Mısır-Hamas müzakerelerinde ilerleme yok

Gazze Şeridi'ndeki Cebaliye kampından Filistinliler dün İsrail'de çalışma izni için başvuruda bulundu (AFP)
Gazze Şeridi'ndeki Cebaliye kampından Filistinliler dün İsrail'de çalışma izni için başvuruda bulundu (AFP)
TT

Mısır-Hamas müzakerelerinde ilerleme yok

Gazze Şeridi'ndeki Cebaliye kampından Filistinliler dün İsrail'de çalışma izni için başvuruda bulundu (AFP)
Gazze Şeridi'ndeki Cebaliye kampından Filistinliler dün İsrail'de çalışma izni için başvuruda bulundu (AFP)

Mısırlı yetkililerle Hamas liderleri arasında Kahire’de yapılan görüşmeler hakkında Filistinli kaynaklar, kayda değer bir ilerleme kaydedilmediğini ancak çabaların ilerletilmesi konusunda anlaşmaya varıldığını aktardı.
Şarku’l Avsat’a konuşan kaynaklar, “Esir takası ve uzun bir ateşkes üzerine anlaşma yok. Yeniden yapılanma konusunda nihai bir anlaşma yok. Proje ve Katar’ın Hamas hükümeti çalışanlarına verdiği hibe ile ilgili anlaşma yok. Ancak Mısır birçok karışıklık ve İsraillilerin bazı konularda uzlaşmaması sebebiyle bunların yavaş yavaş bir çözüm yolunda olduğuna söz verdi” ifadelerini kullandı. Hamas liderleri Mısırlı yetkililerle ateşkes ve uzlaşmanın yanı sıra Gazze'nin yeniden inşası, takas anlaşması, ticari hareket, Refah geçişi ve Kudüs'teki durumla ilgili birçok dosyayı ele aldı. Kaynaklar, Mısırlıların Hamas’ın Gazze’deki durumla ilgili taleplerini tam olarak anladıklarını ancak daha fazla sabır talep ettiklerini belirterek, toplantıların olumlu geçtiğini kaydetti.
Kaynaklara göre, Mısır, üzerinde anlaşmaya varılanların en önemlisini, bir şeyler başarmak için İsrail'e devredecek. Yakında bir dönemde İsrail güvenlik heyetinin Kahire'ye gitmesi beklenirken. Genellikle  teamüllere göre bir güvenlik heyeti ateşkes müzakerelerini, takas anlaşmasını ve diğer güvenlik konularını takip etmek amacıyla Kahire’ye ziyaret edecek.
Geçtiğimiz Pazar günü Hamas Siyasi Büro Başkanı İsmail Heniyye başkanlığındaki bir heyet, Kahire'ye gitti. Bölge başkanları ve üst düzey yetkililer dahil bu yılın başlarında başlayan ve geçtiğimiz Temmuz ayında sona eren görüşmeler yüz yüze gerçekleşti. Heyet, Mısır İstihbarat Müdürlüğü (GID) Başkanı Abbas Kamil ile görüştü.
Hamas, Kahire'deki toplantılarının ardından İsrail'in uzlaşmazlığı suçlamalarını içeren iki açıklama yaptı.
Hamas Sözcüsü Hazım Kasım dün yaptığı açıklamada, hareketin konuyla ilgili basında çıkan haberlerini reddederek İsrail ile uzun bir süreli anlaşmaya varılmadığını söyledi. Kasım, Hamas heyetinin Kahire ziyareti hakkında ayrıntı vermezken Hamas bir açıklama yayınladı. Açıklamada, Hamas heyetinin Abbas Kamil ile bir araya gelerek iki taraf arasındaki siyasi gelişmeler ve ikili ilişkileri masaya yatırılmasının yanı sıra Filistin halkının birliğini sağlamanın yollarını ele aldığı aktarıldı.
Hamas, toplantıda Filistin davası ve genel olarak bölgedeki gelişmelerin ele alındığını ve hareketin liderliğinin ulusal kurtuluş projesi çerçevesinde net ve sağlam duruşlarını teyit ettiğini doğruladı. Açıklamada ayrıca, görüşme sırasında başta Kudüs ve Mescid-i Aksa olmak üzere işgalcilerin uygulama ve planlarının yanı sıra, sıcak gelişmeler, işgal davranışları ve Kudüs ile Mescid-i Aksa’da işgal prosedürlerinin dizginlenmesinin ele alındığı belirtildi. Görüşmede, işgal cezaevlerindeki tutukluların durumu, idari tutuklular ve yaşanılan acılar da masaya yatırıldı. Ayrıca, İsrail uzlaşmazlığı ve mahkum takası anlaşmasına varılması adına Mısır’ın rolü vurgulandı.
Hamas  heyeti, Mısır'ın Refah geçişi konusunda Gazze Şeridi'ne yönelik attığı adımlardan ya da kuşatmayı hafifletmeye ve işgal tarafından tahrip edilenlerin yeniden inşasına katılmaya yönelik tedbirlerden duyduğu memnuniyeti dile getirirken, özellikle Filistinlilerin seyahatleri ve ticari trafikle ilgili adımların daha fazlası için çağrıda bulundu. Taraflar Filistin ulusal birliğin yeniden kurulmasının da masaya yatırıldığı görüşmede, Hamas heyeti bölünmeyi sona erdirme konusunda istediğini onayladı ve Mısır’ın bu konuda gösterdiği çabalara övgüde bulundu.
Heyet, geçmiş yıllardaki deneyimle ulusal birliğe ulaşmak için doğru yaklaşımın tüm güçlerin yanı sıra Filistin halkını yurt dışında ve yırt içinde temsil edecek Filistin Kurtuluş Örgütü’nün yeniden inşa etmek olduğunu vurguladı. Mısır, Gazze'de nihai bir anlaşmaya varmak için Birleşmiş Milletler (BM) ve diğerleri ile birlikte çalışıyor.
BM ve Avrupa Birliği'nden iki delegasyon, Erez kontrol noktasından Gazze Şeridi'ne girdi. BM İnsani Yardım Koordinatörü Lynn Hastings, BM Ortadoğu Barış Süreci Koordinatörlüğü'nde çalışan BM yetkililerinden oluşan geniş bir heyet eşliğinde Filistin’e gitti.
Hastings birkaç saat süren ziyareti sırasında, durumu gözden geçirmek için BM yetkilileri ve insan hakları ve sivil yetkililerle görüşmeden önce Gazze Şeridi'ndeki insani ve yaşam durumunu inceledi. Avrupa Birliği'nin işgal altındaki Filistin topraklarındaki Temsilcisi Sven Kühn Von Burgsdorff da Avrupalı yetkililerden oluşan bir heyetle bölgedeki AB projelerini denetledi.



İsrail ordusu, Gazze'de kendi adına çalışan 5 milis gücüne sahip olmakla övünüyor

 Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
TT

İsrail ordusu, Gazze'de kendi adına çalışan 5 milis gücüne sahip olmakla övünüyor

 Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)

İsrail ordusu, Gazze Şeridi’nde Hamas’a karşı faaliyet gösteren 5 Filistinli milis grubun oluşturulmasıyla övünürken, iktidardaki sağ çevreler bu grupların rolü konusunda uyarılarda bulunuyor. Sağcı çevreler, bu tür yapılanmaların en iyi ihtimalle para hırsıyla hareket ettiğini, daha fazla ödeme yapan bir taraf bulmaları hâlinde İsrail’e karşı da dönebilecekleri görüşünü dile getiriyor.

Ordu bu eleştirilere verdiği yanıtta, söz konusu güçlerin yakından izlendiğini ve dikkatli davranıldığını vurguladı. Açıklamada, bu milislerin bugün “sarı hat” olarak adlandırılan bölgede Hamas hücrelerine karşı görevler yürüttüğü, bu görevlerin İsrail ordusu tarafından yapılması hâlinde askerlerin hayatının ciddi risk altına gireceği ifade edildi.

Ordu, bu grupların Hamas’a yönelik suikastlar gerçekleştirdiğini ve onları kamuoyu önünde küçük düşürdüğünü ileri sürdü.

Ancak sağ kanat bu değerlendirmelere temkinli yaklaşıyor. Bu milislerin kişisel çıkarlara, aşiretler arası çatışmalara ve suç çeteleri arasındaki rekabete dayandığını savunan sağcılar, bu yapılarla güvenli ilişkiler kurulamayacağını belirtiyor.

Gazze’de silahlı bir milis gruba liderlik eden ve yakın zamanda öldürülen Yasir Ebu Şebab (Yediot Aharonot)

Gazze’de silahlı bir milis gruba liderlik eden ve yakın zamanda öldürülen Yasir Ebu Şebab (Yediot Aharonot)

İsrailli kaynaklara göre Gazze’de hâlihazırda faaliyet gösteren 5 silahlı milis grubu bulunuyor: İlki kuzeyde Beyt Lahiya bölgesinde ve Eşref el-Mansi tarafından yönetiliyor. İkincisi Gazze kentinin kuzeyindeki Şucaiyye Mahallesi yakınlarında, lideri Rami Adnan Halis. Üçüncüsü orta kesimde Deyr el-Belah civarında ve Şevki Ebu Nasira tarafından yönetiliyor. Dördüncüsü Han Yunus’ta, lideri Husam el-Esdal. Beşinci milis ise Refah’ta faaliyet gösteriyordu ve Yasir Ebu Şebab tarafından yönetiliyordu; Şebab’ın öldürülmesinin ardından yerini Gassan ed-Dehini aldı. Gazze’de son dönemde ed-Dehini’nin bir suikast girişiminde yaralandığına dair söylentiler yayıldı.

Yediot Aharonot gazetesine konuşan güvenlik kaynakları, kuzey ve güneyde faaliyet gösteren milislerin aşiretlere dayandığını ve suç geçmişi olan kişiler tarafından kontrol edildiğini belirtirken, orta kesimdeki iki grubun liderlerinin geçmişte Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) ile bağlantılı isimler olduğunu belirtti. Bu nedenle söz konusu iki grubun ulusal saiklerle hareket ediyor olabileceği ve İsrail ordusunun aslında Filistin çıkarları doğrultusunda kullanılıyor olabileceği ihtimali dile getirildi.

Gazete, İsrail çevrelerinde bu silahların kontrolden çıkabileceği ve ister milis liderlerinin elinden çıksın isterse bölgedeki diğer tarafların eline geçsinler, işgal ordusuna karşı kullanılmaları olasılığı konusunda endişeler olduğunu belirtti.

Han Yunus’ta İsrail yanlısı bir milis grubuna liderlik eden Husam el-Esdal (Filistin Basın Ağı sayfası)Han Yunus’ta İsrail yanlısı bir milis grubuna liderlik eden Husam el-Esdal (Filistin Basın Ağı sayfası)

Gazete ayrıca, işgal ile iş birliği yapan Gassan ed-Dehini’nin yayımladığı ve Hamas ile direniş güçlerini tehdit ettiği videoya da değindi. Videoda ed-Dehini’nin, Refah’ta İsrail hava desteği altında esir alınan Kassam Tugayları saha komutanı Edhem el-Aker’e hakaret ettiği görülüyor. Videoda ed-Dehini’nin, Gazze’de daha önce bulunmayan kamuflajlı askeri üniforma ve kurşun geçirmez yelek giydiği, nadir ve pahalı bir sigara içtiği, arka planda ise modern “pick-up” araçların ve yakın mesafede İsrail askeri mevzisi olduğu tahmin edilen bir binanın yer aldığı ifade edildi.

Öte yandan, CNN ve Wall Street Journal, İsrail kaynaklarına atıfta bulunarak, İsrail’in bu milisleri çok sayıda tüfek ve mühimmatla silahlandırdığını yazdı. Bu durum, Oslo Anlaşmaları döneminde İsrail’in Filistin Yönetimi’ne silah edinme izni vermesini ve sağ kesimin o dönemde dile getirdiği “Onlara silah vermeyin” sloganını hatırlattı.

Wall Street Journal, yedek subaylara dayandırdığı haberinde, İsrail’in Hamas’a karşı faaliyet gösteren bu milislere yaptığı yatırımları artırdığını, askeri teçhizat sağladığını, üyelerini İsrail’deki hastanelerde tedavi ettirdiğini ve ailelerine destek verdiğini belirtti. Gazete, bu kişilerin bazılarının Filistin Yönetimi ile bağlantılı olduğunu, özellikle Refah’taki bazı unsurların ise suç kayıtlarının bulunduğunu yazdı.

Gazze’deki Cibaliye Mülteci Kampı’nda Hamas’a bağlı Kassam Tugayları mensuplarının önünde duran Filistinli bir çocuk (Arşiv – EPA)Gazze’deki Cibaliye Mülteci Kampı’nda Hamas’a bağlı Kassam Tugayları mensuplarının önünde duran Filistinli bir çocuk (Arşiv – EPA)

Haberde, İsrail’in bu gruplara yakıt, gıda, araç, hatta sigara sağladığı; onları İsrail askerlerine yakın “sarı hat” bölgesinde konuşlandırmaya yardımcı olduğu ve bu desteğin maliyetinin İsrail güvenlik bütçesinden on milyonlarca şekele ulaşabileceği ifade edildi.

Şarku’l Avsat’ın Yediot Aharonot'tan aktardığına göre İsrail güvenlik kurumları içinde bu milislerin desteklenmesi konusunda görüş ayrılığı bulunuyor. Destekleyenler, bu yaklaşımın Hamas’a karşı taktiksel fayda sağladığını ve askerler üzerindeki riski azalttığını savunurken; karşı çıkanlar, silahların başka ellere geçmesi ya da bazı unsurların Filistin toplumuna yeniden entegre olabilmek için İsrail’e karşı dönmesi ihtimaline dikkat çekiyorlar.

Gazete, bu milislerin Hamas ve askeri kanadıyla baş edebilecek birleşik örgütsel yapıya sahip olmadığını, fiilen sadece İsrail ordusu ve Şin Bet’in denetimi altında hareket ettiklerini vurguladı.

Sonuç bölümünde Yediot Aharonot, bu grupların kısa vadeli taktik çözüm sunabileceğini, özellikle geniş çaplı yıkım operasyonları öncesinde Hamas mensuplarını tünellerde veya enkaz altında aramak için kullanılabileceğini belirtti. Ancak, örgütsel çatıdan yoksun bu yapıların Hamas’ın yerine geçme şansının bulunmadığını, Hamas’ın ateşkes sürecinde gücünü yeniden toparladığını ve kontrolünü pekiştirdiğini kaydetti.

Gazeteye konuşan sağcı bir siyasi kaynak, bu milislerin İsrail’e Lübnan Savaşı’nı hatırlattığını belirtti. O dönemde İsrail’in Filistin Kurtuluş Örgütü’ne ve daha sonra Hizbullah’a karşı Lübnanlı milisleri devreye soktuğunu hatırlatan kaynak, bu milislerin Sabra ve Şatilla mülteci kamplarında katliamlar gerçekleştirdiğini ve bunun sorumluluğunun İsrail’e yüklendiğini belirtti. Bu nedenle aşırıya kaçılmaması ve bu tür gruplara bel bağlanmaması gerektiğini vurguladı.


Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı: Silahlarını bırakıp barış yolunu seçen herkesi memnuniyetle karşılıyoruz

Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
TT

Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı: Silahlarını bırakıp barış yolunu seçen herkesi memnuniyetle karşılıyoruz

Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)

Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan yaptığı açıklamada, devletin barışı veya ateşkesi reddetmediğini, ancak ateşkesin "düşmanı yeniden güçlendirmek için bir fırsat" olmaması gerektiğini söyleyerek, Hızlı Destek Kuvvetleri'ne (HDK) atıfta bulundu.

Egemenlik Konseyi tarafından dün yayınlanan açıklamada belirtildiği üzere, Burhan Cezire Eyaleti'ne yaptığı ziyarette, "silahlarını bırakıp barış yolunu benimseyen herkesi memnuniyetle karşıladığını" ifade etti. Ayrıca, "ülkeye ve orduya karşı kışkırtıcılık yapanların hesap vereceğini" vurguladı.

ABD Başkanı Donald Trump perşembe günü yaptığı açıklamada, ülkesinin Sudan'daki savaşı sona erdirmek için yoğun çaba sarf ettiğini ve buna çok yaklaştığını söyledi.

Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre Sudan ordusu ile HDK arasındaki savaş, sivil yönetime geçiş için seçimlere yol açması beklenen geçiş döneminde yaşanan iktidar mücadelesinin ardından 2023 Nisan ayının ortalarında patlak verdi.


Sudanlı doktorlar, Kuzey Kordofan'da HDK saldırısında 24 kişinin öldüğünü bildirdi

Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
TT

Sudanlı doktorlar, Kuzey Kordofan'da HDK saldırısında 24 kişinin öldüğünü bildirdi

Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)

Sudan Doktorlar Ağı'na göre Hızlı Destek Kuvvetlerinin (HDK yerinden edilmiş insanları taşıyan bir araca saldırısı sonucu, aralarında sekiz 8 çocuğun ve birkaç kadının da bulunduğu 24 kişi hayatını kaybetti.

Ağ, aracın Güney Kurdufan eyaletinden kaçan yerinden edilmiş insanları taşıdığını ve el-Rahad şehrine geldiğinde hedef alındığını, bunun sonucunda ikisi bebek olmak üzere 24 kişinin öldüğünü ve çok sayıda kişinin de tedavi için şehrin hastanelerine kaldırıldığını belirtti.

Doktorlar Ağı, bölgenin ciddi tıbbi kaynak sıkıntısı çektiği, bu durumun yaralı ve yerinden edilmiş kişilerin acılarını daha da artırdığı son derece karmaşık sağlık ve insani koşullar altında saldırının gerçekleştiğini ifade etti.