırasında parlamento bloklarının ve siyasi partilerin performans ve tutumlarında bir iyileşme oluşturması gerektiğini ifade etti. Bezzi, bu istişarelerin, krizlerin ve çöküşlerin ortasında popülizmden, simsarlıktan ve şüphecilikten uzak bir şekilde herkese sorumluluk yüklemesini umarak, ülkeyi kurtarma sürecinin bir başlangıcı olacağını belirtti.



İsrail ordusu, Gazze'de kendi adına çalışan 5 milis gücüne sahip olmakla övünüyor

 Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
TT

İsrail ordusu, Gazze'de kendi adına çalışan 5 milis gücüne sahip olmakla övünüyor

 Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)

İsrail ordusu, Gazze Şeridi’nde Hamas’a karşı faaliyet gösteren 5 Filistinli milis grubun oluşturulmasıyla övünürken, iktidardaki sağ çevreler bu grupların rolü konusunda uyarılarda bulunuyor. Sağcı çevreler, bu tür yapılanmaların en iyi ihtimalle para hırsıyla hareket ettiğini, daha fazla ödeme yapan bir taraf bulmaları hâlinde İsrail’e karşı da dönebilecekleri görüşünü dile getiriyor.

Ordu bu eleştirilere verdiği yanıtta, söz konusu güçlerin yakından izlendiğini ve dikkatli davranıldığını vurguladı. Açıklamada, bu milislerin bugün “sarı hat” olarak adlandırılan bölgede Hamas hücrelerine karşı görevler yürüttüğü, bu görevlerin İsrail ordusu tarafından yapılması hâlinde askerlerin hayatının ciddi risk altına gireceği ifade edildi.

Ordu, bu grupların Hamas’a yönelik suikastlar gerçekleştirdiğini ve onları kamuoyu önünde küçük düşürdüğünü ileri sürdü.

Ancak sağ kanat bu değerlendirmelere temkinli yaklaşıyor. Bu milislerin kişisel çıkarlara, aşiretler arası çatışmalara ve suç çeteleri arasındaki rekabete dayandığını savunan sağcılar, bu yapılarla güvenli ilişkiler kurulamayacağını belirtiyor.

Gazze’de silahlı bir milis gruba liderlik eden ve yakın zamanda öldürülen Yasir Ebu Şebab (Yediot Aharonot)

Gazze’de silahlı bir milis gruba liderlik eden ve yakın zamanda öldürülen Yasir Ebu Şebab (Yediot Aharonot)

İsrailli kaynaklara göre Gazze’de hâlihazırda faaliyet gösteren 5 silahlı milis grubu bulunuyor: İlki kuzeyde Beyt Lahiya bölgesinde ve Eşref el-Mansi tarafından yönetiliyor. İkincisi Gazze kentinin kuzeyindeki Şucaiyye Mahallesi yakınlarında, lideri Rami Adnan Halis. Üçüncüsü orta kesimde Deyr el-Belah civarında ve Şevki Ebu Nasira tarafından yönetiliyor. Dördüncüsü Han Yunus’ta, lideri Husam el-Esdal. Beşinci milis ise Refah’ta faaliyet gösteriyordu ve Yasir Ebu Şebab tarafından yönetiliyordu; Şebab’ın öldürülmesinin ardından yerini Gassan ed-Dehini aldı. Gazze’de son dönemde ed-Dehini’nin bir suikast girişiminde yaralandığına dair söylentiler yayıldı.

Yediot Aharonot gazetesine konuşan güvenlik kaynakları, kuzey ve güneyde faaliyet gösteren milislerin aşiretlere dayandığını ve suç geçmişi olan kişiler tarafından kontrol edildiğini belirtirken, orta kesimdeki iki grubun liderlerinin geçmişte Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) ile bağlantılı isimler olduğunu belirtti. Bu nedenle söz konusu iki grubun ulusal saiklerle hareket ediyor olabileceği ve İsrail ordusunun aslında Filistin çıkarları doğrultusunda kullanılıyor olabileceği ihtimali dile getirildi.

Gazete, İsrail çevrelerinde bu silahların kontrolden çıkabileceği ve ister milis liderlerinin elinden çıksın isterse bölgedeki diğer tarafların eline geçsinler, işgal ordusuna karşı kullanılmaları olasılığı konusunda endişeler olduğunu belirtti.

Han Yunus’ta İsrail yanlısı bir milis grubuna liderlik eden Husam el-Esdal (Filistin Basın Ağı sayfası)Han Yunus’ta İsrail yanlısı bir milis grubuna liderlik eden Husam el-Esdal (Filistin Basın Ağı sayfası)

Gazete ayrıca, işgal ile iş birliği yapan Gassan ed-Dehini’nin yayımladığı ve Hamas ile direniş güçlerini tehdit ettiği videoya da değindi. Videoda ed-Dehini’nin, Refah’ta İsrail hava desteği altında esir alınan Kassam Tugayları saha komutanı Edhem el-Aker’e hakaret ettiği görülüyor. Videoda ed-Dehini’nin, Gazze’de daha önce bulunmayan kamuflajlı askeri üniforma ve kurşun geçirmez yelek giydiği, nadir ve pahalı bir sigara içtiği, arka planda ise modern “pick-up” araçların ve yakın mesafede İsrail askeri mevzisi olduğu tahmin edilen bir binanın yer aldığı ifade edildi.

Öte yandan, CNN ve Wall Street Journal, İsrail kaynaklarına atıfta bulunarak, İsrail’in bu milisleri çok sayıda tüfek ve mühimmatla silahlandırdığını yazdı. Bu durum, Oslo Anlaşmaları döneminde İsrail’in Filistin Yönetimi’ne silah edinme izni vermesini ve sağ kesimin o dönemde dile getirdiği “Onlara silah vermeyin” sloganını hatırlattı.

Wall Street Journal, yedek subaylara dayandırdığı haberinde, İsrail’in Hamas’a karşı faaliyet gösteren bu milislere yaptığı yatırımları artırdığını, askeri teçhizat sağladığını, üyelerini İsrail’deki hastanelerde tedavi ettirdiğini ve ailelerine destek verdiğini belirtti. Gazete, bu kişilerin bazılarının Filistin Yönetimi ile bağlantılı olduğunu, özellikle Refah’taki bazı unsurların ise suç kayıtlarının bulunduğunu yazdı.

Gazze’deki Cibaliye Mülteci Kampı’nda Hamas’a bağlı Kassam Tugayları mensuplarının önünde duran Filistinli bir çocuk (Arşiv – EPA)Gazze’deki Cibaliye Mülteci Kampı’nda Hamas’a bağlı Kassam Tugayları mensuplarının önünde duran Filistinli bir çocuk (Arşiv – EPA)

Haberde, İsrail’in bu gruplara yakıt, gıda, araç, hatta sigara sağladığı; onları İsrail askerlerine yakın “sarı hat” bölgesinde konuşlandırmaya yardımcı olduğu ve bu desteğin maliyetinin İsrail güvenlik bütçesinden on milyonlarca şekele ulaşabileceği ifade edildi.

Şarku’l Avsat’ın Yediot Aharonot'tan aktardığına göre İsrail güvenlik kurumları içinde bu milislerin desteklenmesi konusunda görüş ayrılığı bulunuyor. Destekleyenler, bu yaklaşımın Hamas’a karşı taktiksel fayda sağladığını ve askerler üzerindeki riski azalttığını savunurken; karşı çıkanlar, silahların başka ellere geçmesi ya da bazı unsurların Filistin toplumuna yeniden entegre olabilmek için İsrail’e karşı dönmesi ihtimaline dikkat çekiyorlar.

Gazete, bu milislerin Hamas ve askeri kanadıyla baş edebilecek birleşik örgütsel yapıya sahip olmadığını, fiilen sadece İsrail ordusu ve Şin Bet’in denetimi altında hareket ettiklerini vurguladı.

Sonuç bölümünde Yediot Aharonot, bu grupların kısa vadeli taktik çözüm sunabileceğini, özellikle geniş çaplı yıkım operasyonları öncesinde Hamas mensuplarını tünellerde veya enkaz altında aramak için kullanılabileceğini belirtti. Ancak, örgütsel çatıdan yoksun bu yapıların Hamas’ın yerine geçme şansının bulunmadığını, Hamas’ın ateşkes sürecinde gücünü yeniden toparladığını ve kontrolünü pekiştirdiğini kaydetti.

Gazeteye konuşan sağcı bir siyasi kaynak, bu milislerin İsrail’e Lübnan Savaşı’nı hatırlattığını belirtti. O dönemde İsrail’in Filistin Kurtuluş Örgütü’ne ve daha sonra Hizbullah’a karşı Lübnanlı milisleri devreye soktuğunu hatırlatan kaynak, bu milislerin Sabra ve Şatilla mülteci kamplarında katliamlar gerçekleştirdiğini ve bunun sorumluluğunun İsrail’e yüklendiğini belirtti. Bu nedenle aşırıya kaçılmaması ve bu tür gruplara bel bağlanmaması gerektiğini vurguladı.


Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı: Silahlarını bırakıp barış yolunu seçen herkesi memnuniyetle karşılıyoruz

Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
TT

Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı: Silahlarını bırakıp barış yolunu seçen herkesi memnuniyetle karşılıyoruz

Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)

Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan yaptığı açıklamada, devletin barışı veya ateşkesi reddetmediğini, ancak ateşkesin "düşmanı yeniden güçlendirmek için bir fırsat" olmaması gerektiğini söyleyerek, Hızlı Destek Kuvvetleri'ne (HDK) atıfta bulundu.

Egemenlik Konseyi tarafından dün yayınlanan açıklamada belirtildiği üzere, Burhan Cezire Eyaleti'ne yaptığı ziyarette, "silahlarını bırakıp barış yolunu benimseyen herkesi memnuniyetle karşıladığını" ifade etti. Ayrıca, "ülkeye ve orduya karşı kışkırtıcılık yapanların hesap vereceğini" vurguladı.

ABD Başkanı Donald Trump perşembe günü yaptığı açıklamada, ülkesinin Sudan'daki savaşı sona erdirmek için yoğun çaba sarf ettiğini ve buna çok yaklaştığını söyledi.

Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre Sudan ordusu ile HDK arasındaki savaş, sivil yönetime geçiş için seçimlere yol açması beklenen geçiş döneminde yaşanan iktidar mücadelesinin ardından 2023 Nisan ayının ortalarında patlak verdi.


Sudanlı doktorlar, Kuzey Kordofan'da HDK saldırısında 24 kişinin öldüğünü bildirdi

Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
TT

Sudanlı doktorlar, Kuzey Kordofan'da HDK saldırısında 24 kişinin öldüğünü bildirdi

Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)

Sudan Doktorlar Ağı'na göre Hızlı Destek Kuvvetlerinin (HDK yerinden edilmiş insanları taşıyan bir araca saldırısı sonucu, aralarında sekiz 8 çocuğun ve birkaç kadının da bulunduğu 24 kişi hayatını kaybetti.

Ağ, aracın Güney Kurdufan eyaletinden kaçan yerinden edilmiş insanları taşıdığını ve el-Rahad şehrine geldiğinde hedef alındığını, bunun sonucunda ikisi bebek olmak üzere 24 kişinin öldüğünü ve çok sayıda kişinin de tedavi için şehrin hastanelerine kaldırıldığını belirtti.

Doktorlar Ağı, bölgenin ciddi tıbbi kaynak sıkıntısı çektiği, bu durumun yaralı ve yerinden edilmiş kişilerin acılarını daha da artırdığı son derece karmaşık sağlık ve insani koşullar altında saldırının gerçekleştiğini ifade etti.