Enerji, din, tıp ve eğitim alanlarından önde gelen isimlere Suudi Arabistan vatandaşlığı verildi

Enerji, din, tıp ve eğitim alanlarından önde gelen isimlere Suudi Arabistan vatandaşlığı verildi
TT

Enerji, din, tıp ve eğitim alanlarından önde gelen isimlere Suudi Arabistan vatandaşlığı verildi

Enerji, din, tıp ve eğitim alanlarından önde gelen isimlere Suudi Arabistan vatandaşlığı verildi

Suudi Arabistan Kralı Selman bin Abdulaziz geçtiğimiz perşembe günü seçkin yetenek sahiplerine ve uzmanlara vatandaşlık verilmesini onayladı. Suudi Arabistan vatandaşlığı verilenler arasında önemli isimler yer alıyor. Bu karar, Suudi halkının önemli bilimsel aşamaya seviyelere ulaşmasını sağlayan onlarca yıllık çabalara katkı sağlayarak çeşitli disiplinlerdeki üretimin ve çalışmanın yeniden canlandırılmasına imkan verecek. Şarku’l Avsat olarak ulusal çapta yapılan yatırım kapsamında Suudi Arabistan vatandaşlığı verilen isimleri derledik.
Bu adım, ülke genelinde birçok sektörün gelişimine katkıda bulunmasının yanı sıra Vizyon 2030’un olağanüstü yaratıcı zihinleri çekme, yerel rekabet gücünü artırma ve bilim alanında zenginleştirme sağlamaya da olanak sağlayacak.
Şarku’l Avsat’ın edindiği yeni listeye göre Suudi Arabistan vatandaşlığı başta din, tıp, eğitim ve akademik alanlar olmak üzere çeşitli sektörlerden 27 seçkin isme verildi. İslami bilimler ve tarih alanında çok sayıda esere, yazıya ve araştırmaya katkıda bulunan dini ve akademik alandan önemli şahsiyetlerin de yer aldığı listede isimler şöyle sıralanıyor:

Mustafa Ceriç
Dünya İslam Birliği (Rabıta) Yüksek Kurulu üyesi olan Mustafa Ceriç, Mekke-i Mükerreme Bildirgesi’ni onaylayan isimlerden. Ceriç daha önce Bosna Hersek Başmüftüsü ve Reisi Ulema’sı olarak görev yaptı. Bilim ve entelektüel alanda şöhrete sahip olan Ceriç, İslami düşünce alanında etkili bir isim olup dini ve entelektüel kurumlar tarafından önemli ve etkili bir konuşmacı olarak kabul ediliyor.

Hüseyin ed Davudi
Hali hazırda İskandinav Konseyi Başkanı olarak görev yapan Hüseyin ed Davudi, Rabıta Yüksek Kurulu üyesi olup aynı zamanda Mekke-i Mükerreme Bildirgesi’ni onaylayan isimlerden. Davudi, dinler arasında iletişim köprüleri kurmak ve ılımlı İslam kültürünü yaymak alanlarında çalışıyor. Bilim ve entelektüel alandaki prestiji ile ön plana çıkıyor.

Muhammed en Nemr
Müslüman-Hıristiyan Diyalog Komitesi Genel Sekreteri olan Muhammed en Nemr, Rabıta Yüksek Kurulu üyesi. Aynı zamanda Mekke-i Mükerreme Bildirgesi’ni onaylayan büyük Arap alimlerinden de biri. Nemr, Doğu - Batı diyalogu alanında makalelere imza atan seçkin bir akademisyen olarak tanınıyor.
Abdullah Salih Abdullah
Özellikle Suudi Arabistan Krallığı ve Körfez tarihi konusunda ciddi çapta bir bilimsel birikime sahip olan Abdullah, Irak’ın önde gelen tarihçilerinden biri olarak biliniyor.

Rıdvan Nayef es Seyd
İslami Düşünce Çalışmaları Araştırmacısı, Rabıta Yüksek Kurulu üyesi ve Mekke Bildirgesi’ni imzalayan kıdemli alimlerden olan Seyd, İslami çalışmalar alanında Kral Faysal uluslararası Ödülü’ne sahip bir isim. Seyd, İslami çalışmalar ve düşünce konferansları konusunda dünya çapında bir üne sahip.

Muhammed el Huseyni
Lübnan Arap İslam Konseyi Genel Sekreteri olan Muhammed el Huseyni, İslam dünyasında ve yurt dışında seçkin bir medya birimine sahip Şii alimlerden. Mezhepçiliğe ve Şii topluluğunu siyasi ve ideolojik amaçlarla siyasallaştırma girişimlerine karşı çıkan Huseyni, merkezi söylemlerin ılımlılaştırılması projesini destekliyor.
Suudi Arabistan vatandaşlığı verilen tıp alanının önde gelen isimleri de şöyle sıralandı:

İmad Muhammed Telice
Enfeksiyon hastalıkları uzmanı olan İmad Muhammed, İngiltere’deki Kings Fund’dan doktorlar için yönetim ve liderlik, Liverpool Üniversitesi'nden uluslararası sağlık danışmanlığı, GastroIntestinal Healthcare mükemmellik gibi çok sayıda farklı sağlık sertifikalarına sahip. 2012 yılında ABD’de Kardiyovasküler Bilimler alanında olağanüstü yetenekli bir yabancı olarak ilk sırada yer alan Telice’nin 87’yi aşkın yayınlanmış bilimsel makalesi bulunuyor. Tıp alanında çok sayıda ödül alan Telice, 2012 yılından bu yana Amerikan Enfeksiyöz Endokardit, Tanı ve Antimikrobiyal Tedavi ve Komplikasyonların Yönetimi Uzman Grubu’nda yer alıyor. Telice ayrıca 2007 ila 2010 yılları arasında Enfeksiyöz Endokardit Başkanı olarak görev yaptı.

Faruk Avde
Kalp cerrahı olan Faruk Avde, Kardiyovasküler cerrahide Avrupa doktorasına sahip. Avrupa Kardiyovasküler Cerrahi Kurulu’nda yer alıyor. 2002 - 2004 yılları arasında Riyad’daki Ulusal Muhafız Hastanesi'nde danışman kalp cerrahı olarak çalışan Avde, 2004 yılından bu yana Suud el Babtain Merkezi’nde Kalp Cerrahisi Bölüm Başkanı olarak görev yapıyor. Avde, Suud el Babtain Merkezi’ndeki görev süresi boyunca 20’yi aşkın bilimsel araştırmanın yanı sıra 5 bini aşan açık kalp ameliyatı gerçekleştirdi.

İmad ed Din Nacih İzzet Kean
Kral Faysal Uzman Hastanesi Nöroloji Bölüm Başkanı olan İmad ed Din Nacih İzzet Kean, dünyanın en ünlü beyin cerrahlarından biri olarak kabul ediliyor. Kanada Akademisi tarafından dünyanın en iyi 16 cerrahı arasında gösterilen Kean’ın, 115 yayınlanmış araştırma makalesi ve verdiği 230 bilimsel konferansı mevcut. 8 bilimsel kitaba katkı sağlayan İmad, el Faysal Üniversitesi Nörolojik Hastalıklar Programı Direktörü, İleri Klinik Nöroloji Programı Direktörü, Kral Faysal İhtisas Hastanesi Tıbbi Danışma Kurulu üyesi olmasının yanı sıra Dünya Nöroloji Derneği gibi kendi alanında dünya çapında birçok bilimsel komitenin üyeleri arasında yer alıyor. Suudi Arabistan’ın yanı sıra Asya ve Avrupa ülkelerinde de önemli ölçüde takdir gören Kean, kendi alanında bir eğitim programı kurarak birçok Suudi doktor yetiştiriyor.

Halid Hamavi
İç hastalıkları ve Nefroloji Uzmanı olan Halid Hamavi, eş Şarkiyye’deki (Doğu Bölgesi)  Birinci Sağlık Kliniğinde Direktör Yardımcısı görevi yürütüyor. Hamavi, Amerikan Sağlık Yöneticileri Koleji ve Amerikan Nefroloji Koleji uzmanlığına sahip. Kral Faysal İhtisas Hastanesi’nde böbrek ve pankreas nakli bölümünde tıbbi direktör olarak görev yapan Hamavi, 2008 - 2012 yılları arasında ABD’deki Mayo Clinic'te Pankreas Nakil Programı’nın Tıbbi Direktörü olarak görev yaptı. 2012 - 2018 yılları arasında da Dammam'daki Kral Fahd Uzman Hastanesi'nde Organ Nakli Merkezi Direktörü olarak görev yapan Hamavi, 2017 - 2018 yıllarında tıbbi direktörlük görevnii de yürüttü. 20 bilimsel araştırmaya katkıda bulunan Hamavi birçok kitap yazdı.

Muhammed Giyas Cemil
Yoğun Bakım, Göğüs Hastalıkları ve Uyku Bozuklukları alanlarında American Board Sertifikasına sahip olan Yoğun Bakım Danışmanı Muhammed Giyas Cemil, Organ Nakli Yoğun Bakım Ünitesi Tıbbi Müdürü olarak görev yaptı. Cemil aynı zamanda Kral Faysal Uzman Hastanesi Uyku Tıbbı Biriminin Eski Tıbbi Müdürü.
Hastaların seyahat zorluk ve risklerini azaltmak adına hasta bakımı için ilk uzaktan televizyonlu yoğun bakım ünitesini kuran Cemil, kronik solunum yetmezliği olan hastalar için ilk evde ventilasyon projesini oluşturdu. Ayrıca organ nakli alıcılarının sayısını artırmak amacıyla beyin ölümü gerçekleşen hastaların bakımını üstlenecek doktorları iyi bir şekilde donatmak için ilk bilimsel kurs gerçekleştirdi. Suudi Arabistan Uyku Tıbbı Eski Başkanı ve Uyku Tıbbı Anabilim Dalı eski başkanı olarak görev yapan Cemil, Kuzey Dakota Üniversitesi İç Hastalıkları Klinik Yardımcı Doçenti, el Faysal Üniversitesi Yardımcı Doçent, Teletıp Bakım Programı Direktörü, Yoğun Bakım Ünitesi Direktörü Organ Nakli ve Onkoloji Bölümleri’nde çeşitli görevlerde bulundu.

Velid Halid Reşid
Kral Faysal İhtisas Hastanesi Hematoloji, Kök Hücre Nakli ve Kemik İliği Uzmanı Velid Halid Reşid, 32 bilimsel araştırmaya sahip. Yaklaşık 8 yıl boyunca Yeni Zelanda ve Avustralya'da birçok hastane ve sağlık merkezinde çalışan Reşid, çeşitli kan hastalıklarının tedavisinin yanı sıra hastalara kök hücre nakli gerçekleştirdi. Reşid, kök hücre transplantasyonu, kemik iliği transplantasyonu, kan kök hücre transplantasyonu ve göbek kordonu kök hücre transplantasyonu alanındaki kapsamlı çalışmalara imza attı. Çok sayıda bilimsel araştırma yayınlayan Reşid’in uzmanlı konusu birçok hastanın ihtiyaç duyduğu ender alanlardan biri olarak kabul ediliyor.

Mustafa Abdullah Salih
Uluslararası bilimsel alanlarda 235 bilimsel makalenin yazarı olan Dr. Mustafa Abdullah Salih’in eserlerine yapılan atıf sayısı 7 bin 761. Çocuk sağlığı alanında katkıları olan Salih, 1990 yılında İsveç Uppsala Üniversitesi'nden ve 1982 yılında Sudan Hartum Üniversitesi’nden tıp alanında doktora unvanını aldı.
Suudi Arabistan vatandaşlığı alanlar arasında eğitime önemli katkılar sağlayan isimler de var:

Ensar Merah
Kral Fahd Petrol ve Mineral Üniversitesi’nde Profesör unvanına sahip Öğretim Üyesi Ensar Merah, mühendislik malzemelerinin yanı sıra metal alaşım konusunda uzmanlaşmış isimlerden. Kral Fahd Petrol ve Mineral Üniversitesi ile Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) arasındaki Araştırma İşbirliği Merkezi’ni denetleyen Merah’ın 90’dan fazla yayınlanmış makalesi bulunuyor. Uluslararası konferanslarda 50’den fazla makalesi yayımlanan Merah birçok ödüle ve 11 tescilli patente sahip.

Muhammed Abdülaziz Mustafa Habib
Kral Fahd Petrol ve Mineral Üniversitesi’nde profesör unvanına sahip olan öğretim üyesi Muhammed Abdülaziz Mustafa Habib, fabrika ekipmanlarının termodinamik, inhibitörler yanması ve korozyonu konusunda uzmanlaşmış isimlerden. Ayrıca karbon tutma Araştırma Merkezi’ni yönetiyor.  200’ü aşkın yayınlanmış makalesi bulunan Habib uluslararası konferanslarda 50 makalesi ve 24 tescilli patentinin (20 patent bekleme aşamasında) yanı sıra çeşitli ödüller ve 70’den fazla uygulamalı araştırmaya sahip bir isim.

Bekir Yelabis
Kral Fahd Petrol ve Mineral Üniversitesi’nde profesör unvanına sahip öğretim üyesi Bekir Yelabis, malzeme mühendisliği ve uygulamaları, metal alaşımlar, imalat, ısı bilimleri, inhibitörler, lazer kullanarak tasarım ve güç üretimi bilimlerinde uzmanlaşmış isimlerden. Çeşitli ödüllere sahip olan ve 13 kitabı bulunan Yelabis’in dergilerde yayımlanmış 400’ü aşkın makalesi ve 26 tescilli patenti mevcut.

Muhammed Abdülkerim Antar
Kral Fahd Petrol ve Mineral Üniversitesi’nde Profesör unvanına sahip Öğretim Üyesi olan Muhammed Abdulkerim Antar, suyu tuzdan arındırma teknolojisinde uzman bir isim. Çok sayıda ödüle sahip olan Antar’ın 70’i aşkın araştırması, uluslararası konferanslarda 40’ın üzerinde araştırma makalesi ve 8 tescilli patenti bulunuyor.

Tevfik Abdussalih Avad
Kral Fahd Petrol ve Mineral Üniversitesi’nde Profesör unvanına sahip Öğretim Üyesi olan Tevfik Abdussalih Avad kimya alanında, özellikle de sentetik malzemeler, ikincil ve polimerik kompozitler, katalizörler ve fotoliz konusunda uzmanlaşmış bir isim. 340’ı aşkın yayınlanmış araştırma makalesi, uluslararası konferanslarda 30 araştırma makalesi ve tescilli patentleri bulunan Avad, kimya alanında en fazla alıntı yapılan araştırmacılar arasında yer alıyor.

Ali Hüseyin Mukaibel
Kral Fahd Petrol ve Mineral Üniversitesi’nde profesör unvanına sahip öğretim üyesi Ali Hüseyin Mukaibel, iletişim teknolojisi, sinyal erişimi ve analizi, iletişim kanalları için mühendislik özellikleri ve ölçümleri alanında uzman bir isim. Birçok ödüle sahip Mukaibel’in 70’den fazla yayınlanmış araştırma makalesi, uluslararası konferanslarda 40 makalesi ve bir dizi tescillenmiş patenti bulunuyor.

İzzettin Zerkayn
Kral Fahd Petrol ve Mineral Üniversitesi’nde Profesör unvanına sahip Öğretim Üyesi İzzettin Zerkayn, karıştırma iletişim teknolojisi, kendi kendini modüle eden filtreler, dijital sinyal analizi, ağ oluşturma ve yapay zeka alanında uzmanlaşmış isimlerden olup 80’i aşmış yayımlanmış makalesi mevcut.  Çeşitli ödüllere sahip Zerkayn, uluslararası konferanslarda 130 araştırma ve 18 tescilli patente sahip.

Semir Mekid
Kral Fahd Petrol ve Mineral Üniversitesi’nde profesör unvanına sahip öğretim üyesi Semir Mekid, modern üretim teknikleri, cihaz tasarımı, mikro makineler, akıllı malzemeler ve mekatronik alanında uzmanlaşmış isimlerden. Birçok ödüle sahip Mekid’in 70’den fazla yayınlanmış araştırma makalesi, uluslararası konferanslarda ve ortaklık yazar kitaplarından 100 araştırma makalesi ve 20 tescillenmiş patenti bulunuyor.

Eymen Hilmi
Kral Fahd Petrol ve Mineral Üniversitesi’nde Profesör unvanına sahip Öğretim Üyesi Eymen Hilmi, özellikle dijital sistemlerin ve yüksek düzeyde entegre elektronik devrelerin tasarımı, üretimi ve testinde uzmanlaşmış bir bilgisayar mühendisi. Birçok ödüle sahip Hilmi’nin 40’dan fazla yayımlanmış araştırma makalesi, uluslararası konferanslarda 50 araştırma makalesi ve tescillenmiş 7 patenti bulunuyor. Hilmi ayrıca uzmanlık alanında çok sayıda uygulamalı proje sahibi.

Besam el Ali
Kral Fahd Petrol ve Mineral Üniversitesi’nde profesör unvanına sahip öğretim üyesi Besal el Ali, özellikle endüstriyel kimya ve homojen ve heterojen katalizörler alanında uzman isimlerden. Birçok ödüle sahip Ali’nin 90’dan fazla yayımlanmış araştırma makalesi, uluslararası konferanslarda 15 araştırma makalesi ve tescillenmiş 12 patenti bulunuyor.

Hadi Muhammed Agun
Washington Üniversitesi Elektronik Mühendisliği alanında yüksek lisans ve doktora derecesine sahip Hadi Muhammed Agun, ABD’de kayıtlı profesyonel mühendisler arasında yer alıyor. Ayrıca ABD ve yurt dışındaki çeşitli üniversitelerde çok sayıda lisans ve yüksek lisans öğrencisi yetiştiren Agun, profesör, başkan yardımcısı ve üniversite başkanı unvanlarına sahip. Boeing şirketi Mükemmellik ile IEEE Yılın Profesörü Ödülü’ne layık görülen Agun, Boeing’e verilen patentte mucit olarak adlandırılıyor. IEEE’nin yanı sıra çok sayıda dergi ve konferanslarda makalelerine yer verilen Agun, güç sistemleri, kablosuz sensör ağları, görsel bilim ve sinirsel bilgi işlem alanlarında uzman. Uluslararası dergilerde 36 makalesi bulunan Agun, uluslararası konferanslarda 37 makale, üniversitelerde de 9 araştırma makalesi yazdı.

Selahaddin Mahmud Ahmed el Ketateni
Kral Fahd Petrol ve Mineral Üniversitesi’nde profesör unvanına sahip öğretim üyesi Selahaddin Mahmud Ahmed el Ketatani, özellikle petrol kuyuları olmak üzere kuyuları delmenin, üretkenliklerini artırmanın, temizlemenin ve ilgili alanda yapay zeka kullanmanın en uygun yolları konusunda uzmanlaşmış isimlerden.  Birçok ödüle sahip Ketateni’nin 77’den fazla yayımlanmış araştırma makalesi, uluslararası konferanslarda 100 araştırma makalesi ve tescillenmiş 23 patenti bulunuyor. Ketateni’nin ayrıca 13’ü kayıt sürecinde olan son üç patenti de tescillendi.

Muhammed Ahmed Nasreddin Mahmud
Kral Fahd Petrol ve Mineral Üniversitesi’nde Profesör unvanına sahip Öğretim Üyesi Muhammed Ahmed Nasreddin Mahmud özellikle petrol ve gaz alanlarının üretkenliğini ve verimliliğini artırmada uzman bir isim. Birçok ödüle sahip Mahmud’un 130’dan fazla yayımlanmış araştırma makalesi, uluslararası konferanslarda 170 araştırma makalesi ve tescillenmiş 60 patenti bulunuyor. 25 patenti ise henüz kayıt altına alınma aşamasında.

Musa Kari Seyyid
Suudi Arabistan’da dünyaya gelen Musa Kari Seyyid, nükleer tıp alanından lisans derecesini Incarnate Üniversitesi’nde aldı. Iowa Üniversitesi Radyokimya alanında yüksek lisans derecesini tamamlayan Seyyid, ABD’nin Ohia eyaletindeki Toledo Tıp Fakültesi’nde Radyolojik Bilimler Doktorası’nı yaptı. Pennsylvania Üniversitesi Yüksek Öğrenim Yönetimi alanında da doktora derecesi olan Seyyid hali hazırda Kaliforniya Üniversitesi sağlık bilimleri profesörü olarak görev yapıyor. Daha önce de aynı üniversitede dört ihtisas fakültesinin dekanlığı yaptı. ABD yükseköğrenimindeki idari deneyimi, Findlay Üniversitesi'nde Sağlık Uzmanlıkları Programları Direktörü, yine aynı üniversitedeki 8 yıllık Nükleer Tıp Enstitüsü Müdürü ve Thomas Jefferson Üniversitesi'ndeki Diagnostik Radyoloji Anabilim Dalı Başkanı pozisyonunu içeriyor. Thomas Jefferson Üniversitesi 1998 - 2002 yılları arasında en prestijli tıp üniversitelerinden biri olarak görülüyordu. Kaliforniya Üniversitesi (UCLA) Tıp Fakültesi’nde Dekan olarak görev yapan Seyyid, tanısal radyoloji ve nükleer tıp alanında yardımcı doçent ve uzman olarak çalıştı. Aynı zamanda sağlık bilimlerinde ABD’nin en prestijli üniversitelerinden biri olan Philadelphia University of Science'da Akademik Direktör olarak görev yaptı.
Seyyid, Radyasyon Bölüm Başkanlığı görevini yürüttüğü Riyad'daki Kral Faysal Uzman Hastanesi'nde çalıştı ve Dünya Atom Enerjisi Örgütü'nden akreditasyonunu aldı. Ayrıca 2008-2014 yılları arasında Diagnostik ve Fonksiyonel Görüntüleme Birimi Başkanı ve uzmanlık alanında Kıdemli Danışman olarak görev yaptı. Karaciğere yayılan göğüs kanseri için manyetik rezonans tanı boyalarının hazırlanmasında birçok yenilikçi bilimsel araştırmaya sahip olan Seyyid, çoğunluğu ABD Ulusal Sağlık Otoritesi’nden 6 milyon doları aşkın araştırma fonu aldı. ‘Küçük Nobel Ödülü’ olarak kabul edilen Kıdemli Bilim Adamları için Amerikan Fulbright Sertifikasını alan Seyyid, Los Angeles'taki Charles Dore Tıp Fakültesi'nden en iyi Profesör ve San Antonia İncarnate Üniversitesi İnsan Hizmetleri alanında ödüllendirildi. ABD nükleer Tıp Nilim Kurulu Başkanlığı’na seçilen Seyyid, Ortadoğu’d bu göreve getirilen ilk kişi olurken, ABD nükleer Tıp Ekipman Kurulu ve ABD tıbbi Radyolojik Koruma Derneği Başkanı olarak görev yaptı.



Arap-Sloven görüşmelerinde barış planının başarısını sağlamaya yönelik çabalar ele alındı

Slovenya'nın Ljubljana kentinde dün düzenlenen genişletilmiş görüşmelere katılan bakanların toplu fotoğrafı (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)
Slovenya'nın Ljubljana kentinde dün düzenlenen genişletilmiş görüşmelere katılan bakanların toplu fotoğrafı (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)
TT

Arap-Sloven görüşmelerinde barış planının başarısını sağlamaya yönelik çabalar ele alındı

Slovenya'nın Ljubljana kentinde dün düzenlenen genişletilmiş görüşmelere katılan bakanların toplu fotoğrafı (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)
Slovenya'nın Ljubljana kentinde dün düzenlenen genişletilmiş görüşmelere katılan bakanların toplu fotoğrafı (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)

Ljubljana'da dün yapılan Arap-Sloven görüşmelerinde, ABD Başkanı Donald Trump tarafından başlatılan barış planının ilerletilmesi ve 1967 sınırları içinde, Doğu Kudüs'ün başkenti olduğu, iki devletli çözüme dayalı bağımsız ve egemen Filistin devletini içeren net bir siyasi ufka doğru ilerleme çabaları ele alındı.

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan, Mısırlı mevkidaşı Bedr Abdulati, Bahreynli mevkidaşı Abdullatif el-Zayani, Ürdün Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Ayman Safadi ve Katar Dışişlerinden Sorumlu Devlet Bakanı Sultan Al-Muraikhi ile birlikte Slovenya Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri ve Avrupa İşleri Bakanı Tanja Fajon ile kapsamlı görüşmeler gerçekleştirdi.

Slovenya'nın Ljubljana kentinde dün yapılan genişletilmiş görüşmelerden (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)Slovenya'nın Ljubljana kentinde dün yapılan genişletilmiş görüşmelerden (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)

Bakanlar, bölgesel ve uluslararası güvenlik ve istikrarı, özellikle de Gazze'deki durumu iyileştirmenin yollarını görüştüler. Ateşkes anlaşmasına uyulması ve hükümlerinin tam olarak uygulanmasının yanı sıra Gazze Şeridi'ne yeterli ve sürekli insani yardımın ulaştırılmasının sağlanmasının gerekliliğini vurguladılar.

Bakanlar ayrıca işgal altında bulunan Batı Şeridi'ndeki durumu da ele aldılar; İsrail'in oradaki yasadışı tek taraflı önlemlerinin ve işgal altındaki Kudüs'te İslami ve Hristiyan kutsal yerlerine yönelik ihlallerinin durdurulmasının gerekliliğini vurguladılar; bu ihlaller gerilimi artırdığını ve gerilimi azaltma çabalarını baltaladığını belirttiler.

Prens Faysal bin Ferhan, dün Slovenya'nın başkenti Ljubljana'da düzenlenen genişletilmiş görüşmeler oturumunda (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)Prens Faysal bin Ferhan, dün Slovenya'nın başkenti Ljubljana'da düzenlenen genişletilmiş görüşmeler oturumunda (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)

Bakanlar ayrıca Slovenya'nın Filistin halkının meşru haklarına verdiği desteği ve iki devletli çözüm temelinde Filistin Devleti'ni tanımasını da takdir ettiler.

Görüşmelerde bölgedeki gelişmeler, müzakere ve diyalog yoluyla gerilimlerin azaltılması yolları ve Rusya-Ukrayna krizinin çözümüne yönelik çabalar da ele alındı.


Erdoğan’ın ziyareti sonrası Ankara-Riyad hattında ekonomik sıçrama

3 Şubat’ta Riyad’da Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında yapılan görüşmeden bir kare (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)
3 Şubat’ta Riyad’da Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında yapılan görüşmeden bir kare (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)
TT

Erdoğan’ın ziyareti sonrası Ankara-Riyad hattında ekonomik sıçrama

3 Şubat’ta Riyad’da Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında yapılan görüşmeden bir kare (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)
3 Şubat’ta Riyad’da Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında yapılan görüşmeden bir kare (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Suudi Arabistan’a gerçekleştirdiği ziyaret, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerde yeni bir ivme sağladı ve ticaret, enerji ile ortak yatırımlar alanlarında yeni iş birliği ufukları açtı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın çarşamba günü Riyad’a yaptığı ziyaretin ardından yayımlanan ortak bildiride, iki ülkenin siyasi ve ekonomik ortaklıklarını ileriye taşıma konusundaki kararlılığı vurgulandı.

Bildiride, Riyad’ın Suudi Arabistan 2030 Vizyonu ile Ankara’nın Türkiye Yüzyılı Vizyonu’nun sunduğu fırsatlardan yararlanarak ekonomik ve yatırım ortaklığını derinleştirme konusunda mutabık kaldığı belirtildi. Bu çerçevede, petrol dışı ticaretin geliştirilmesi, özel sektörün rolünün güçlendirilmesi ve Suudi-Türk İş Konseyi’nin etkinleştirilmesi öncelikler arasında yer aldı.

Enerji alanında iş birliği

Enerji alanı, iki tarafın da özel önem verdiği başlıklar arasında öne çıktı. Ortak bildiride; petrol, petrokimya ve yenilenebilir enerji alanlarında iş birliğinin yanı sıra elektrik enterkoneksiyonu, temiz hidrojen ve enerji tedarik zincirleri konularının ele alındığı, bunun enerji güvenliği ve sürdürülebilirliğini güçlendireceği vurgulandı.

xdfvgthy
Erdoğan’ın ziyareti kapsamında Riyad’da yenilenebilir enerji alanında iş birliği anlaşmasının imzalanması sırasında Suudi Arabistan ve Türkiye enerji bakanları (Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı’nın X hesabından)

Taraflar ayrıca, küresel enerji dönüşümünü desteklemek amacıyla madencilik ve kritik mineraller alanında iş birliğini teyit etti. Ziyaret kapsamında toplanan Suudi-Türk Koordinasyon Konseyi toplantısında enerji, adalet, uzay ile araştırma-geliştirme alanlarını kapsayan çok sayıda anlaşma ve mutabakat zaptı imzalandı.

Bu çerçevede, enerji alanındaki stratejik iş birliğini somutlaştırmak amacıyla Suudi Arabistan Enerji Bakanı Prens Abdülaziz bin Selman ile Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar arasında, 2 milyar dolarlık yenilenebilir enerji yatırımlarını kapsayan bir anlaşma imzalandı. Anlaşma, yenilenebilir enerji santrali projelerinde iş birliğini öngörüyor.

Anlaşmanın; yenilenebilir enerji, yeşil teknolojiler alanlarında iş birliğini güçlendirmeyi, yüksek kaliteli projelerin geliştirilmesi ve hayata geçirilmesini desteklemeyi, enerji arz güvenliğini artırmayı ve düşük karbonlu ekonomiye geçişi hızlandırmayı hedeflediği belirtildi.

dfgthy
Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Riyad’da Suudi ve Türk heyetlerinin katılımıyla gerçekleştirilen geniş kapsamlı toplantıda (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)

Bu kapsamda, Türkiye’de toplam 5 bin megavat kurulu güce sahip güneş enerjisi santrali projelerinin iki aşamada geliştirilmesi planlanıyor. İlk aşamada Sivas ve Karaman illerinde toplam 2 bin megavat kapasiteli iki güneş enerjisi santrali kurulacak. İkinci aşamada ise taraflar arasında belirlenecek çerçeve doğrultusunda 3 bin megavat ilave kapasite hayata geçirilecek.

İlk aşama projelerinin, Türkiye’deki diğer yenilenebilir enerji santrallerine kıyasla son derece rekabetçi elektrik satış fiyatları sunacağı belirtilirken, yaklaşık 2 milyar dolarlık yatırımla hayata geçirilecek bu santrallerin 2 milyondan fazla Türk hanesine elektrik sağlayacağı ifade edildi. Üretilen elektriğin, devlete ait bir Türk şirketi tarafından 30 yıl süreyle satın alınacağı, projelerin uygulanması sırasında yerli ekipman ve hizmetlerden azami ölçüde yararlanılacağı kaydedildi.

Türkiye’ye doğrudan yatırımlar ivme kazandı

Türkiye Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, anlaşmanın imzalanmasına ilişkin değerlendirmesinde, bunun Türkiye’ye yönelik doğrudan yabancı yatırım akışına önemli bir katkı olduğunu söyledi.

Şimşek, çarşamba günü X platformundaki paylaşımında, Türkiye’ye yönelik doğrudan yabancı yatırımların hızlandığını ve bunun uygulanan ekonomik programa duyulan güveni yansıttığını belirtti. Suudi Arabistan ile imzalanan anlaşma kapsamında yenilenebilir enerji projelerine yönlendirilecek 2 milyar dolarlık yatırımın, yeşil dönüşümü hızlandıracağını, enerji güvenliğini güçlendireceğini ve enerji ithalatına olan yapısal bağımlılığı azaltacağını vurguladı.

Şimşek, 2025 yılının ilk 11 ayında Türkiye’ye gelen doğrudan yabancı yatırımların 12,4 milyar dolara ulaştığını, bunun 2024’ün aynı dönemine göre yüzde 28 artış anlamına geldiğini kaydetti.

Son iki yılda Suudi Arabistan-Türkiye ekonomik ilişkilerinde kaydedilen hızlı gelişme, ticaret hacmine de yansıdı. Türkiye’nin bu ilişkilere verdiği önemin bir göstergesi olarak Cumhurbaşkanı Erdoğan, Riyad ziyaretine, Suudi Arabistan ile ticari ve ekonomik ilişkileri geliştirmekle ilgilenen yaklaşık 200 şirket temsilcisinden oluşan geniş bir iş heyetiyle katıldı.

Özel sektörün iki ülke arasındaki ortaklıkta kilit rol oynadığı vurgulanırken, Erdoğan’ın ziyareti kapsamında toplanan Suudi-Türk Ekonomi Forumu Konseyi’nde, ortak projelerin uygulanmasında yeni bir aşamaya geçilmesi hedefi dile getirildi.

Ticarette hızlanan büyüme

Türk şirketlerinin Suudi Arabistan’daki doğrudan yatırımları 2 milyar doları aşmış durumda. Bu yatırımlar; imalat, gayrimenkul, inşaat, tarım ve ticaret gibi çeşitli sektörlere yayılıyor.

Türkiye Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Başkanı Nail Olpak, Suudi Arabistan ile ticaretin hızla büyüdüğünü belirterek, yurt dışında Türk müteahhitlik şirketlerinin faaliyetlerinde bir miktar yavaşlama görülmesine rağmen, Suudi Arabistan’da hâlen çok önemli projeler yürütüldüğünü söyledi.

Şarku'l Avsat'ın Suudi Arabistan’ın resmi kurumlarından aktardığı verilere göre, iki ülke arasındaki ticaret hacmi 2025 yılında yaklaşık 8 milyar dolara ulaştı ve bir yıl içinde yüzde 14 büyüme kaydetti. Geçen yılın sonuna kadar Suudi Arabistan’da faaliyet gösteren Türk şirketleri için 1473 yatırım kaydı düzenlendi.

fgt
3 Şubat’ta Riyad’da gerçekleştirilen Suudi-Türk Yatırım İş Birliği Forumu’ndan bir kare (Türkiye Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın X hesabından)

Suudi Arabistan, Türkiye’ye ham petrol ve petrokimya ürünleri ihraç ederken; Türkiye’den halı, inşaat amaçlı işlenmiş taşlar, tütün ürünleri, gıda ve mobilya gibi çeşitli ürünler ithal ediyor.

Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, iki ülke arasındaki ticaret hacmi 2015’te 5,59 milyar dolar, 2016’da 5,007 milyar dolar, 2017’de 4,845 milyar dolar, 2018’de 4,954 milyar dolar ve 2019’da 5,107 milyar dolar oldu.

Kovid-19 salgını nedeniyle 2020 ve 2021’de yaşanan düşüşün ardından ticaret yeniden yükselişe geçti; 2022’de 6,493 milyar dolar, 2023’te 6,825 milyar dolar olan ticaret hacmi, 2024’te 7 milyar doların üzerine çıktı.

2025’te Türkiye’nin Suudi Arabistan’a ihracatı 3 milyar 149,6 milyon dolara ulaştı; toplam ticaret hacmi ise yaklaşık 8 milyar dolar olarak kaydedildi.


Suudi Arabistan-Almanya görüşmelerinde ilişkiler ve son gelişmeler ele alındı

Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman dün Riyad’da Almanya Şansölyesi Friedrich Merz ile resmi bir görüşme gerçekleştirdi. (SPA)
Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman dün Riyad’da Almanya Şansölyesi Friedrich Merz ile resmi bir görüşme gerçekleştirdi. (SPA)
TT

Suudi Arabistan-Almanya görüşmelerinde ilişkiler ve son gelişmeler ele alındı

Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman dün Riyad’da Almanya Şansölyesi Friedrich Merz ile resmi bir görüşme gerçekleştirdi. (SPA)
Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman dün Riyad’da Almanya Şansölyesi Friedrich Merz ile resmi bir görüşme gerçekleştirdi. (SPA)

Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman dün akşam Riyad’da Almanya Şansölyesi Friedrich Merz ile bölgesel ve uluslararası gelişmeleri ve bu konularda yürütülen çabaları ele aldı.

Görüşme, Veliaht Prens Muhammed bin Selman’ın Merz’i el-Yemame Sarayı’nda kabul etmesinin ardından gerçekleşti. Resmi karşılama töreninin düzenlendiği ziyarette, iki taraf ayrıca ikili ilişkilerin genel durumu ile farklı sektörlerde iş birliği ve geliştirme fırsatlarını değerlendirdi.

drfgt
Riyad’daki el-Yemame Sarayı’nda Almanya Şansölyesi Friedrich Merz için düzenlenen resmi karşılama töreninden, 4 Şubat 2026 (SPA)

Görüşmeye Suudi tarafından; Enerji Bakanı Prens Abdulaziz bin Selman, Devlet Bakanı Prens Turki bin Muhammed bin Fahd, Riyad Bölgesi Vali Yardımcısı Prens Muhammed bin Abdurrahman, Ulusal Muhafızlar Bakanı Prens Abdullah bin Bender, Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan, Kültür Bakanı Prens Bedr bin Abdullah bin Ferhan, Ulusal Güvenlik Danışmanı Dr. Musaid el-Ayban, Ticaret Bakanı Dr. Macid el-Kasabi, Maliye Bakanı Muhammed el-Cedan, Yatırım Bakanı Mühendis Halid el-Falih ve Almanya Büyükelçisi Fahd el-Hazal katıldı.

sfrg
Riyad’daki el-Yemame Sarayı’nda gerçekleşen resmi görüşmeden, 4 Şubat 2026 (SPA)

Alman tarafından ise görüşmeye; Hükümet Sözcüsü Stefan Cornelius, Suudi Arabistan Büyükelçisi Michael Kindsgrab, Başbakan’ın dışişleri ve güvenlik politikası danışmanı Dr. Günter Sautter, Başbakan’ın ekonomi-finans politikaları danışmanı Dr. Levin Holle ile çok sayıda üst düzey yetkili katıldı.

Merz dün Suudi Arabistan’a resmi ziyarette bulunmak üzere Riyad’a geldi. Bu, Merz’in Suudi Arabistan’a gerçekleştirdiği ilk resmi ziyaret oldu. Ziyareti sırasında kendisine eşlik eden geniş bir Alman iş insanları heyeti yer aldı. Merz, Kral Halid Uluslararası Havalimanı’nda Riyad Bölgesi Vali Yardımcısı Prens Muhammed bin Abdurrahman, Maliye Bakanı Muhammed el-Cedan, her iki ülkenin büyükelçileri ve çok sayıda yetkili tarafından karşılandı.

fgt
Riyad Bölgesi Vali Yardımcısı Prens Muhammed bin Abdurrahman dün Kral Halid Uluslararası Havalimanı’nda Almanya Şansölyesi Friedrich Merz’i karşıladı. (Riyad Bölgesi Valiliği)

Almanya, Ortadoğu’da etkili bir ülke olarak gördüğü Suudi Arabistan ile stratejik ortaklığı güçlendirmeyi hedefliyor. Hükümet Sözcüsü Stefan Cornelius, Riyad’ın ‘bölgenin istikrarı ve güvenliğinde kilit bir aktör’ olduğunu belirterek, bunun, Berlin’in bölgesel politika alanında Suudi Arabistan ile iş birliğine yönelmesine neden olduğunu vurguladı.

Alman hükümeti kaynaklarına göre Riyad’daki görüşmelerde İran meselesi, bölgedeki gerilimi azaltmaya yönelik iş birliği ve savunma alanındaki ortak çalışmalar ele alınacak.

Kaynaklar, Almanya’nın Suudi Arabistan ile ‘ikili stratejik ilişkileri ve stratejik diyaloğu genişletmeyi’ amaçladığını ve özellikle enerji sektöründe olmak üzere bir dizi ekonomik anlaşmaya varmayı hedeflediğini ifade etti.

vgthy
Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman dün Riyad’daki el-Yemame Sarayı’nda Almanya Şansölyesi Friedrich Merz'i kabul etti. (SPA)

Almanya’dan son günlerde Suudi Arabistan’ı ziyaret eden yetkililer arasında Ekonomi ve Enerji Bakanı Katarina Reiche de yer aldı. Reiche, Riyad’da Suudi Arabistan Enerji Bakanı Prens Abdulaziz bin Selman ile enerji alanında iş birliğini artırmayı hedefleyen anlaşmalar imzaladı.

Reiche, Riyad’dan yaptığı açıklamada, “Anlaşmalar enerji, yapay zekâ, hidrojen, sanayi değer zincirleri ve inovasyon gibi geleceğe dönük çok kritik alanları kapsıyor” dedi. Anlaşmalar kapsamında, Suudi Arabistan’ın Kızıldeniz’e kıyısı olan Yanbu Limanı’ndan Almanya’daki Rostock Limanı’na amonyak sevkiyatı gerçekleştirilecek.

frgthy
Suudi Arabistan Enerji Bakanı Prens Abdulaziz bin Selman ve Almanya Ekonomi ve Enerji Bakanı Katarina Reiche, geçtiğimiz pazar günü mutabakat zaptını imzaladıktan sonra (Suudi Arabistan Enerji Bakanlığı)

Alman hükümeti, hidrojen alanında somut sonuçlar elde etmeyi hedefliyor; bu konu hükümet stratejisinin önemli bir parçası olsa da henüz hedeflerine ulaşabilmiş değil. Almanya, Suudi Arabistan’ın yeşil hidrojen üretimi için elverişli ortamı sayesinde bu alanda merkezi bir rol oynayabileceğini değerlendiriyor.

Reiche, Suudi Arabistan-Almanya Ortak Ekonomik ve Teknik İşbirliği Komitesi’nin 21. toplantısına da katıldı. Toplantıda, enerji, sanayi ve yatırım alanlarında iş birliğinin güçlendirilmesi, yenilenebilir enerji, hidrojen, teknoloji ve sağlık sektörlerindeki fırsatlar ele alındı.

Geçtiğimiz pazartesi günü düzenlenen Suudi Arabistan-Almanya İş Konseyi toplantısında ise enerji alanında genel bir iş birliği çerçevesi oluşturmayı amaçlayan bir niyet mektubu imzalandı. Ayrıca, iki ülkenin kamu ve özel sektör kurumları arasında çeşitli anlaşmalar yapılmasıyla ikili ekonomik ilişkilerin sağlam temelleri bir kez daha ortaya kondu.