Delta varyantı aşı kampanyalarının zorluklarını ikiye katladı

Avrupa Komisyonu Başkanı, Temmuz ayında Brüksel’de Kovid-19 ile ilgili bir basın toplantısı düzenlemişti (EPA)

Avrupa Bulaşıcı Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (ECDC), şu anda Avrupa ülkelerinde yüzde 90’ndan fazla yayılım gösteren yeni tip koronavirüsün (Kovid-19) mutasyonuna uğramış Delta varyantına karşı, aşıların etkinliği hakkında daha kapsamlı bir çalışma yapılmasını talep etti.
Elde edilen son veriler, aşı kampanyasının başlamasından 9 ay sonra aşı etkinliğinin önemli bir düşüşüne ve koronavirüs enfeksiyonunu atlattıktan sonra vücutta üretilen antikorların söz konusu varyanta karşı direncini işaret ediyor.
ECDC’den bir sözcü dün Kovid-19 ile ilgili son periyodik raporunu sunarken şunları söyledi: “Hükümetlerden ve araştırma merkezlerinden geçen aydan bu yana elde edilen veriler, bu yılın başında aşı yaptıranların, Mart ayında yaptıranlara göre yüzde 50'den fazla virüse bulaşma riskiyle karşı karşıya olduğunu gösteriyor ki bu da, bağışıklığı yetersiz veya kronik hastalığı olanlar için aşının üçüncü dozunu vermesine neden olmuştur”
İtalya ve İspanya bu hafta yaptığı açıklamada, yıl sonuna kadar 80 yaş ve üzeri vatandaşlar olmak üzere gelecek yıldan itibaren sağlık personellerini kapsayacak şekilde üçüncü doz aşıyı bağışıklık yetmezliği olan insanlar ile sınırlamaya karar verdiğini bildirdi.
Geçtiğimiz aya ait uluslararası ve Avrupa kaynaklı veriler, enfeksiyon sayısında belirgin bir artış olduğunu gösteriyor. Bu da, her ne kadar şu anki ölüm oranları düşük olsa da aşı kampanyaları başlamadan önceki salgın rakamlarını akla getiriyor. Örneğin, ABD’de günlük koronavirüs vaka oranı 150 bine ulaşırken, İngiltere'de 40 bini aşarken İtalya ve İspanya'da 10 bine yaklaştı.
Son üç ayın güncel verilerine dayanarak açıklama yapan ECDC, “Aşı olup salgına yakalananların aşı olmayanlara göre daha hafif semptomlar gösteriyor. Aşılarını yaptırmış kişiler yaptırmamışlara oranla hastanede tedavi ihtiyacı yüzde 90 daha düşüktür” açıklamasında bulundu. 
Aynı zamanda ECDC, yılın başında Kovid-19’a karşı aşı yaptıran ilk sağlık personelleri arasında vaka sayısında belirgin bir artış olduğu konusunda uyarıda bulundu.
ECDC’de görev yapan uzmanlar, aşıların geliştirilmesinden yaklaşık 9 ay sonra ortaya çıkan Delta varyantına karşı aşının, virüse etkisinin önemli ölçüde azaldığını ve zaten bu durumun bilimsel olarak beklediklerini açıkladılar.
Ancak merkezin son raporunda endişeye yol açan durum, Kovid-19’a karşı bağışıklık kazanmanın, vakaların önemli bir kısmında ciddi semptomlara ve hayatını kaybetmesine yol açan Delta varyantının önlenmesinde yeterli olmadığı üzerinde odaklanıyor.
Avrupa ülkeleri, Kovid-19’u atlatmış kişileri, aşı yapmadan önce 3-6 ay arası bekletmeye devam ediyor.
Kovid-19’u atlattıktan sonra vücutta üretilen antikorlar, üç ay sonra yarıya indiği bilinmekte.
Bugüne kadar yapılan çalışmaların ve aşı geliştiren şirketler tarafından sağlanan verilerin, kandaki lenfositlerdeki antikorları ölçmeye dayandığına dikkat çekerek veriler aynı zamanda aşılardan kaynaklanan bağışıklık dönemi hakkındaki bilgilerin yaklaşık ve sonuçsuz kaldığını açıklıyor.
ECDC verilerine göre, Kovid-19 için üretilen antikorların yeni varyanta karşı yeterli olmaması dolayısıyla Kovid-19’u ilk dalgalarda atlatanlar arasında Delta varyantına enfekte olan kişilerin çok ciddi semptomlar gösteriyor.
İngiltere'deki Cambridge Üniversitesi uzmanları öncülüğünde yürütülen ve Nature dergisinin son sayısında yayınlanan araştırma, Delta varyantını Kovid-19'dan kaynaklanan antikorlar karşısında orijinal virüsten altı kat daha güçlü olduğunu gösterdi.
Delta mutasyonu şu anda Avrupa'da yaygın olan tek mutasyon olduğundan, Avrupa Bulaşıcı Hastalıklarla Mücadele Merkezi (ECDC), doğal antikorlara güvenerek aşı yaptırmamanın iki yönlü bir risk barındırdığı konusunda uyardı.
Ayrıca, salgından iyileşen herkesin doğal bir bağışıklık geliştirdiğini doğrulayan hiçbir bilimsel kanıt bulunmadığını göz önüne alındığında, ilk dalgada belirti göstermeden virüse yakalananlar, az miktarda antikor üretiyor.
Uzmanlar, üç ayı aşkın bir iyileşme sürecinden sonra virüsten iyileşenlere tam doz aşı verilmesini önerirken, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) üçüncü doz için henüz emin değil.
WHO, Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, zengin ülkelerin aşının üçüncü dozuna başlamadan önce tüm dünyayı aşılamak için bir kampanyaya öncülük etmeleri gerektiğini söyledi.
Öte yandan, Avrupa Birliği'nin (AB) ilaç düzenleyici Avrupa İlaç Ajansı (EMA), Pfizer-BionTech'in Kovid-19 aşısının ikinci dozundan en az 6 ay sonra verilmek üzere üçüncü dozunun 16 yaşından büyüklere takviye doz olarak uygulanması için yapılan başvuruyu değerlendirmeye başladı.
İngiltere İlaç Kurumu, Pfizer ve AstraZeneca aşılarının üçüncü dozunu uygulayıp uygulamama koınusunda tıbbi kurumlara karar verme yetkisi verdiğini belirtti.