Libya’da seçim süreci insan kaçırma ve soygun tehdidi altında

Seyfulislam Kaddafi seçim yarışına mahkeme kararıyla geri döndü.

Musa el-Koni (ortada), Fevzi en-Nuveyri (solda) ve İmad es-Sayeh ile 2 Aralık’ta seçimleri güvence altına almak üzere ortaya koyulacak önlemleri görüştü. (Başkanlık Konseyi) - Seyfulislam Kaddafi (Sol üst) (EPA)

Libya’da silahlı kişiler, ülkenin batısındaki seçim merkezine baskın düzenleyerek bir dizi seçmenin kartlarına silah zoruyla el koydular. Aynı şekilde Trablus’taki başka bir merkezden bir çalışanı kaçırdılar. Bu gelişmeyle eş zamanlı olarak Sebha Temyiz Mahkemesi, 2 Aralık’ta devrik lider Muammer Kaddafi’nin oğlu Seyfulislam Kaddafi’nin yaptığı itirazı kabul ederek seçim yarışına dönmesine karar verdi.
Ulusal Yüksek Seçim Komisyonu Ana Operasyon Odası Başkanı Said el-Kasabi, 2 Aralık’ta yaptığı açıklamada, Aziziyah’taki Seçim Yönetim Ofisi’ne bağlı dört seçim merkezinin ve Trablus’taki Seçim Yönetim Ofisi’ne bağlı bir başka merkezin çok sayıda seçmenin kartlarının çalındığı silahlı bir soyguna maruz kaldığını söyledi.
Kasabi, geçen çarşamba günü seçmen kartlarını son teslim gününde yaşanan olaya ilişkin şunları söyledi:
“Aziziyah ve el-Mayah seçim dairelerine bağlı oy kullanma merkezlerinin başkanlarından, sivil giyimli silahlı grupların merkeze saldırı düzenlediğine dair raporlar aldık. Vatandaşlara teslim edilemeyen kartlar çalındı, bir kısmı da imha edildi. Sonuç olarak baskın yapılan merkezler kapatıldı. Geriye kalan kartlar merkezden alındı. Çalınan kartların bulunması için uzlaşı süreci yürütülüyor.
Kasabi, ‘es-Saadavi Nasr’ merkezinden çalınan kart sayısının 15’e, kayıp kart sayısının da 65’e ulaştığına dikkat çekti. ‘El-Cil el-Cedid’, ‘Yermuk’ ve ‘Beşir Sula’ merkezlerinde de 2 bin 297 kart ele geçirildiğini aktardı.
Kasabi, ‘Receb el-Nayeb’ merkezinden bir çalışanın kaçırıldığı ve çok sayıda seçmen kartının çalındığı bilgisini verdiği çalışanın daha sonra serbest bırakıldığını belirtti. Yetkili, “Çalınan kart sayısının tespiti ve gerekli önleyici tedbirlerin alınması için çalışmalar devam etmektedir” ifadesini kullandı.
Diğer yandan Temyiz Mahkemesi’nin oğul Kaddafi’nin temyiz başvurusunu kabul etmesinden hemen sonra Sebha şehri vatandaşları, Seyfulislam’ın seçim yarışına geri dönüşünü kutlamak için sokaklara akın etti. Kararın yayınlanması üzerine vatandaşlar, Twitter üzerinden Kur’an’ı Kerim’den şu ayeti paylaştılar:
“Birtakım insanlar onlara, ‘İnsanlar size karşı asker toplamışlar, onlardan korkun’ dediler de bu, onların imanlarını artırdı ve ‘Allah bize yeter, O ne güzel vekildir!’ diye cevap verdiler.”
Karar açıklanmadan önce Seyfulislam’ı destekleyen yüzlerce Sebhalı, üst üste dört gün Temyiz Mahkemesi önünde toplanarak kararın açıklanmasını beklediler. Bir kadın vatandaş, oğul Kaddafi’nin seçim yarışına dönüşünün reddedilmesi halinde ‘seçim kartlarının yakılacağını ve silahlı bir çatışmanın başlayacağını’ söyledi.
Mahkeme, mahkeme binasına düzenlenen silahlı saldırı, hakim ve çalışanların ihraç edilmesi ve mahkemenin kuşatılarak hakimlerin mahkemeye ulaşmalarının engellenmesi sonrasında, oğul Kaddafi’nin Avukatı Halid ez-Zaidi’nin yaptığı itirazı görüşmek üzere 2 Aralık’ta toplandı. Mahkeme ayrıca diğer adaylar Mebruk Haniş ve devrik lider Kaddafi’nin ofisinin müdürü olan ve geçmiş dönemin tüm sırları bilen isim olarak nitelendirilen Beşir Salih’tan gelen itirazları da değerlendirecek.
Mahkemenin toplanmasından birkaç saat önce oğul Kaddafi, savunma heyeti aracılığıyla, Yüksek Yargı Konseyi’ne ve Adalet Bakanlığı’na ‘Libya halkının siyasi haklarına, özellikle de seçim haklarına’ zarar vermeyi amaçlayan ‘saçmalıklara’ son vermeleri çağrısı yaptı.
Seyfulislam, komisyonu nihai aday listesinin açıklanmasıyla ilgili zaman çizelgesini yeniden düzenlerken zorunlu koşulları dikkate alması ve belirtilen süreyi uzatarak ‘süreci engelleyenleri tespit etme’ fırsatını kaçırmaması gerektiği konusunda da uyardı. Oğul Kaddafi, bu durumların temyiz kararını değerlendirme sürecini veya itirazların belirtilen süre içinde komisyona ulaşmasını geciktirebileceğini vurguladı. Seyfulislam Kaddafi ayrıca bazı tarafların seçim sahnesini bozmaya yönelik girişimlerden duyduğu üzüntüyü dile getirdi.
Oğul Kaddafi’nin yanı sıra Fethi bin Şatvan ve daha önce Genel Ulusal Kongre’ye başkanlık eden Nuri Ebu Sahmeyn de dahil olmak üzere süreçten uzak tutulanların bir kısmı seçim yarışına geri döndü.
Diğer yandan Başkanlık Konseyi Başkan Yardımcısı Musa el-Koni, Temsilciler Meclisi Birinci Başkan Yardımcısı Fevzi en-Nuveyri ve Ulusal Yüksek Seçim Komisyonu Başkanı İmad es-Sayeh ile ‘komisyonun çalışmasını engelleyen zorlukları ve Libya seçimlerinin yapılmasını güvence altına alan adımları’ görüştü. 2 Aralık’ta gerçekleştirilen toplantıda, uluslararası standartlar uyarınca, beklenen seçimlerin başarısı için teknik ve güvenlik koşullarının nasıl oluşturulacağına değinildi. Nuveyri, sonuçları siyasi sürece katılan taraflarca kabul edilen adil seçimlerin önünü açmak için seçim süreciyle ilgili olarak, parlamento tarafından kabul edilen yasal ve anayasal çerçeveleri ele aldı.
Bu bağlamda komisyon, 2 Aralık’ta 2 milyon 480 bin seçmen kartının yüzde 86’sının tesliminin tamamlandığını duyurdu. Oy kullanma için ilk malzeme sevkiyatı teslim alınırken, Temsilciler Meclisi seçimleri için tüm seçim dairelerinde 2 Aralık itibarıyla toplam aday sayısının 3 bin 444 olduğuna dikkat çekildi. Aynı şekilde seçimler için ‘mühürler, kilitler ve güvenli çantalar gibi’ çalışanların sandık merkezlerinde ihtiyaç duyduğu lojistik malzemelerle dolu bir uçak, Mitika Uluslararası Havalimanı’na iniş yaptı.
İngiltere’nin Trablus Büyükelçisi Caroline Hurndall, ülkesinin Libya hükümeti ve Dışişleri Bakanlığı tarafından sarf edilen ‘Libya’da istikrarı sağlama ve yol haritasının yükümlülüklerini yerine getirme’ çabalarına verdiği desteği yineledi.
Ulusal Birlik Hükümeti’nde Dışişleri Bakanı Necla el-Mankuş ise geçen çarşamba günü başkent Trablus’ta Hurndall ile bir araya gelirken, ‘yaklaşan seçimlerin karşı karşıya olduğu zorluklar ve güvenli ve adil bir şekilde seçimlerin başarısını sağlama yollarını’ ele aldı.