Irak Başbakanı Kazimi’ye suikast girişimi soruşturması çıkmazda

Iraklı bir komitenin geçen Kasım ayının 7’sinde Başbakan Mustafa el-Kazimi’ye yönelik suikast girişimini soruşturmak için ihtiyaç duyduğu süre 22 gün.

Irak Başbakanı Mustafa El-Kazımi. (Reuters)

Irak Ulusal Güvenlik Danışmanı Kasım el-Araci’nin geçen pazartesi günü sunduğu şey, küçük değişiklikler ve daha büyük çelişkilerle, olaydan birkaç saat sonra halkın bildiği şeylerin yalnızca daha büyük bir ayrıntısıydı.
İki insansız hava aracı, Kazimi’nin evini hedef aldı. Bu, Araci’nin söylediği… Ayrıca güvenlik birimlerinin daha önce üç uçak olduğunu belirttiği açıklamalarıyla çelişiyor. Salı gecesi geç saatlerde, yerel bir WhatsApp grubundaki üst düzey bir istihbarat yetkilisi, Araci’nin ‘hatayı düzelttiğini’ yazdı.
Ayrıntılar, düzenli ve sıralı görünseler de içerik açısından zayıf ve yaklaşık üç hafta süren araştırma çalışmalarını yansıtmamakta. Açıklamadaki yenilik, soruşturmacıların üst düzey bir subayı ‘ihmalkâr davranmakla’ suçlaması oldu.
Araci, siyasi parti ve hareketlere ‘soruşturmacıların işini kolaylaştıracak herhangi bir kanıt sağlayarak yardım etmeleri’ çağrısı yaptı. Bu, iki taraflı bir açıklama. Zira başta üst düzey yetkiliyi ihmalle suçlamak olmak üzere, hükümetin delillerin kaybolması nedeniyle soruşturmayı tamamlama fırsatını kaybetmesi veya zaten şüpheci olan siyasi aktörleri olaya dahil ederek şeffaflık seviyesini yükseltmek istemesi, hikâyenin ilk tarafını destekliyor.
Diğer bir çelişki ise Kazimi’nin hedef alınma gerekçesine dair kafa karışıklığını artırıyor. Çünkü Araci, “El yapımı olan bu tür SİHA’lar, radar tarafından algılanamaz” açıklamasında bulundu. Ancak ayrıca radar sinyallerinin yanıltılması sonucu ikinci aracın, kameralara tarafından yakalanmadığını söyledi. Yani bu, kameraların kayıtlarında görünen aracın, radar tarafından tespit edildiği anlamına geliyor.
Olay şu ki, onu yürüten tarafın henüz açıklanmadığı soruşturma, Iraklı aktörler arasında olayla ilgili siyasi karışıklığı durdurmadı. Karışıklık, neredeyse cezai ve yasal bağlamından çıkarak, kolayca tartışma arenasına çekildi. Suikasta ilişkin tartışmalar, kamuoyunda bunun ‘dış güçler’ tarafından gerçekleştiğine veya düzenlendiğine dair şüphe uyandırdı. Suçlamalarla dolu bir arena, Irak seçimlerinin sonuçlarının açıklanmasıyla da boğucu bir krizle çakışıyor.
Öyle görünüyor ki eksik bilgi akışı, bilgilerin tutarsızlığı ve hatta gecikmesi, hükümet karşıtı siyasi güçlere, kanıt olmasa bile, halkın inandırıcı anlatısını tekelleştirme girişimi sağladı.
Aynı şekilde seçimlerde de kaybeden aynı şüpheci güçler, Iraklı yetkililerin Irak’ta 2018’den beri sağlamlaşan güç denklemini değiştirmesini engellemek için yürüttükleri siyasi mücadelede çeşitli mühimmatlara ihtiyaç duyuyor.
Bu güçler, suikast girişimine ilişkin birbirinden kopuk resmi söylemden yararlanma fırsatını kaçırmayacaklar. Öyle ki bilgileri kolayca çürütecek ve havaya uçuracak açık bir cephe var. Soruşturma sonuçlarının açıklanması, bu anti-retoriği en üst düzeye çıkarmak için bir fırsat olabilir.
Olaydan üç hafta sonra olaya kendini dayatan siyasi mülahazaların yanı sıra konuyu denetleyen kurumların, girişimi kontrol edemediği ve kararsızlık tuzağına düştüğü görülüyor.