Nazarbayev: Sovyetler Birliği'ndeki 70 yıllık varlığımız ülkemiz lehine sonuçlanmadı

Kazakistan'ın Kurucu Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev, ülkesinin 30 yıllık bağımsızlık sürecini "Egemen Qazaqstan" gazetesinde yayımladığı "Bağımsızlık Dersleri" başlıklı makalesinde değerlendirdi / Fotoğraf: AA
Kazakistan'ın Kurucu Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev, ülkesinin 30 yıllık bağımsızlık sürecini "Egemen Qazaqstan" gazetesinde yayımladığı "Bağımsızlık Dersleri" başlıklı makalesinde değerlendirdi / Fotoğraf: AA
TT

Nazarbayev: Sovyetler Birliği'ndeki 70 yıllık varlığımız ülkemiz lehine sonuçlanmadı

Kazakistan'ın Kurucu Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev, ülkesinin 30 yıllık bağımsızlık sürecini "Egemen Qazaqstan" gazetesinde yayımladığı "Bağımsızlık Dersleri" başlıklı makalesinde değerlendirdi / Fotoğraf: AA
Kazakistan'ın Kurucu Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev, ülkesinin 30 yıllık bağımsızlık sürecini "Egemen Qazaqstan" gazetesinde yayımladığı "Bağımsızlık Dersleri" başlıklı makalesinde değerlendirdi / Fotoğraf: AA

Nazarbayev, ülkesinin 30 yıllık bağımsızlık sürecini "Egemen Qazaqstan" gazetesinde yayımladığı "Bağımsızlık Dersleri" başlıklı makalesinde değerlendirdi.
Bağımsızlığı, ülkesinin en kutsal değeri olarak nitelendiren Nazarbayev, "Yakında en kutsal değerimiz olan ülkemizin bağımsızlığının yıl dönümünü kutlayacağız. Otuz yıl önce, dünya görüşümüzün ve kimliğimizin temelinde bilinçli olarak özgürlüğü seçtik. Bahsi geçen süre, insanlık tarihi için anlık olsa dahi Kazakistan için büyük bir kilometre taşıdır" görüşünü paylaştı.

"Kazaklar Türk halklarının ata yurdunu koruyabildi"
Nazarbayev, eski zamanlarda Saka, Hun ve daha sonra kahraman Türk babalarının büyük bozkırda büyük bir ulusu inşa ettiklerini hatırlatarak, "Ağır savaşlar ve uzlaşmaz düşmanlıklar nedeniyle birçok halkın göç ettiği, kuma dövülmüş taşlar gibi dağıldığı ve paramparça olduğu zor zamanlara rağmen Kazaklar asıl meskenlerini ve Türk halklarının ata yurdunu koruyabildi" ifadesini kullandı.
Geçen yüzyılda halkının, "Büyük Kıtlık" olayları, İkinci Dünya Savaşı ve Josef Stalin yönetiminin kanlı baskısı gibi felaketlerin ardından çeşitli ekonomik sorunlarla mücadele ettiğini söyleyen Nazarbayev, "Sovyetler Birliği'ndeki 70 yıllık varlığımız ülkemiz lehine sonuçlanmadı" değerlendirmesinde bulundu.

"Bağımsızlık, babalarımızın kanıyla gelen kutsal bir değer"
Nazarbayev, bağımsız Kazakistan'ın gençliğinin bağımsızlığa giden yolun ne kadar acı verici olduğunu bilmesi gerektiğini vurgulayarak, "Bu geçmişe saygı duymak ve ondan ders almak için gerekli. Bunun için bağımsızlığa babalarımızın kanıyla gelen kutsal bir değer diyorum" ifadesine yer verdi.

"Halkımı kimseye muhtaç ettirmedim"
Cumhurbaşkanlığı görevi boyunca halkının güvenini kazanmak için çalıştığını kaydeden Nazarbayev, "Otuz yılda halkımı kimseye muhtaç ettirmedim. Ülkemizi en gelişmiş 40 ülkeden biri yaptım. Bu zaman zarfında bilim ve kültür alanlarında dünya genelinde başarılara imza atan yeni bir nesil yetişti. Başkentimiz sıfırdan inşa edildi. Benim en büyük başarı ve mutluluğumun bu olduğuna inanıyorum" düşüncesini dile getirdi.
Nazarbayev, en büyük miraslarının babalarının bıraktığı toprakları olduğunu ve 30 yıllık bir süre içinde komşularıyla sınır belirleme çalışmalarını barışçıl yollarla çözerek büyük bir başarıya imza attıklarını belirterek, toplam uzunluğu 14 bin kilometre olan sınırlarının belgelenmesinde, yapıcı bir müzakere sürecini organize etmenin kolay bir iş olmadığını kaydetti.

28 yıl boyunca ülkeyi yöneten Kazakistan Cumhurbaşkanı Kazakistan'ın Kurucu Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev, 2019 yılında görevinden istifa etmiş ve Kasım Cömert Tokayev’e koltuğunu devretmişti. Nazarbayev,  iktidar partisi Nur Otan’ın genel başkanlık görevini de geçtiğimiz ay Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev'e devretmişti / Fotoğraf: Reuters
Nazarbayev’in siyasi yaşamı
Nazarbayev 1962'de Komünist Parti'nin gençlik kollarına girerek parti çalışmalarına katıldı.
1967'de mezun olduğunda danışmanlık yaptığı Karagandi Metalurji İşletmesi'nin bulunduğu bölgede 1976'da Karagandi Bölgesel Parti Komitesi'nin ikinci sekreteri oldu.
1984'te Kazakistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin başbakanı oldu. 1989'da Kazak Komünist Partisi Genel Sekreterliği'ne getirildi.
"Prestroika" denilen yeniden yapılanma dönemini başlatan SSCB Başkanı Mihail Gorbaçov, kendisinden sonra en güçlü ikinci kişi olarak gördüğü Nazarbayev'e Başkan Yardımcılığı önerdi. Ancak o bu teklifi kabul etmedi.
1990'da Sovyetler Birliği Komünist Partisi Merkez Komitesi'nin Politbüro üyesi oldu. Gorbaçov'a karşı başarısız darbe girişimini destekledi, 1991'de görevinden istifa etti.
Rusya liderleriyle sürdürdüğü iyi ilişkiler Vladimir Putin dönemine kadar sürdü. 1991'de Boris Yeltsin'e yönelik darbe girişimi karşısında Yeltsin'i destekledi. Aynı yıl Sovyetler Birliği dağıldı.
Nazarbayev, Sovyetler Birliği'nin dağılması ve Kazakistan'ın bağımsızlığını ilan etmesi sonrası 28 yıl boyunca ülkesinin lideri oldu.
Kazaklar arasında popüleritesini koruyan Nazarbayev, yönetimi boyunca ekonomik reformlara ağırlık verdi.

Anayasayı ve başkenti değiştirdi
Nursultan Nazarbayev, Aralık 1991'de bağımsız Kazakistan'ın ilk Devlet Başkanı oldu.
1991'den sonra 1999 ve 2005'te yedişer yıllık süreler için girdiği seçimlerden de galip çıktı.
Üst üste iki kez devlet başkanlığına aday olmaya izin veren Kazakistan Anayasası'nı 2007'de değiştirdi. Seçim süresi yedi yıldan beş yıla indirildi.
Böylece Nazarbayev 2011 ve 2015 seçimlerinde de aday oldu, görevini sürdürdü.
1997'de de Almatı yerine Astana'yı başkent yaptı.

Türkiye için arabuluculuk yapmıştı
Nursultan Nazarbayev, 2015'te Türkiye'nin bir Rus uçağını düşürmesi ile meydana gelen krizde devreye girmiş, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'dan Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'e giden mektubun yazılması ve kabul edilmesi sürecinde rol oynamıştı.
Cumhurbaşkanı Sözcüsü İbrahim Kalın, "Sayın Nazarbayev dostluğunu gösterdi, müteşekkiriz" demişti.
Nazarbayev, 15 Temmuz darbe girişimi sonrası da Türkiye'nin yanında yer aldığını açıklamış ve Ankara'yı ziyaret eden ilk devlet başkanı olmuştu.
AA, Independent Türkçe



Netanyahu, İran ile müzakereleri görüşmek üzere çarşamba günü Washington'da Trump ile bir araya gelecek

Trump ve Netanyahu'nun Washington'da gerçekleşen daha önceki bir görüşmeden (Reuters)
Trump ve Netanyahu'nun Washington'da gerçekleşen daha önceki bir görüşmeden (Reuters)
TT

Netanyahu, İran ile müzakereleri görüşmek üzere çarşamba günü Washington'da Trump ile bir araya gelecek

Trump ve Netanyahu'nun Washington'da gerçekleşen daha önceki bir görüşmeden (Reuters)
Trump ve Netanyahu'nun Washington'da gerçekleşen daha önceki bir görüşmeden (Reuters)

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun ofisinden dün yapılan açıklamada, Netanyahu'nun çarşamba günü Washington'da ABD Başkanı Donald Trump ile bir araya gelerek İran ile müzakereleri görüşeceği bildirildi.

Reuters'ın aktardığı açıklamada, Netanyahu'nun ‘(İran ile) yapılacak herhangi bir müzakerede balistik füzelerin sınırlandırılması ve İran'ın bölgedeki vekillerine verilen desteğin durdurulmasının yer alması gerektiğine inandığı’ belirtildi.

Reuters'a göre çarşamba gün  yapılacak görüşme, ABD Başkanı Trump’ın geçtiğimiz yıl ocak ayında göreve dönmesinden bu yana Netanyahu ile Trump arasında yapılacak yedinci görüşme olacak. Öt yandan İsrail basınına göre Netanyahu, Trump'a İsrail'in İran'ın nükleer programını tamamen yok etme kararlılığını vurgulayacak.

İran ile ABD arasında geçtiğimiz cuma günü Umman'da nükleer dosyasına ilişkin görüşmeler gerçekleştirdi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, bu önemli müzakerelerin başarısızlığının Ortadoğu'da yeni bir savaşı tetikleyebileceği yönündeki endişelerin artması üzerine, görüşmelerin iyi bir başlangıç olduğunu ve devam edeceğini söyledi. Ancak Umman'ın başkenti Maskat'ta yapılan görüşmelerin ardından, ‘tehditlerin ve baskının kaldırılması herhangi bir diyalogun başlaması için şart’ olduğunu vurgulayan Arakçi, “(Tahran) sadece nükleer meselesini görüşecek... ABD ile başka hiçbir konuyu görüşmeyeceğiz” dedi.

Öte yandan her iki taraf da Tahran ile Batı arasında uzun süredir devam eden nükleer anlaşmazlığı çözmek için diplomasiye yeni bir şans vermeyi kabul ettiklerini belirtti. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, geçtiğimiz çarşamba günü yaptığı açıklamada, Washington'ın müzakerelerin İran'ın nükleer programı, balistik füze programı ve bölgedeki silahlı gruplara verdiği desteğin yanı sıra ‘kendi halkına davranış biçimini’ de kapsaması istediğini söyledi.

İranlı yetkililer, bölgedeki en büyük füze programlarından biri olan İran'ın füze programını tartışmayacaklarını defalarca kez belirtmiş ve Tahran'ın uranyum zenginleştirme hakkının tanınmasını istediğini söylemişlerdi.

Diğer taraftan Washington’a göre nükleer bombaya giden potansiyel bir yol olan İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetleri kırmızı çizgiyi oluşturuyor. Tahran ise uzun süredir nükleer yakıtı silah amaçlı kullanma niyetinde olmadığını vurguluyor.


Netanyahu, Trump'a İran nükleer projesinin tamamen ortadan kaldırılmasının gerekliliğini vurgulayacak

ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)
TT

Netanyahu, Trump'a İran nükleer projesinin tamamen ortadan kaldırılmasının gerekliliğini vurgulayacak

ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)

İsrail haber sitesi Ynet dün, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun ABD Başkanı Donald Trump'a İsrail'in İran nükleer projesini tamamen ortadan kaldırma kararlılığını teyit edeceğini bildirdi.

İnternet sitesi, iyi bilgilendirilmiş bir kaynağa atıfta bulunarak, "İsrail'in tutumu, İran nükleer programının tamamen ortadan kaldırılması, uranyum zenginleştirmenin durdurulması, zenginleştirme kapasitesinin durdurulması ve zenginleştirilmiş uranyumun İran topraklarından çıkarılması konusunda ısrar etmek olacaktır" dedi.

Şarku’l Avsat’ın Ynet’ten aktardığına göre kaynak, "İsrail, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı müfettişlerinin İran'a geri dönmesini ve şüpheli bölgelere sürpriz ziyaretler yapılmasını talep ediyor" ifadelerini kullandı.

Ynet haber sitesi, kaynağın şu sözlerini aktardı: "İran ile yapılacak herhangi bir anlaşma, İsrail'i tehdit edemeyeceklerinden emin olmak için füze menziline 300 kilometrelik bir sınır getirmelidir."

Ofisi dün yaptığı açıklamada, Netanyahu'nun önümüzdeki çarşamba günü Washington'da Trump ile görüşeceğini duyurdu.


Maskat’taki müzakereler uranyum zenginleştirme meselesi nedeniyle belirsizliğini koruyor

Arap Denizi'nde Nimitz sınıfı bir uçak gemisinin güvertesinde bulunan bir ABD askeri uçağı (AFP)
Arap Denizi'nde Nimitz sınıfı bir uçak gemisinin güvertesinde bulunan bir ABD askeri uçağı (AFP)
TT

Maskat’taki müzakereler uranyum zenginleştirme meselesi nedeniyle belirsizliğini koruyor

Arap Denizi'nde Nimitz sınıfı bir uçak gemisinin güvertesinde bulunan bir ABD askeri uçağı (AFP)
Arap Denizi'nde Nimitz sınıfı bir uçak gemisinin güvertesinde bulunan bir ABD askeri uçağı (AFP)

Maskat'ta Washington ve Tahran arasında yapılan ilk dolaylı müzakerelerin ertesi günü, ikinci turun kaderi uranyum zenginleştirme meselesinin çözülmesine bağlı gibi görünüyordu. ABD Başkanı Donald Trump dün yaptığı açıklamada, yeni bir müzakere turunun ‘önümüzdeki hafta’ yeniden başlayacağını duyurdu.

ABD yönetimi ‘sıfır zenginleştirme’ talep ederken, Tahran uranyum zenginleştirmeyi ‘egemenlik hakkı’ olarak nitelendirerek buna karşı çıkarak bunun yerine ‘güven verici’ bir zenginleştirme seviyesi önerdi.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, müzakerelerde ele alınan konuların genişletilmesine karşı çıktı. Füze programının ‘şimdi ve gelecekte müzakere edilemez’ olduğunu vurgulayan Arakçi, programı ‘tamamen savunma amaçlı’ olarak nitelendirdi.

İran’ın saldırıya uğraması halinde bölgedeki ABD üslerine saldıracağı yönünde yeni bir uyarıda bulunan İranlı bakan, ülkesinin ‘savaşı önlemeye olduğu kadar savaşa da hazır’ olduğunu vurguladı.

Öte yandan ABD'nin özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner, Arap (Umman) Denizi'ndeki Abraham Lincoln uçak gemisini ziyaret etti.

Diğer taraftan İsrail'de müzakerelerin sonuçlarına şüpheyle yaklaşılıyor. İsrailli yetkililer ‘anlaşmaya varılamayacağını’ söylerken Tel Aviv dün akşam, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun çarşamba günü Washington'da Trump ile İran meselesini görüşmek üzere bir araya geleceğini duyurdu.